โลกเมตาเวิร์สในหนัง ที่เคยเป็นแค่จินตนาการ…แต่กำลังกลายเป็นจริง
ถ้าย้อนดูหนังไซไฟยุคก่อน หลายไอเดียเคยถูกมองว่าเพ้อฝันเกินจริง แต่ตอนนี้หลายอย่างเริ่มเกิดขึ้นแล้ว โดยเฉพาะโลกเสมือนจริง หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า เมตาเวิร์ส (Metaverse) ที่กำลังค่อย ๆ เลื่อนจากจอภาพยนตร์ เข้าสู่ชีวิตประจำวันของเราแบบเนียน ๆ
บทความนี้เลยขอพาไปสำรวจ 10 ภาพยนตร์แนวเมตาเวิร์สและโลกเสมือน ที่ดูเอามันก็ได้ ดูเอาไอเดียก็เพลิน แถมช่วยเปิดมุมมองว่า เมื่อโลกจริงผสานกับเทคโนโลยีแล้ว ชีวิตเราจะเปลี่ยนไปแค่ไหน
เมตาเวิร์ส คืออะไรแบบภาษาคนดูหนัง
เมตาเวิร์ส (Metaverse) หรือที่ราชบัณฑิตฯ บัญญัติศัพท์ไทยไว้ว่า “จักรวาลนฤมิต” หมายถึงจักรวาลที่ถูกสร้างหรือดัดแปลงขึ้นใหม่ เป็นพื้นที่ที่เทคโนโลยีทำให้เราก้าวเข้าไปใช้ชีวิตอีกแบบในโลกเสมือนจริง
คำว่า Metaverse ถูกใช้ครั้งแรกในนิยายวิทยาศาสตร์ Snow Crash ของ Neal Stephenson เมื่อปี 1992 เล่าโลกอนาคตที่มนุษย์กับคอมพิวเตอร์มีปฏิสัมพันธ์ร่วมกันอยู่ในพื้นที่เสมือนจริง เรียกได้ว่าเป็นต้นทางสำคัญของแนวคิดเมตาเวิร์สที่เราเห็นในหนังและเทคโนโลยีปัจจุบัน
แกนหลักของเมตาเวิร์ส คือการเอาโลกความจริงมาผสานกับเทคโนโลยี สร้างเป็นคอมมูนิตี้เสมือนที่ผู้คนเข้าไปสื่อสาร เล่น ทำงาน หรือใช้ชีวิตร่วมกันผ่านอินเทอร์เน็ตและเทคโนโลยีอย่าง AR และ VR
AR (Augmented Reality) คือการเอาชั้นดิจิทัลไปซ้อนบนโลกจริง เช่น ตัว Avatar บนมือถือ, ฟิลเตอร์กล้อง, สติ๊กเกอร์ AR, เกมอย่าง Pokémon GO
VR (Virtual Reality) คือโลกเสมือนแบบ 360 องศา ที่เราเข้าไปอยู่ในภาพเต็ม ๆ ผ่านแว่น VR จะเที่ยว เดินเล่น หรือผจญภัยก็ทำได้เหมือนอยู่ตรงนั้นจริง ๆ เช่น ทัวร์ท่องเที่ยวด้วย VR เป็นต้น
แม้ตอนนี้เมตาเวิร์สยังไม่ชัดเจนตายตัว แต่เพราะเทคโนโลยีพัฒนาไม่หยุด รูปแบบจึงถูกผสมใหม่ไปเรื่อย ๆ และหนึ่งในวิธีทำความเข้าใจโลกนี้แบบสนุกที่สุดคือ ดูหนัง ที่เล่าเรื่องโลกเสมือนในมุมต่าง ๆ
ด้านล่างคือ 10 ภาพยนตร์แนวเมตาเวิร์ส/โลกเสมือน ที่คัดมาแบบเน้น ๆ บางเรื่องเราเห็นเทคโนโลยีเริ่มเกิดขึ้นจริงแล้ว บางเรื่องก็ไปไกลจนแทบดูเหมือนคำเตือนจากอนาคต
1. Ready Player One – สังเวียนล่าไข่อีสเตอร์กลางจักรวาลเกม
2018 | 2 ชั่วโมง 19 นาที | Action & Adventure
Ready Player One (สงครามเกมคนอัจฉริยะ) พาเราไปปี 2045 โลกจริงกำลังจะพัง แต่ผู้คนหนีไปใช้ชีวิตในจักรวาลเสมือนชื่อ The Oasis ที่สร้างโดยอัจฉริยะอย่าง เจมส์ ฮัลลิเดย์
เมื่อฮัลลิเดย์เสียชีวิต เขาทิ้งมรดกและอำนาจควบคุม The Oasis ไว้ให้ คนที่หาไข่อีสเตอร์ดิจิทัลเจอ นั่นทำให้ทั้งโลกเข้าสู่เกมล่าขุมทรัพย์ครั้งใหญ่
เวด วัตส์ เด็กหนุ่มม้ามืดตัดสินใจกระโจนเข้าสู่การแข่งขันนี้ และถูกดูดเข้าไปในภารกิจล่าสมบัติกลางโลกเสมือนที่เต็มไปด้วยปริศนา การอ้างอิงวัฒนธรรมป๊อป และอันตรายที่เดิมพันด้วยชีวิตจริง
ฟีลเหมาะกับใคร? สายเกมเมอร์ สายหนังพาโรดี้อ้างอิงวัฒนธรรมป๊อป และคนชอบโลกเสมือนที่สร้างละเอียดจัดเต็ม
2. Free Guy – ตัวประกอบที่ตื่นขึ้นมาเป็นฮีโร่ในเกมของตัวเอง
2021 | 1 ชั่วโมง 54 นาที | Action
Free Guy (ขอสักทีพี่จะเป็นฮีโร่) เล่าเรื่องพนักงานธนาคารสุดธรรมดา ที่วันหนึ่งพบความจริงว่าเขาเป็นแค่ตัวประกอบ (NPC) ในเกมโอเพ่นเวิลด์ชื่อ Free City เท่านั้น
เมื่อรู้ตัว เขาตัดสินใจไม่ยอมเป็นตัวเดินผ่านไปมาในฉากอีกต่อไป แต่จะเขียนบทชีวิตตัวเองใหม่ กลายเป็นฮีโร่ในโลกเกมที่ไม่มีขีดจำกัด พร้อมทั้งต้องหาทางหยุดไม่ให้ผู้สร้างเกมสั่งปิดเซิร์ฟเวอร์ ซึ่งเท่ากับปิดโลกที่เขาอาศัยอยู่
ใครควรดู? คนชอบคอมเมดี้แอคชั่นเบาสมอง แต่แอบตั้งคำถามเรื่องเสรีภาพของตัวละครในโลกดิจิทัล
3. The Matrix – เมื่อโลกทั้งใบอาจเป็นแค่โปรแกรม
1999 | 2 ชั่วโมง 16 นาที | Sci-fi, Action
The Matrix (เดอะ เมทริกซ์: เพาะพันธุ์มนุษย์เหนือโลก 2199) ตำนานไซไฟที่ทำให้คนทั้งโลกเริ่มถามตัวเองว่า “เราตื่นอยู่จริง ๆ หรือแค่ฝันอยู่ในระบบ?”
เรื่องราวของ นีโอ ชายหนุ่มธรรมดาที่ใช้ชีวิตไปวัน ๆ จนได้พบกลุ่มลึกลับที่บอกว่าความจริงที่เขารู้จักทั้งหมด เป็นเพียงโลกจำลองที่ชื่อว่า เดอะ เมทริกซ์ ถูกสร้างโดยจักรกลที่ใช่มนุษย์เป็นแหล่งพลังงาน
นีโอถูกฝึกให้เป็นนักรบไซเบอร์ ได้รับการอัปโหลดความรู้ วิทยาการ และศิลปะการต่อสู้เข้าระบบประสาทโดยตรง เพื่อให้พร้อมเผชิญหน้ากับ Matrix และกลายเป็นคนที่แบกโลกทั้งใบไว้บนบ่า (มีภาคต่อ)
จุดเด่น คือคอนเซ็ปต์โลกจำลอง+ทฤษฎีปรัชญา+คิวบู๊สโลว์โมชั่นที่กลายเป็นภาพจำไปทั้งยุค
4. Avatar – เมื่อร่างอวตารคือสะพานเชื่อมสองโลก
2009 | 2 ชั่วโมง 41 นาที | Action, Sci-fi
Avatar (อวตาร) พาเราไปดาวแพนโดรา ผ่านมุมมองของ เจค ซัลลี่ อดีตนาวิกโยธินที่ต้องนั่งรถเข็น แต่ได้รับโอกาสเดินทางข้ามปีแสง ไปเข้าร่วมโครงการ อวตาร ที่เปลี่ยนจิตสำนึกมนุษย์ให้เข้าไปอยู่ในร่างลูกผสมระหว่างมนุษย์กับเผ่านาวี ชาวพื้นเมืองบนแพนโดรา
ในร่างอวตาร เจคกลับมาเดินได้อีกครั้ง และถูกมอบหมายภารกิจแทรกซึมเผ่านาวี เพื่อเปิดทางให้มนุษย์เข้าถึงเหมืองแร่ล้ำค่า แต่ทุกอย่างเริ่มสั่นคลอนเมื่อเขาได้รู้จักและผูกพันกับนีย์ทีรี หญิงสาวนาวีที่ช่วยชีวิตเขาเอาไว้ (มีภาคต่อ)
ธีมสำคัญ คือการล่าอาณานิคม การเอารัดเอาเปรียบทรัพยากร และคำถามว่า “สุดท้ายแล้ว เราเป็นคนของโลกไหนกันแน่?”
5. Valerian and the City of a Thousand Planets – เมืองหนึ่งหมื่นสายพันธุ์กลางอวกาศ
2017 | 2 ชั่วโมง 16 นาที | Sci-fi, Action
Valerian and the City of a Thousand Planets (วาเลเรียน พลิกจักรวาล) เล่าเรื่องของ วาเลอเรียน และ ลอเรลีน เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการพิเศษผู้มีหน้าที่คุ้มครองเขตแดนของมนุษยชาติ
ทั้งคู่ได้รับภารกิจให้เดินทางไปยังมหานคร อัลฟ่า เมืองยักษ์กลางห้วงอวกาศ ที่ซึ่งสิ่งมีชีวิตนับหมื่นสายพันธุ์จากทั่วจักรวาลมารวมตัวกันอย่างสงบ แลกเปลี่ยนความรู้และเทคโนโลยีเพื่อสร้างความอยู่ดีกินดีร่วมกัน
แต่ในเงามืดกลับมีภัยคุกคามที่จ้องจะทำลายเผ่าพันธุ์มนุษย์ วาเลอเรียนและลอเรลีนจึงต้องออกผจญภัยครั้งใหญ่ ที่มีชะตากรรมของมวลมนุษยชาติเป็นเดิมพัน
สายไหนน่าดู? คนชอบงานภาพจัดเต็ม โลกแฟนตาซีไซไฟแหวกแนว และดีไซน์เผ่าพันธุ์ต่างดาวสุดครีเอทีฟ
6. Blade Runner 2049 – มนุษย์เทียม ความทรงจำ และความเป็น “คน”
2017 | 2 ชั่วโมง 43 นาที | Sci-fi, Action
Blade Runner 2049 (เบลด รันเนอร์ 2049) ว่าด้วยโลกที่เต็มไปด้วย มนุษย์เทียม ที่ถูกออกแบบทางพันธุกรรมโดยบริษัทไทเรลคอร์ปอเรชั่น เพื่อนำไปใช้งานในอวกาศเหมือนแรงงานทาส
หลังความล้มเหลวและการก่อกบฏรุนแรง มนุษย์เทียมรุ่นเก่าถูกตามล่าและสั่งปลดระวาง จนเกิดตำแหน่งนักล่าในนาม เบลด รันเนอร์ ขึ้นมา
เค เจ้าหน้าที่เบลด รันเนอร์จากกรมตำรวจแอลเอ กลายเป็นฝ่ายถูกไล่ล่าเสียเอง จากกลุ่มมนุษย์เทียมรุ่นใหม่ เขาต้องออกตามหา ริค เด็คการ์ด อดีตเบลด รันเนอร์ที่หายตัวไปกว่า 30 ปี เพราะชายคนนี้อาจเป็นกุญแจสำคัญที่จะนำไปสู่จุดจบของมนุษยชาติ (มีภาคก่อนหน้า)
ประเด็นหลัก คือคำถามเรื่องตัวตน ความทรงจำ และเส้นแบ่งระหว่างมนุษย์จริงกับมนุษย์ที่ถูกสร้างขึ้นมา
7. Ghost in the Shell – เมื่อจิตวิญญาณถูกจับใส่ร่างไซบอร์ก
2017 | 1 ชั่วโมง 22 นาที | Sci-fi, Action
Ghost in the Shell (โกสต์ อิน เดอะ เชลล์) พาเราไปยังอนาคตใกล้ ๆ ที่มนุษย์กับเทคโนโลยีไซเบอร์ผสานกันจนแทบแยกไม่ออก
เมเจอร์ หญิงสาวครึ่งมนุษย์ครึ่งหุ่นยนต์คนแรกของโลก ถูกช่วยชีวิตจากอุบัติเหตุรุนแรงด้วยการย้ายสมองมนุษย์ใส่ร่างไซบอร์ก กลายเป็นทหารสมบูรณ์แบบที่อุทิศชีวิตเพื่อหยุดยั้งอาชญากรไซเบอร์
เมื่อการก่อการร้ายพัฒนาจนสามารถแฮ็กเข้าไปถึงสมองและควบคุมผู้คนได้ เมเจอร์คือคนที่มีศักยภาพจะหยุดมัน แต่ระหว่างการไล่ล่าศัตรูรายใหม่ เธอกลับพบว่า เรื่องราวชีวิตที่เธอรู้มาตลอด อาจไม่ใช่ความจริง ชีวิตเธอไม่ได้ถูกช่วยเอาไว้ แต่อาจถูก “ขโมย” ไป
เธอจึงต้องตามล่าความจริงเกี่ยวกับอดีตของตัวเอง และหยุดคนที่อยู่เบื้องหลัง ก่อนที่คนอื่นจะถูกทำแบบเดียวกัน
8. Tron – ถูกดูดเข้าคอมพิวเตอร์ไปสู้กับเกมที่ตัวเองสร้าง
1982 | 1 ชั่วโมง 35 นาที | Action, PG
Tron (ล่าข้ามโลกอนาคต) เล่าเรื่อง เควิน ฟลินน์ โปรแกรมเมอร์เกมของบริษัท ENCOM ที่ถูกเพื่อนร่วมงานขโมยงานไป แถมโดนปลดออกจากบริษัท ส่วนคนขโมยกลับไต่เต้าเป็นผู้บริหารระดับสูง
ฟลินน์พยายามแฮ็กเข้าไปในเมนเฟรมของ ENCOM เพื่อหาหลักฐานว่าตัวเองโดนเล่นงาน แต่ระบบป้องกันที่มีปัญญาประดิษฐ์ควบคุมกลับใช้ลำแสงเลเซอร์ยิงเขา จนร่างกายถูกแปลงเป็นข้อมูลดิจิทัลและถูกดูดเข้าไปในโลกคอมพิวเตอร์
ในโลกนั้นเขาได้พบกับ Tron ระบบรักษาความปลอดภัยที่เขียนโดยอลัน และ โยริ โปรแกรมของลอร่า อดีตคนรัก พวกเขาต้องร่วมมือกันหาทางหนีออกจากระบบ พร้อมเผชิญหน้ากับตัวละครในเกมที่ฟลินน์เป็นคนสร้างเอง และพิชิตโปรแกรมของดิลลิงเจอร์อย่าง ซาร์ค ให้ได้ (มีภาคต่อ)
9. Inception – ขโมยไม่ได้ แต่อินเซ็ปต์ได้
2010 | 2 ชั่วโมง 28 นาที | Sci-fi
Inception (จิตพิฆาตโลก) ว่าด้วย ดอม คอบบ์ หัวขโมยระดับโลกที่เชี่ยวชาญการดึงข้อมูลจากจิตใต้สำนึกของเหยื่อในช่วงที่เขากำลังฝัน ซึ่งเป็นช่วงที่จิตใจเปราะบางที่สุด
ความสามารถนี้ทำให้เขากลายเป็นคนที่องค์กรลับต่าง ๆ ต้องการ แต่ในขณะเดียวกันก็ทำให้เขากลายเป็นอาชญากรที่ต้องหนีไปจากทุกสิ่งที่รัก
วันหนึ่งคอบบ์ได้รับข้อเสนอให้ทำ “งานสุดท้าย” ที่จะแลกอิสรภาพคืนมา เพียงแต่คราวนี้ไม่ได้เข้าไปขโมยความคิด แต่ต้อง ปลูกฝังความคิด (Inception) ให้เป้าหมายเชื่อว่าความคิดนั้นเป็นของตัวเอง
หากทำสำเร็จ มันจะเป็นอาชญากรรมที่สมบูรณ์แบบ แต่ต่อให้วางแผนละเอียดแค่ไหน ทีมของเขาก็ยังต้องเผชิญหน้ากับศัตรูที่เหมือนจะรู้ทุกการเคลื่อนไหว และมีเพียงคอบบ์เท่านั้นที่มองเห็น
จุดน่าฟิน คือเลเยอร์ของความฝันซ้อนฝัน และการเล่นกับเวลา-พื้นที่แบบที่ต้องดูแล้วคิดตาม
10. Minority Report – เมื่ออาชญากรรมถูกจับได้ก่อนลงมือ
2002 | 2 ชั่วโมง 25 นาที | Sci-fi
Minority Report (หน่วยสกัดอาชญากรรม ล่าอนาคต) พาเราสู่โลกอนาคตที่เทคโนโลยีล้ำไปอีกขั้น จนสามารถมองเห็นภาพนิมิตคดีฆาตกรรมล่วงหน้าได้ และจับคนร้ายก่อนลงมือจริง
ระบบนี้ถูกควบคุมโดยหน่วยงานชื่อ พรีไครม์ แห่งกระทรวงยุติธรรม ที่ใช้เทคโนโลยีเชื่อมต่อเชิงลึกกับผู้มีพลังพิเศษ เพื่อระบุว่าใครกำลังจะกลายเป็นฆาตกร แล้วจัดการควบคุมตัวไว้ก่อน
ทุกอย่างดูเหมือนจะไร้ที่ติ จนกระทั่งหัวหน้าหน่วยอย่าง จอห์น แอนเดอร์ตัน กลายเป็นคนที่ชื่อของตัวเองโผล่ขึ้นมาในคดีฆาตกรรมที่ยังไม่เกิด เขาจึงต้องหนีจากระบบที่ตัวเองเคยเชื่อ และพิสูจน์ให้ได้ว่าอนาคตที่เห็นล่วงหน้า อาจไม่ได้แน่นอนแบบที่ทุกคนคิด
สรุป: ดูหนังเมตาเวิร์สวันนี้ เพื่อไม่ให้หลงทางในโลกเสมือนจริงพรุ่งนี้
ทั้ง 10 เรื่องนี้ไม่ใช่แค่หนังไซไฟ-แอคชั่นมัน ๆ แต่ยังเป็นเหมือน ห้องทดลองไอเดีย ที่ให้เราเห็นความเป็นไปได้ของโลกเสมือน เทคโนโลยี และความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับจักรวาลดิจิทัล
ถ้าอยากเห็นโลกเกมเสมือนจริงแบบจัดเต็ม → ดู Ready Player One, Free Guy, Tron
ถ้าชอบตั้งคำถามเรื่องความจริง-ความฝัน-โลกจำลอง → ไปที่ The Matrix, Inception
ถ้าสนใจร่างอวตาร มนุษย์เทียม และไซบอร์ก → ห้ามพลาด Avatar, Blade Runner 2049, Ghost in the Shell
ถ้าอินกับโลกอนาคตและเมืองไซไฟหลายสายพันธุ์ → ลอง Valerian
ถ้าอยากเห็นเทคโนโลยีทำนายอาชญากรรมล่วงหน้า → ต้อง Minority Report
เลือกสักเรื่องแล้วกดดู คุณอาจไม่ได้แค่เสพความมัน แต่จะได้มองโลกจริงรอบตัวด้วยสายตาแบบใหม่ ว่าเราอยู่ห่างจาก “จักรวาลนฤมิต” ในหนัง…แค่ไม่กี่ก้าวเท่านั้น