โรงพยาบาลจับมือรุกการคัดกรองมะเร็ง เปลี่ยนเกมจากรักษาเป็นป้องกัน

การคัดกรองมะเร็งคืออะไร และทำไมวันนี้ถึงกลายเป็นหัวใจของระบบสุขภาพ

การคัดกรองมะเร็งคือการตรวจหาความผิดปกติหรือรอยโรคที่อาจกลายเป็นมะเร็งในอนาคตก่อนที่ร่างกายจะแสดงอาการ โดยใช้วิธีตรวจเฉพาะ เช่น การตรวจเลือด การตรวจอุจจาระ การส่องกล้อง หรือการถ่ายภาพทางรังสี จุดมุ่งหมายไม่ใช่แค่ค้นหามะเร็งให้เจอเร็วขึ้น แต่คือการตรวจมะเร็งตั้งแต่ต้นเพื่อป้องกันมะเร็งไม่ให้เกิดหรือไม่ให้ลุกลาม สร้างโอกาสให้การรักษาได้ผลดีและลดการเสียชีวิตจากโรคนี้ลงในระยะยาว สิ่งที่เห็นชัดจากความเคลื่อนไหวล่าสุดคือโรงพยาบาลไม่ได้ตั้งรับอยู่หลังประตูห้องฉุกเฉินอีกต่อไป แต่เริ่มออกแบบแคมเปญสุขภาพและโรงพยาบาลมหกรรมเพื่อดึงประชาชนเข้าสู่เส้นทางการดูแลแบบเชิงรุก การเปลี่ยนโฟกัสจากการรักษาเมื่อป่วยหนักไปสู่การป้องกันและการรู้เท่าทันความเสี่ยงจึงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของระบบบริการสุขภาพยุคใหม่

จุฬาภรณ์–นครนายก: โมเดลคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ด้วยการส่องกล้องที่ไม่รอให้คนป่วย

โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์จับมือโรงพยาบาลนครนายกและภาคีเครือข่ายสาธารณสุข จัดมหกรรมคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ด้วยการส่องกล้อง Colonoscopy เชิงรุกที่จังหวัดนครนายก เพื่อเพิ่มโอกาสเข้าถึงการตรวจรักษาอย่างรวดเร็วและทั่วถึง กิจกรรมนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 29–30 สิงหาคม 2569 ณ โรงพยาบาลนครนายก เจาะกลุ่มประชาชนที่มีผลตรวจอุจจาระหาเลือดแฝงผิดปกติจากการคัดกรองด้วย FIT TEST จำนวน 350 รายที่ถูกคัดเลือกเข้ารับการส่องกล้องยืนยันผลในครั้งนี้ คำกล่าวสำคัญจากทีมแพทย์คือการย้ำว่าการส่องกล้องไม่ใช่แค่ตรวจหาก้อนมะเร็ง แต่ยังสามารถตัดติ่งเนื้อที่อาจกลายเป็นมะเร็งได้ในคราวเดียว ทำให้การคัดกรองกลายเป็นการป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่ไปพร้อมกัน แนวทางนี้ต่อยอดจากผลงานในปีงบประมาณ 2568 ที่ให้บริการส่องกล้องแก่ประชาชนกลุ่มเสี่ยง 264 ราย และพบติ่งเนื้อจนได้ตัดออกถึง 150 ราย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่ามหกรรมคัดกรองไม่ได้เป็นงานครั้งคราว แต่คือการสร้างระบบเชื่อมโยงตั้งแต่การคัดกรอง การวินิจฉัย การรักษา และการติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง

Heart Of Care Health Fair: เมื่อแคมเปญสุขภาพกลายเป็นทางด่วนสู่การป้องกันมะเร็งครบวงจร

อีกฟากหนึ่ง โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนลร่วมกับโรงพยาบาลปิยะเวท เปิดงาน Heart Of Care Health Fair 2026 ภายใต้แนวคิด Cancel Cancer Together, We Connect Your Care Journey ชูการเชื่อมโยงทุกก้าวของการดูแลตั้งแต่การป้องกัน คัดกรอง ไปจนถึงการรักษา งานจัดระหว่างวันที่ 4–8 กันยายน 2569 เวลา 11.00–20.00 น. ที่ลานลิฟต์แก้ว ชั้น 1 ศูนย์การค้าเซ็นทรัล พระราม 2 เปลี่ยนพื้นที่ค้าปลีกให้กลายเป็นหน้าด่านสำคัญของการตรวจมะเร็งตั้งแต่ต้น ภายในงานมีทั้งการตรวจสุขภาพเบื้องต้น เช่น ความดันโลหิต น้ำตาลในเลือด ดัชนีมวลกาย และอัตราการเต้นหัวใจ พร้อมวิเคราะห์ผลและให้คำแนะนำเฉพาะบุคคลจากทีมแพทย์ ที่สำคัญคือพื้นที่ให้ความรู้เรื่องมะเร็ง 6 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูกและอวัยวะสืบพันธุ์ มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งปอด มะเร็งตับ และมะเร็งลำไส้ พร้อมเวทีเสวนาจากแพทย์เฉพาะทางและศิลปิน แพท วง KLEAR ที่มาร่วมเล่าประสบการณ์การดูแลสุขภาพครอบครัว ทำให้แคมเปญสุขภาพครั้งนี้ไม่ใช่แค่โปรโมตแพ็กเกจตรวจ แต่คือการสร้างวัฒนธรรมป้องกันมะเร็งในชีวิตประจำวัน

จากเวทีมหกรรมสู่ห้องฉายรังสี: เส้นทางการดูแลมะเร็งที่เชื่อมโยงครบวงจร

สิ่งที่น่าสนใจคือมหกรรมตรวจมะเร็งเหล่านี้ไม่ได้จบลงแค่ที่โต๊ะคัดกรอง หากถูกออกแบบให้เชื่อมต่อกับระบบการรักษาที่ละเอียดขึ้น โดยเฉพาะศูนย์มะเร็งและรังสีรักษาของโรงพยาบาลปิยะเวทที่มุ่งดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบครบวงจรด้วยมาตรฐานระดับสากล ศูนย์ดังกล่าวใช้เทคโนโลยีฉายรังสีอย่าง TrueBeam และ VitalBeam จาก Varian Medical Systems สามารถกำหนดลำรังสีได้แม่นยำตรงก้อนมะเร็ง ลดผลกระทบต่ออวัยวะข้างเคียงและเนื้อเยื่อปกติ และบูรณาการการรักษาด้วยแนวคิด Holistic Care ครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และคุณภาพชีวิต โดยมีทีมสหวิชาชีพตั้งแต่แพทย์มะเร็งวิทยา รังสีรักษา นักฟิสิกส์การแพทย์ นักรังสีเทคนิค และพยาบาลเฉพาะทาง เมื่อเชื่อมภาพทั้งหมดเข้าด้วยกัน เราจะเห็นเส้นทางการดูแลที่เริ่มจากการประเมินความเสี่ยง การคัดกรองมะเร็ง การตรวจยืนยัน ไปจนถึงการรักษาแบบแม่นยำและการติดตามระยะยาว นี่คือโมเดลดูแลมะเร็งที่ก้าวข้ามการรักษาเฉพาะช่วงวิกฤต ไปสู่การจัดการโรคทั้งวงจรชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว

บทสรุป: หากระบบสุขภาพเดินหน้าเชิงรุก ประชาชนต้องเดินเข้าหาการคัดกรองมะเร็งมากขึ้น

เมื่อมะเร็งยังเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่ง การรอให้ผู้คนเดินเข้าหาโรงพยาบาลในวันที่ร่างกายอ่อนแรงจึงไม่ใช่คำตอบอีกต่อไป การที่โรงพยาบาลจุฬาภรณ์และเครือข่ายยกทีมส่องกล้องไปถึงจังหวัดนครนายก และเครือบางปะกอก–ปิยะเวทยกแคมเปญ Heart Of Care Health Fair ไปตั้งกลางศูนย์การค้าคือสัญญาณชัดว่าระบบสุขภาพกำลังหมุนจากโหมดรักษาไปสู่โหมดป้องกันแบบจริงจัง คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่าเทคโนโลยีล้ำหน้าแค่ไหน แต่คือประชาชนจะยอมให้การตรวจมะเร็งตั้งแต่ต้นเป็นกิจวัตรเหมือนการเช็กยอดบัญชีหรือเปลี่ยนยางรถหรือไม่ เพราะต่อให้โรงพยาบาลออกแบบโรงพยาบาลมหกรรมและแคมเปญสุขภาพดีเพียงใด หากคนส่วนใหญ่ยังรู้สึกว่าการคัดกรองมะเร็งเป็นเรื่องไกลตัว ความพยายามเชิงระบบก็จะไปไม่สุดทาง บทบาทของเราในฐานะประชาชนจึงเรียบง่ายแต่ทรงพลัง คือกล้าที่จะเข้าร่วมตรวจ กล้าที่จะถาม และกล้าที่จะเปลี่ยนพฤติกรรมก่อนสายเกินไป