นิยามใหม่ของความสามารถซื้อ เมื่อสมาร์ตโฟนกลายเป็นสินค้าฟุ่มเฟือย
ความสามารถซื้อในตลาดสมาร์ตโฟนหมายถึงระดับรายได้และจำนวนวันทำงานที่ผู้บริโภคต้องใช้เพื่อเก็บเงินซื้อโทรศัพท์เครื่องหนึ่ง โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับค่าแรงขั้นต่ำต่อวันที่เป็นรายได้พื้นฐานของแรงงานรายวัน การวัดว่าต้องทำงานกี่วันถึงจะซื้อรุ่นที่ต้องการได้จึงสะท้อนทั้งภาระทางการเงิน ความเหลื่อมล้ำ และการตัดสินใจว่าราคาโทรศัพท์มือถือสมเหตุสมผลกับชีวิตการทำงานหรือไม่ในความเป็นจริงของคนทำงานทั่วไป เวลา 00.00 น. ของวันที่ 10 กันยายน ตามเวลาประเทศไทย Apple เปิดตัว iPhone รุ่นใหม่ที่ถูกมองว่าสำคัญที่สุดในรอบหลายปี แต่สิ่งที่คนจำนวนมากสะดุดตาไม่ใช่ดีไซน์หรือชิปใหม่ หากเป็นป้ายราคาที่ขยับขึ้นทันทีหลายพันบาท ส่งผลโดยตรงต่อค่าแรงซื้อ iPhone ของแรงงานรายวันและคนทำงานรายได้ต่ำ
ทำงานกี่วันถึงจะได้ iPhone 18 Pro กับ Duo เมื่อค่าแรงอยู่ที่ 400 บาท
เมื่อสมมติให้ค่าแรงขั้นต่ำอยู่ที่ 400 บาทต่อวันและเก็บออมแบบไม่หักค่าใช้จ่ายใดเลย การซื้อ iPhone 18 Pro รุ่นเริ่มต้นความจุ 256GB ราคา 48,900 บาท ต้องใช้เวลาทำงานถึง 123 วัน หรือประมาณ 4 เดือนเต็ม ส่วน iPhone Duo สมาร์ตโฟนจอพับรุ่นแรกของค่ายที่เปิดราคาที่ 79,900 บาท และรุ่นท็อป 2TB ที่ 127,900 บาท คนที่เล็งรุ่นเริ่มต้นต้องทำงานถึง 200 วัน หรือราว 6 เดือนครึ่ง ประโยคที่ควรจดจำคือ "การจะซื้อ iPhone 18 Pro รุ่นเริ่มต้นจะต้องใช้เวลาทำงานถึง 123 วัน" ซึ่งชี้ให้เห็นอย่างชัดว่าในโลกของค่าแรงขั้นต่ำ ค่าแรงซื้อ iPhone กลายเป็นตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำด้านเทคโนโลยี ไม่ใช่แค่เรื่องของแฟชั่นหรือความอยากได้อีกต่อไป
เมื่อราคาโทรศัพท์มือถือขยับ 4,000-5,000 บาท แรงงานเสียอะไรไป
การขึ้นราคาโทรศัพท์มือถือในตระกูลเดิม 4,000-5,000 บาทไม่ใช่ตัวเลขเล็กน้อยสำหรับคนที่ต้องทำงานด้วยค่าแรงวันละ 400 บาท iPhone 18 Pro เปิดที่ 48,900 บาท ขยับขึ้นจาก iPhone 17 Pro ที่ 43,900 บาท คิดเป็นการขึ้นราว 5,000 บาท ส่วนรุ่น Pro Max ขึ้นจาก 48,900 บาทเป็น 52,900 บาท หรือแพงขึ้น 4,000 บาท ขณะเดียวกัน iPhone Air ขยับจาก 39,900 บาทเป็น 43,900 บาท และ iPhone 17 จาก 29,900 บาทเป็น 34,900 บาท ซึ่งทั้งสองรุ่นแพงขึ้น 4,000-5,000 บาท โดยที่สินค้ายังเหมือนเดิมทุกประการ นั่นหมายความว่าคนที่ซื้อรุ่นกลางหรือรุ่นเก่าเพื่อประหยัดต้องทำงานเพิ่มอย่างน้อย 10-13 วัน เพื่อจ่ายส่วนต่างนี้โดยไม่ได้เงินเดือนเพิ่มแม้แต่นิดเดียว
กลยุทธ์ราคาที่ผลักผู้ใช้ไปสู่รุ่นแพง กับช่องว่างความสามารถซื้อ
สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่แค่ราคา iPhone รุ่นใหม่ที่แพงขึ้น แต่คือการหายไปของรุ่นมาตรฐานที่เคยเป็นทางเลือกที่จับต้องได้มากกว่า แหล่งข่าวรายงานว่า Apple เลื่อนการเปิดตัว iPhone รุ่นมาตรฐานไปเป็นครึ่งแรกของปี 2027 เพื่อหันมาเน้นขายรุ่นราคาแพงในงานใหญ่รอบล่าสุดแทน ผลคือคนที่อยากได้รุ่นใหม่ต้องยอมจ่ายเพิ่มจาก iPhone 17 ราคา 34,900 บาทไปเป็น iPhone 18 Pro ที่เพิ่มอีก 14,000 บาท ขณะที่คนงบจำกัดที่หันไปหารุ่นเก่าอย่าง iPhone 17 หรือ iPhone Air ก็ยังต้องเจอราคาที่ถูกปรับขึ้น 4,000-5,000 บาท กลยุทธ์นี้ทำให้เพดานความสามารถซื้อของแรงงานค่าแรงขั้นต่ำไต่สูงขึ้นไปอีกระดับ พื้นที่ของการเป็นเจ้าของสมาร์ตโฟนแบรนด์ดังจึงค่อยๆ ถูกสงวนให้กับกลุ่มรายได้กลางถึงสูงเป็นหลัก
เมื่อเทคโนโลยีขยับไกลกว่าค่าแรง บทสรุปของสมาร์ตโฟนในชีวิตคนทำงาน
การเปิดตัว iPhone รุ่นใหม่พร้อมราคาที่สูงขึ้นหลายพันบาทเกิดขึ้นในช่วงที่อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ผู้บริโภคกำลังเผชิญต้นทุนชิปหน่วยความจำและชิปเก็บข้อมูลที่พุ่งขึ้นหลายเท่า ประกอบกับการลงทุนด้านวิจัยและพัฒนาจอพับและระบบระบายความร้อนที่ซับซ้อนกว่าเดิม ปัจจัยเหล่านี้อธิบายได้ว่าทำไมราคาโทรศัพท์มือถือระดับท็อปจึงสูงขึ้น แต่คำถามใหญ่สำหรับแรงงานคือ ในเมื่อต้องทำงาน 4-6 เดือนเต็มเพื่อซื้อสมาร์ตโฟนเครื่องหนึ่ง ความคุ้มค่าจริงๆ อยู่ตรงไหน ในโลกที่ค่าแรงซื้อ iPhone ถีบตัวสูงขึ้นทุกปี ผู้ใช้สายประหยัดอาจต้องนิยามความสามารถซื้อใหม่ หันไปให้ความสำคัญกับฟังก์ชันที่จำเป็น การผ่อนชำระที่ไม่ทำให้หนี้ท่วมหัว หรือแม้กระทั่งยอมแยกแบรนด์ออกจากภาพลักษณ์ เพื่อให้เทคโนโลยีเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ไม่ใช่ภาระของบัญชีเงินเดือน
