เปลี่ยนหอศิลป์ให้กลายเป็นพื้นที่เล่าเรื่องชีวิตอีสาน
ที่โถงกระจกและผนังโค้ง ชั้น 5 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) มีการเปิดพื้นที่ให้เรื่องราวของการย้ายถิ่นของชาวอีสานได้ถูกเล่าขึ้นอย่างจริงจัง ผ่านงานนิทรรศการและเวทีเสวนาในหัวข้อ “เปลี่ยน(ไม่)ผ่าน: ชีวิตอีสานในระยะเคลื่อนที่” ภายใต้โครงการ AspirE ประเทศไทย
งานนี้จัดโดยสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย (RILCA) มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ Pleiades Bangkok และได้รับการสนับสนุนจากสหภาพยุโรป สร้างบรรยากาศที่ผสมผสานทั้งศาสตร์ ศิลป์ และประเด็นสังคมเข้าไว้ด้วยกันอย่างเข้มข้น
เวทีเสวนา: ทบทวนการย้ายถิ่นของชาวอีสาน
ภายในงานมีเวทีเสวนาในหัวข้อ “ทบทวนการย้ายถิ่นของชาวอีสาน: ชีวิต แรงงาน และการเดินทางของผู้คน” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการ “STUCK IN TRANSIT: Isan Lives in Motion”
เวทีนี้ถูกออกแบบให้เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนมุมมองและองค์ความรู้เกี่ยวกับพลวัตการย้ายถิ่นของชาวอีสานในหลายมิติ ทั้งด้านชีวิตประจำวัน แรงงาน และเส้นทางการเดินทางของผู้คน เพื่อช่วยให้สังคมเข้าใจประเด็นการย้ายถิ่นในมุมที่ลึกและรอบด้านมากขึ้น
ผู้ร่วมเสวนามาจากหลากหลายสาขา ทั้งแวดวงวิชาการ สื่อ และหน่วยงานรัฐ สะท้อนให้เห็นว่าประเด็นการย้ายถิ่นของชาวอีสานไม่ได้เป็นเพียงเรื่องส่วนบุคคล แต่เชื่อมโยงกับโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างแนบแน่น
รองศาสตราจารย์ ดร.ศิริจิต สุนันต๊ะ – สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล
Dr. Simon Bunchuay-Peth – University of Vienna
คุณหทัยรัตน์ พหลทัพ – เดอะอีสานเรคคอร์ด
คุณดัชรี คูหาทอง – กองบริหารแรงงานไทยในต่างประเทศ กระทรวงแรงงาน
คุณปุญญวิชญ์ เศรษฐสมบูรณ์ – ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
การพูดคุยบนเวทีไม่ได้หยุดอยู่ที่ตัวเลขหรืองานวิจัย แต่ลงลึกไปถึงชีวิตจริงของคนตัวเล็กๆ ที่ย้ายถิ่นด้วยความหวัง ความฝัน และภาระที่ติดตัวมาด้วยเสมอ
นิทรรศการ STUCK IN TRANSIT: ไม่ใช่แค่ “ข้อมูล” แต่คือ “ชีวิตคน”
นิทรรศการ “STUCK IN TRANSIT: Isan Lives in Motion” ไม่ได้จัดขึ้นเพื่อแสดงข้อมูลทางวิชาการเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นการยืนยันบทบาทของสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชียในการสร้างพื้นที่เรียนรู้ที่เชื่อมองค์ความรู้กับสังคมอย่างแท้จริง
เนื้อหาภายในนิทรรศการชวนให้ผู้ชมมองเห็นการย้ายถิ่นของชาวอีสานในหลายมิติพร้อมกัน
มิติของ ชีวิตประจำวัน ที่เต็มไปด้วยการปรับตัวและการตัดสินใจครั้งใหญ่
มิติของ แรงงาน ที่สะท้อนสภาพเศรษฐกิจและโอกาสในการทำงาน
มิติของ การเดินทางของผู้คน ที่ไม่ได้มีแค่จุดเริ่มต้นและจุดหมาย แต่มีเรื่องราวระหว่างทางมากมาย
นิทรรศการยังชี้ให้เห็นบริบททางเศรษฐกิจ สังคม และนโยบายที่เกี่ยวข้องกับปรากฏการณ์การย้ายถิ่น เช่น โอกาสในการทำงาน ความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ และการออกแบบนโยบายแรงงานและการย้ายถิ่นที่เหมาะสมและยั่งยืน
เมื่อเดินอยู่ในพื้นที่จัดแสดง ผู้ชมไม่ได้มองแค่ “เขา” แต่ถูกชวนให้ย้อนกลับมามอง “เรา” และสังคมที่เราอยู่ร่วมกันด้วย
งานวิจัย + การออกแบบนิทรรศการ: เมื่อข้อมูลกลายเป็นประสบการณ์
เบื้องหลังนิทรรศการนี้ คือความร่วมมือระหว่างสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย ในฐานะสถาบันวิจัยร่วมของโครงการ AspirE: Asian Prospects in (Re)migration to/within the EU (ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหภาพยุโรป) และ Pleiades Bangkok ที่เชี่ยวชาญด้านการออกแบบนิทรรศการเชิงมีส่วนร่วม
การทำงานร่วมกันครั้งนี้ทำให้
ข้อมูลงานวิจัยที่ซับซ้อนถูก แปลงให้จับต้องได้ ผ่านการจัดแสดงและประสบการณ์ในพื้นที่
นิทรรศการกลายเป็น พื้นที่ให้ผู้ชมได้ตั้งคำถามและไตร่ตรอง ไม่ใช่แค่เดินดูแล้วผ่านไป
เรื่องราวของผู้ย้ายถิ่นจากอีสานถูกเล่าออกมาอย่างมีเลือดเนื้อ ทั้งความคิด ชีวิต และความใฝ่ฝันที่อยู่เบื้องหลังทุกการตัดสินใจเดินทาง
นิทรรศการพาย้อนไปมองการเดินทางจากบ้านเกิดในภาคอีสานสู่เมืองใหญ่และแดนไกล ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ดำเนินต่อเนื่องมายาวนานกว่า ครึ่งศตวรรษ ในสังคมไทย ท่ามกลาง “การเปลี่ยน (ไม่) ผ่าน” ของบริบทสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมที่หล่อหลอมชีวิตในแต่ละยุคสมัย
ใครควรไปดูนิทรรศการนี้บ้าง?
นิทรรศการนี้เปิดกว้างสำหรับทุกคน โดยเฉพาะ
คนทำงานด้านศิลปะและวัฒนธรรม ที่อยากเห็นตัวอย่างการใช้ศิลปะเล่าเรื่องสังคม
นักวิจัย หรือนิสิตนักศึกษา ที่สนใจประเด็นแรงงาน การย้ายถิ่น และพื้นที่ศึกษาอีสาน
คนเมืองที่เคยร่วมงานหรือใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับเพื่อนร่วมงานชาวอีสาน แต่อาจไม่เคยรู้เรื่องราวเบื้องหลังการเดินทางของพวกเขา
ชาวอีสานเอง ที่อยากเห็นเรื่องของ “เรา” ถูกเล่าอย่างตรงไปตรงมาและมีศักดิ์ศรี
นี่คือนิทรรศการที่ไม่ได้ขอให้คุณแค่ “ชม” แต่ชวนให้คุณ “คิด” และ “เข้าใจคน” มากขึ้น
รายละเอียดการเข้าชม
นิทรรศการ “STUCK IN TRANSIT: Isan Lives in Motion” เปิดให้เข้าชม โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ณ BACC
ระยะเวลา: วันนี้ – 31 สิงหาคม 2568
เวลาเปิดให้เข้าชม: 10.00 – 20.00 น.
เปิดทุกวัน ยกเว้นวันจันทร์
สถานที่: ห้องโถงและผนังโค้ง ชั้น 5 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
หากคุณกำลังมองหานิทรรศการศิลปะที่ไม่ได้มีดีแค่ภาพสวย แต่ยังพกคำถามสำคัญเกี่ยวกับสังคมไทยมาวางตรงหน้า นี่คืองานที่ไม่ควรพลาดอย่างยิ่ง
บางครั้ง การเดินเข้าไปในนิทรรศการหนึ่งครั้ง อาจทำให้เราเข้าใจการเดินทางทั้งชีวิตของใครบางคนได้มากกว่าที่คิด