บุกทลายโกดังออนไลน์ ก่อนของเถื่อนถึงมือลูกค้า
เจ้าหน้าที่ ปคบ. ผนึกกำลังร่วมกับ อย. เปิดปฏิบัติการบุกตรวจค้นโกดังย่านลาดกระบัง กรุงเทพฯ หลังสืบทราบว่ามีการซุกซ่อนผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายใช้ในครัวเรือน และเครื่องสำอางเถื่อนจำนวนมาก ที่ใช้ช่องทางออนไลน์เป็นฐานขายหลัก
จากการเข้าตรวจค้น พบการลักลอบนำเข้าสินค้าและกระจายผ่านการสั่งซื้อออนไลน์ ยึดของกลางได้มากกว่า 413,746 ชิ้น มูลค่ารวมกว่า 20 ล้านบาท เรียกได้ว่าเป็นโกดังใหญ่ที่ป้อนสินค้าสู่ตลาดออนไลน์ทุกวันแบบเงียบ ๆ
จุดเริ่มจาก “ผู้เสียชีวิต” สู่การลากโกดังเถื่อนออกมา
ปฏิบัติการครั้งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่มตรวจ แต่เริ่มจากรายงานกรณี มีผู้เสียชีวิตจากการสูดดมก๊าซพิษ ซึ่งคาดว่าเกี่ยวข้องกับการใช้ผลิตภัณฑ์แก้ไขท่ออุดตัน
เมื่อเรื่องเข้าถึง ปคบ. จึงสั่งการให้สืบสวนขยายผล นำไปสู่การตรวจค้นโกดังเป้าหมาย พบแรงงานต่างด้าวจำนวนหนึ่งกำลังเร่งบรรจุสินค้าใส่กล่องพัสดุ เตรียมจัดส่งให้ลูกค้าที่สั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์
ภายในโกดังพบสินค้าอัดแน่นเต็มพื้นที่ หลายรายการจัดส่งออกทุกวันอย่างต่อเนื่องราวกับเป็นศูนย์กระจายสินค้ามาตรฐาน แต่แท้จริงกลับเต็มไปด้วยของผิดกฎหมายและของไม่ได้มาตรฐาน
สินค้าในโกดังมีอะไรบ้าง?
เมื่อเจ้าหน้าที่ตรวจสอบอย่างละเอียด พบสินค้าที่ถูกลักลอบนำเข้าและเตรียมจำหน่ายจำนวนมาก แบ่งได้คร่าว ๆ ดังนี้
ผลิตภัณฑ์ซักผ้า
น้ำยาทำความสะอาดพื้น
น้ำยาขจัดท่ออุดตัน
น้ำยาทำความสะอาดชนิดต่าง ๆ ภายใต้แบรนด์ SEAWAYS
เครื่องสำอางยี่ห้อ Dr. Leo เช่น ครีมบำรุงผิวและครีมกันแดด
ปัญหาคือ สินค้าหลายรายการ ไม่มีเลขจดแจ้ง, ไม่แสดงฉลากภาษาไทย และไม่มีข้อมูลการนำเข้าถูกต้องตามกฎหมาย ทั้งที่ส่วนใหญ่เป็นผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับผิวหนัง ระบบหายใจ และการใช้งานในบ้าน
โดยเฉพาะครีมบำรุงผิวและกันแดด หากไม่มีเลขจดแจ้งและฉลากชัดเจน ผู้ใช้ไม่มีทางรู้เลยว่าผสมนอะไรลงไปบ้าง และเสี่ยงแพ้หรือสะสมสารอันตรายแบบยาว ๆ
โกดังจีนเช่า–แรงงานต่างด้าวแพ็ก ส่งวันละ 9,000 ชิ้น
จากการสอบสวน เจ้าของสถานที่ (หญิงไทย) ให้ข้อมูลว่า สินค้าทั้งหมดเป็นของ นายทุนชาวจีน ที่มาเช่าโกดังเพื่อใช้เป็นจุดพักสินค้าและจ้างแรงงานต่างด้าวช่วยบรรจุของส่งให้ลูกค้า
รูปแบบการทำงานในโกดังถูกเล่าว่า
ทำมาแล้วนานกว่า 3 ปี
มียอดจัดส่งวันละประมาณ 7,000 – 9,000 ชิ้น
จ่ายค่าแรงต่อชิ้นให้แรงงานราว 5 – 7 บาท
เบื้องหลังพัสดุราคาถูกที่คนจำนวนมากกดสั่งจากแพลตฟอร์มออนไลน์ จึงอาจเป็นโกดังขนาดใหญ่ที่ไม่มีมาตรฐานความปลอดภัย ไม่มีการควบคุมคุณภาพ แต่ใช้ความเร็วและต้นทุนต่ำเข้าสู้
วัตถุอันตราย–ครีมกันแดดที่ไม่มีใครรู้ส่วนผสม
เจ้าหน้าที่พบว่า ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายยี่ห้อ SEAWAYS หลายรายการ ไม่มีการแจ้งข้อเท็จจริง บางตัว ไม่ได้ขึ้นทะเบียน หรือมีการยื่นขอจดทะเบียน แต่ไม่พบข้อมูลการนำเข้าผ่านระบบของ อย.
ส่วนเครื่องสำอางยี่ห้อ Dr. Leo เช่น ครีมบำรุงผิวและกันแดด ก็ ไม่พบข้อมูลการนำเข้าที่ถูกต้องตามกฎหมาย ไม่มีเลขจดแจ้งและไม่มีฉลากภาษาไทย
นั่นหมายความว่า ผู้ใช้ไม่รู้เลยว่าในครีมหรือกันแดดเหล่านี้มีสารอะไรผสมอยู่บ้าง ปริมาณมากน้อยแค่ไหน หรือใช้สารต้องห้ามที่อาจสะสมทำร้ายผิว ทำลายตับ ไต หรือกระตุ้นการแพ้รุนแรงหรือไม่
กันแดดที่ดีควรปกป้องผิว แต่กันแดดเถื่อนอาจเผาผิวและสุขภาพคุณแบบเงียบ ๆ
ข้อหาหนักที่โกดังนี้ต้องเจอ
จากหลักฐานทั้งหมด เจ้าหน้าที่ได้แจ้งข้อหาเบื้องต้นหลายรายการ อาทิ
มีไว้ในครอบครองวัตถุอันตรายโดยไม่แจ้งข้อเท็จจริง
ไม่ได้ขึ้นทะเบียนวัตถุอันตรายตามกฎหมาย
ขายวัตถุอันตรายที่ไม่แสดงฉลากภาษาไทย หรือแสดงฉลากไม่ถูกต้อง
ขายเครื่องสำอางที่ไม่มีเลขจดแจ้ง หรือแสดงฉลากไม่ถูกต้อง
นำเข้าเพื่อขายเครื่องสำอางโดยไม่ผ่านการตรวจสอบ ณ ด่านตรวจสอบเครื่องสำอาง
ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นช่องโหว่ของการค้าขายออนไลน์ ที่ทำให้ผู้บริโภคมีโอกาสเจอสินค้าผิดกฎหมายได้ง่ายขึ้น หากขาดการตรวจสอบก่อนกดสั่งซื้อ
ช้อปออนไลน์อย่างไร ไม่ตกเป็นเหยื่อของเถื่อน
ด้าน อย. ออกมาเตือนผู้บริโภคอย่างชัดเจน โดยเฉพาะคนที่ชอบสั่ง ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดบ้าน เครื่องสำอาง ครีมบำรุง และครีมกันแดด ผ่านออนไลน์ เพราะกลุ่มนี้คือเป้าหมายยอดนิยมของสินค้าปลอมและไม่ได้มาตรฐาน
ก่อนกดสั่งซื้อ ควรเช็กให้ครบดังนี้
ดูให้ชัดว่า มีฉลากภาษาไทย หรือไม่
ตรวจสอบ เลขทะเบียน อย. (วอส.) หรือเลขจดแจ้ง ว่ามีระบุบนฉลากชัดเจน
หลีกเลี่ยงสินค้า ราคาถูกผิดปกติ หรือโฆษณาเกินจริง เช่น ขาวใน 1 วัน หน้าใสในคืนเดียว กันแดดบางเบาแต่ SPF สูงเว่อร์แบบไม่สมเหตุสมผล
เลือกซื้อจากร้านที่มีความน่าเชื่อถือ รีวิวจริง ไม่ใช่รีวิวปลอมแนวก็อปวางคำเหมือนกันทุกอัน
อย่าลืมว่า ของถูกและดีมีอยู่จริง แต่ของถูกเกินจริงส่วนใหญ่มักมีราคาแฝงเป็นสุขภาพของคุณเอง
สรุป: กันแดดหนึ่งหลอด อาจแลกด้วยสุขภาพทั้งตัว
คดีบุกทลายโกดังครั้งนี้ เป็นอีกหนึ่งสัญญาณเตือนคนสายช้อปออนไลน์โดยตรง โดยเฉพาะคนรักสกินแคร์และกันแดด หากคุณไม่เคยสนใจเลขจดแจ้งหรือฉลากภาษาไทยเลย ถึงเวลาต้องเปลี่ยนพฤติกรรม
ทุกครั้งที่ซื้อครีมบำรุงหรือกันแดด ให้ถามตัวเองว่า รู้จริงไหมว่าข้างในคืออะไร
สินค้าถูก ส่งไว รีวิวสวย แต่ถ้าไม่มี อย. ไม่มีฉลากชัดเจน ให้มองว่าเสี่ยงไว้ก่อน
สุดท้ายแล้ว การเลือกกันแดดที่ปลอดภัย ไม่ได้ปกป้องแค่ผิวจากแดด แต่ยังปกป้องทั้งร่างกายจากสารอันตรายที่คุณมองไม่เห็นด้วยเช่นกัน