มือใหม่โอชิคัตสึต้องอ่าน! รวมศัพท์ฮาโกะโอชิ ไคไว โทโทอิ และโลกแฟนด้อมญี่ปุ่นแบบเข้าใจง่าย

เปิดประตูสู่โลกโอชิคัตสึของญี่ปุ่น

ในโลกของการตามศิลปินญี่ปุ่น มีคำศัพท์เฉพาะทางที่แฟน ๆ ใช้กันจนกลายเป็นวัฒนธรรมหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็น ฮาโกะโอชิ, ไคไว, หรือ โทโทอิ ถ้าเข้าใจศัพท์เหล่านี้ การใช้ชีวิตโอชิคัตสึก็จะสนุก ละเอียด และอินมากขึ้น

บทความนี้จะพาไปรู้จักคำฮิตในหมู่แฟนญี่ปุ่น ใช้ได้ทั้งสายไอดอล ศิลปิน นักแสดง ไปจนถึงตัวละคร 2D ใครที่เพิ่งเริ่มโอชิ หรืออยากอินกับกิจกรรมแฟนด้อมให้สุด ลองไล่อ่านไปทีละหัวข้อได้เลย

โอชิคัตสึคืออะไร?

คำว่า โอชิคัตสึ ใช้เรียกรวม ๆ ว่าเป็น กิจกรรมทุกอย่างที่เราทำเพื่อสนับสนุนโอชิ ไม่ว่าจะเป็นคนจริง ๆ หรือตัวละครในผลงานบันเทิง

• “โอชิ” มาจากความหมายประมาณว่า “ผลัก” หรือ “ดัน” หมายถึงคนที่เราโฟกัสสนับสนุน

• “คัตสึ” (活) แปลว่า “กิจกรรม”

ดังนั้นโอชิคัตสึก็เลยรวมตั้งแต่

• การตามข่าวและแชร์ข้อมูลใน SNS

• ไปคอนเสิร์ตหรืองานอีเวนต์

• ซื้ออัลบั้ม สินค้า และเมอร์ชต่าง ๆ

• เข้าร่วมกิจกรรมแฟนมีต งานจับมือ งานแจกลายเซ็น ฯลฯ

พูดง่าย ๆ คือ ทุกสิ่งที่ทำให้โอชิได้รับการซัพพอร์ตและทำให้เราเองมีความสุขกับการตามเขาอยู่เสมอ

โอชิคืออะไร? ต่างจาก “ทันโต” ยังไง

คำว่า โอชิ หมายถึง คนที่เราชอบที่สุดและอยากสนับสนุนอย่างเต็มใจ ความรู้สึกจะมากกว่าแค่ “ชอบเฉย ๆ” มักโฟกัสที่คนเดียว แต่หลายคนก็มีโอชิได้หลายคนเช่นกัน

เมื่อวัฒนธรรมแฟนคลับโตขึ้น จึงเกิดคำย่อย ๆ ตามมา ใช้สื่อสารกันในหมู่แฟน ๆ แบบเข้าใจกันเอง

ในบางแฟนด้อม โดยเฉพาะสาย STARTO ENTERTAINMENT (อดีต Johnny’s) จะนิยมใช้คำว่า “ทันโต”, “จิทัน”, หรือ “〇〇ทัน” (ใส่ชื่อเมมเบอร์แทน 〇〇) เพื่อเรียกคนที่ตัวเองโฟกัสเป็นพิเศษ

คำที่เจอบ่อย เช่น

• ฮนเม: คนที่ชอบแบบ “ตัวจริงเสียงจริง” หรือเมนหลักที่สุด

• คำอย่าง all-ทันโต, G-ทันโต ใช้เรียกแฟนที่ซัพพอร์ตทั้งกลุ่ม ไม่ได้โฟกัสแค่คนเดียว

ตัวอย่างคำศัพท์สายโอชิ

• Oshi: คนที่อยากสนับสนุนมากที่สุด ใช้ได้แทบทุกแฟนด้อม

• Oshi men: เมมเบอร์ในกลุ่มที่ชอบที่สุด

• Oshi hen: การเปลี่ยนโอชิ หรือเปลี่ยนคนที่โฟกัสเป็นหลัก

• Oshi iro / Oshi kara: สีประจำโอชิ หรือสีที่เป็นอิมเมจของเมมเบอร์ที่เราชอบ

• Tan oshi: โอชิเฉพาะเมมเบอร์คนใดคนหนึ่งในกลุ่ม

• Hako oshi: ฮาโกะโอชิ หรือการโอชิทั้งกลุ่มแบบเหมารวม

• Tantou: โฟกัสสนับสนุนเมมเบอร์คนใดคนหนึ่งเป็นหลัก

• Jitan: ย่อจาก “รับผิดชอบตัวเอง” หมายถึงคนที่ซัพพอร์ตตัวเองเป็นหลักมาก ๆ

• 〇〇Tan: แฟนที่โอชิเมมเบอร์ 〇〇 โดยเฉพาะ

• All-Tan / G-Tan: ย่อจาก All-Tantou / Group-Tantou คือสายที่เชียร์ทั้งกรุ๊ป

• Tan ori: เลิกโอชิ เลิกเป็นแฟนของกลุ่มหรือเมมเบอร์ที่เคยสนับสนุน

สายโอชิ ถ้ารู้ศัพท์พวกนี้ เวลาอ่านโพสต์แฟนญี่ปุ่นจะเข้าใจบริบทง่ายขึ้นมาก

แฟนหน้าใหม่ แฟนรุ่นเก๋า และความสัมพันธ์ระหว่างแฟน ๆ

ในชีวิตแฟนด้อม คนมักเรียกตัวเองสั้น ๆ ว่า “แฟนของคุณ 〇〇” แต่ก็มีคำว่า “โอตาคุ” ใช้อธิบายคนที่อินจัด รู้ลึก หรือหมกมุ่นกับงานอดิเรกด้านหนึ่งเป็นพิเศษ

เช่น แฟนของศิลปินในสังกัด STARTO ENTERTAINMENT (อดีต Johnny’s) จะถูกเรียกว่า Janiota เป็นต้น

นอกจากนี้ยังมีคำที่อธิบาย สไตล์ ความเก๋า และความสัมพันธ์ระหว่างแฟนด้วยกันเอง อย่างเช่นคำว่า “โดทันเคียวฮิ” หมายถึงคนที่ไม่อยากคุยกับแฟนที่เมนคนเดียวกัน

ตัวอย่างคำศัพท์สายแฟน

• แฟนเนม: ชื่ออย่างเป็นทางการของแฟนคลับของศิลปินหรือกลุ่ม

• ชินกิ: แฟนหน้าใหม่ เพิ่งเริ่มอินหรือเพิ่งเข้าด้อม

• Ko san: สายรุ่นเก๋า เป็นแฟนเรื่องเดียวกันมานาน หรือซัพพอร์ตมาตั้งแต่เริ่มต้น

• Dou tan: แฟนที่โอชิเมมเบอร์คนเดียวกัน

• Dou tan Kyo hi: คนที่ไม่อยากมีปฏิสัมพันธ์กับแฟนที่เมนคนเดียวกัน

• Dou tan Kan gei: คนที่ยินดีต้อนรับและสนุกกับการมีเพื่อนที่เมนคนเดียวกัน

ความสัมพันธ์ระหว่างแฟน ๆ เองก็เป็นส่วนหนึ่งของสีสันในโอชิคัตสึ

ไคไวคืออะไร? โลกของแต่ละชุมชนแฟนด้อม

คำว่า Kaiwai (界隈) แปลประมาณว่า “ย่าน” หรือ “วงการ” ใช้เรียก ประเภทหรือชุมชนแฟนคลับเฉพาะทาง

ตัวอย่างเช่น

• ย่านของจอห์นนี่

• ย่านเคป๊อป

• ย่าน LDH

แต่ละไคไวจะมี มู้ด กฎ และมารยาทเฉพาะของตัวเอง บางคนก็โอชิข้ามไคไวหลายที่ แบบนี้เรียกว่า คาเกะฮัตสึ คือมีหลายโปรเจกต์ที่ตามทั้งในและนอกไคไวหลักของตัวเอง

ตัวอย่างคำศัพท์สายไคไว

• Kaiwai: ชุมชนแฟนคลับหรือแนวที่เฉพาะเจาะจง

• 他界隈 (Ta kaiwai): ไคไวอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ด้อมหลักของตัวเอง

• Kake mochi: มีโอชิหลายคนจากหลายที่

• DD: ย่อจาก “Daredemo Daisuki” = รักทุกคน มีโอชิหลายคน ไม่ปักใจที่คนเดียว

คอนเสิร์ตสด: สงครามแห่งการ “มีส่วนร่วม” ของแฟน ๆ

คอนเสิร์ตหรืองานไลฟ์ถูกเรียกว่า “เกนบะ” (現場) คือสถานที่จริงที่แฟนได้เจอคนโปรดแบบตัวเป็น ๆ

สำหรับหลายคน มันไม่ใช่แค่ “ไปดู” แต่คือ การลงสนามร่วมสู้ กับศิลปิน แฟนจึงใช้คำว่า “การมีส่วนร่วม” เพื่อสื่อถึงความจริงจัง

หลังจบงาน มักมีแฟนเขียน “เรโพะ” (ย่อจาก Report) เล่าบรรยากาศ รายละเอียดการแสดง และโมเมนต์สำคัญให้แฟนที่ไปไม่ได้ตามอ่าน

ศัพท์พื้นฐานสายไลฟ์

• Sansen: ไปเข้าร่วมคอนเสิร์ตหรืองาน

• En sei: เดินทางจากต่างจังหวัด/ต่างพื้นที่เพื่อไปดูไลฟ์หรืออีเวนต์

• Gen ba: สถานที่จัดคอนเสิร์ต หรืออีเวนต์

• Zenya sai: งานพิเศษก่อนวันคอนเสิร์ตจริงหนึ่งวัน

• Sho nichi (วันแรก): วันแรกของทัวร์

• ไฟนอล / Oorasu / Senshuuraku: รอบสุดท้ายของทัวร์

• Kau kon: ย่อจาก Countdown Concert มักจัดวันที่ 31 ธันวาคม

• Zentsuu: ตามทัวร์ครบทุกโชว์ ทุกเมือง

ตั๋วและที่นั่ง: ลุ้นเดือดตั้งแต่ยังไม่เข้าฮอลล์

ในญี่ปุ่น การจองตั๋วคอนเสิร์ตมักมีระบบเฉพาะของแต่ละที่ และแน่นอนว่ามีศัพท์ประจำสายลุ้นบัตรด้วย

ศัพท์สายตั๋วและที่นั่ง

• ลอตเตอรี (ชูเซน): ระบบจับสลากจองตั๋ว ไม่ใช่ใครกดก่อนก็ได้ก่อน

• Ichiji senkou / Niji senkou: การขายตั๋วล่วงหน้ารอบที่ 1 / รอบที่ 2

• Tou raku: ผลประกาศได้ตั๋ว (当選) หรือไม่ได้ตั๋ว (落選)

• Kami chike: ตั๋วแบบกระดาษ

• Deji chike: ย่อจาก Digital Ticket ตั๋วอิเล็กทรอนิกส์บนมือถือ

• Sai zen: ที่นั่งด้านหน้าใกล้เวที

• Kami seki: ที่นั่งดีมาก ๆ แบบหล่อเทพลงมาเลือก

• Dou koi: ไปคอนเสิร์ตพร้อมแฟนคนอื่น ๆ

• Ren ban: ที่นั่งติดกัน

• 2-, 3-, 4-ren: ที่นั่งติดกัน 2, 3 หรือ 4 ที่

ในโลกโอชิคัตสึ แค่ลุ้น Tou raku ก็หัวใจเต้นแรงไม่แพ้วันไปเกนบะจริง

สินค้าและพร็อพเชียร์ที่แฟนต้องมี

ของหน้าคอนคืออีกหนึ่งความสุขของการเป็นแฟน ไม่ว่าจะเอาไว้ถือเชียร์ ใช้แต่งตัว หรือสะสมให้เต็มห้อง ก็มีศัพท์เฉพาะของตัวเอง

ศัพท์สายกู๊ดส์

• Penra: ย่อจาก Penlight ไม้ไฟเรืองแสงที่โบกในคอนเสิร์ต

• Uchiwa: พัดเชียร์ มักมีชื่อหรือข้อความถึงโอชิ บางคนทำแบบแฮนด์เมดสุดตั้งใจ

• ผ้าขนหนู: ผ้าขนหนูเชียร์ มีโลโก้หรือชื่อศิลปินพิมพ์อยู่

• Akusuta: ย่อจาก Acrylic Stand ฟิกเกอร์อะคริลิกที่มีภาพโอชิ

• Sansen fuku: ชุดไปร่วมงานหรือคอนเสิร์ต เทรนด์แต่งตัวไปเกนบะ

• กระเป๋าอิตะ: กระเป๋าที่เอากู๊ดส์โอชิมาแปะจนแน่น เป็นการประกาศตัวแบบจัดเต็ม

บรรยากาศคอนเสิร์ต: จากกิมเต้ถึงแฟนเซอร์วิส

ในฮอลล์คอนเสิร์ต มีทั้งเอฟเฟกต์และโมเมนต์ที่แฟน ๆ รอคอย รวมถึงคำศัพท์ที่ผูกกับประสบการณ์เหล่านั้นโดยเฉพาะ

ศัพท์สายบรรยากาศไลฟ์

• Ginte: เทปสีเงินที่ยิงออกมาจากปืนใหญ่ มักพิมพ์ชื่อทัวร์หรือกรุ๊ป แฟนจำนวนมากอยากเก็บกลับบ้านเป็นที่ระลึก

• แฟนซ่า: ย่อจาก Fan Service การกระทำที่ศิลปินทำเพื่อให้แฟนมีความสุข เช่น โบกมือ มองตา ส่งหัวใจ

• Hana michi: ทางเดินที่ยื่นออกมาจากเวทีเข้าหาคนดู

• MC: ช่วงพูดคุยของศิลปินบนเวที

• Kouru: การตะโกนเชียร์ตามจังหวะหรือเลขลำดับเพลงโดยแฟน ๆ

• Ankouru: การเรียกร้องให้มีเพลงพิเศษต่อท้ายหลังจบโชว์

• Setori: ย่อจาก Set List คือ ลำดับเพลงในงานหรือตลอดคอนเสิร์ต

ดิสก์คืออะไร? ศัพท์สาย CD / DVD / Blu-ray

คำว่า แผ่นดิสก์ ใช้เรียกผลงานที่ออกในรูปแบบ CD, DVD หรือ Blu-ray หนึ่งในความสุขของโอชิคัตสึก็คือการได้เห็นผลงานใหม่ออกวางขาย

ดิสก์มักมาพร้อม ของแถมหรือโอกาสพิเศษ ทั้งวิดีโอเบื้องหลัง ฉากยังไม่เคยเผยแพร่ หรือสิทธิ์สมัครเข้าร่วมอีเวนต์พิเศษอย่าง riribe และ Fanmi

• Riribe: อีเวนต์ฉลองวางจำหน่าย มีทั้งเซ็นชื่อ จับมือ มินิไลฟ์ ทอล์คโชว์ หรือรับของด้วยตัวเอง

• Fanmi: แฟนมีตติ้งที่แฟนได้ใกล้ชิดคุย เล่นเกม ถามตอบกับศิลปินในบรรยากาศสบาย ๆ

ศัพท์สายแผ่นดิสก์

• Enban: แผ่นซีดี ซิงเกิล อัลบั้ม หรือ DVD/Blu-ray ไลฟ์

• Jake sha: ย่อจาก jacket photo รูปศิลปินที่ใช้บนปกหรือแพ็กเกจ

• Aa sha: ย่อจาก artist photo รูปโปรโมตทางการของศิลปิน

• A men: เพลงหลักของซิงเกิลหรือแผ่นเสียง

• B men: เพลงรองที่ไม่ใช่เพลงหลักในแผ่นเดียวกัน

• Title kyoku: เพลงไตเติ้ล หรือเพลงที่ใช้เป็นชื่อซิงเกิล/อัลบั้ม

• Coupling kyoku: เพลงที่ถูกใส่คู่มากับเพลงหลักในซิงเกิล

• Tokuten: ของแถม หรือสิทธิ์พิเศษที่ได้จากการซื้อแผ่นดิสก์

• Riri ibe: ย่อจาก Release Event งานพิเศษเนื่องในโอกาสวางจำหน่ายผลงาน

• Fan mi: ย่อจาก Fan Meeting งานสำหรับให้แฟนมาพบกันและเจอศิลปินแบบใกล้ชิด

โทโทอิคืออะไร? คำฮิตสายอินขั้นสุด

ในหมู่แฟนญี่ปุ่น มีคำหลายคำที่หลุดออกมาในชีวิตประจำวันจนกลายเป็นศัพท์กลางของแฟนด้อม และกลายเป็นส่วนหนึ่งของโอชิคัตสึไปแล้ว

คำที่เห็นบ่อยมากคือ “โทโทอิ (Toutoi)” ใช้เวลาเจอโมเมนต์ที่

• ดีมาก

• สวยมาก

• น่าเคารพมาก

• หรือทำให้เราซึ้งจนพูดไม่ออก

มันคือ คำอุทานของความปลื้มปริ่มและเคารพในตัวโอชิแบบสุดหัวใจ โดยเฉพาะเวลามีฉากซึ้ง ๆ หรือโมเมนต์อารมณ์จัด ๆ

อีกประโยคที่เห็นบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ คือ “ผลักดันเมื่อทำได้” ใช้ในช่วงที่มีข่าวพักงาน ยุบกรุ๊ป หรือสมาชิกลาออกมากขึ้น

ความหมายประมาณว่า

“ในเมื่อไม่รู้ว่ากิจกรรมของโอชิจะหยุดเมื่อไหร่ งั้นขอทุ่มซัพพอร์ตให้เต็มที่ในเวลาที่ทำได้ จะได้ไม่ต้องมานั่งเสียใจทีหลัง”

ศัพท์สายความรู้สึกของโอชิคัตสึ

• Toutoi: ใช้เมื่อคน ๆ นั้นดีมาก น่าเคารพ จนรู้สึกซาบซึ้ง

• Kami: ใช้ชมคนหรือเหตุการณ์ที่ดีแบบขั้นเทพ

• Kami taiou: ศิลปินที่ดูแลแฟนดีมาก ๆ ทำให้รู้สึกประทับใจสุด ๆ

• Shio taiou: การปฏิบัติต่อแฟนแบบเย็นชา แข็ง ๆ หรือดูห่างเหิน

• Sotsugyo (การสำเร็จการศึกษา): การออกจากกลุ่ม การเลิกทำกิจกรรมบันเทิง หรือแม้แต่แฟนเองที่ตัดสินใจ “จบโปรโมต” เลิกโอชิ

• Biju: ย่อจาก visual หมายถึงหน้าตา ลุค หรือภาพลักษณ์ที่มองเห็นได้ของโอชิ

• Loss: ความรู้สึกโหวง ๆ เหงา หรือสูญเสียหลังจากกิจกรรมหรือช่วงเวลาที่เกี่ยวกับโอชิจบลง

• Wakarimi ga fukai: คำที่ใช้เวลา “อินหนักมาก” กับสิ่งที่อีกคนพูดเกี่ยวกับเสน่ห์ของโอชิ เหมือนจะบอกว่า “เข้าใจเลย… เข้าใจลึกมาก”

สรุป: รู้ศัพท์แล้ว โอชิคัตสึก็สนุกขึ้นอีกหลายเท่า

โลกของโอชิคัตสึเต็มไปด้วยคำศัพท์เฉพาะที่สะท้อนความรัก ความอิน และวิธีที่แฟน ๆ สร้างวัฒนธรรมของตัวเองขึ้นมา

เมื่อเข้าใจคำอย่าง โอชิ, ฮาโกะโอชิ, ไคไว, โทโทอิ, ไปจนถึงศัพท์ตั๋ว คอนเสิร์ต สินค้า และดิสก์ คุณจะ

• อ่านโพสต์แฟนญี่ปุ่นรู้เรื่องมากขึ้น

• เข้าร่วมคุยกับคนในด้อมได้ลื่นขึ้น

• สนุกกับทุกโมเมนต์ของการตามโอชิแบบลึกและมีความหมาย

สุดท้ายแล้ว ไม่ว่าคุณจะเป็นชินกิหรือ Ko san แค่ได้ผลักดันโอชิในแบบที่ตัวเองมีความสุข นั่นแหละคือโอชิคัตสึที่โทโทอิที่สุดแล้ว