แค่ได้ยินท่อนเปิด
“มีนิทานนมนานกาเล ปูนาขาเกตัวใหญ่เสียไม่มี”
หลายคนก็เผลอฮัมตามโดยไม่รู้ตัว แต่วันนี้เราไม่ได้จะมาร้องเพลงแต่เราจะมาชวนทุกคนทำอาหารเมนูปูนากัน
เมนูปูนา วัตถุดิบพื้นถิ่นที่ตัวเล็ก แต่พลังรสชาติไม่เล็กตามและยังคงเป็นหัวใจของอาหารไทยหลายจาน โดยเฉพาะสายอีสานและเหนือ
บทความนี้จะพาไปรู้จักเมนูปูนาแบบเน้น ๆ ทั้งในมุมรสชาติ วิธีใช้ และเหตุผลที่อาหารจากปูนายังควรอยู่ในครัวไทย
ปูนา วัตถุดิบบ้าน ๆ ที่สร้างเมนูได้มากกว่าที่คิด
ปูนา คือปูน้ำจืดที่อาศัยอยู่ตามนาข้าว คูน้ำ และพื้นที่ชุ่มน้ำ
แม้ขนาดจะเล็ก เนื้อไม่เยอะ
แต่ให้รสชาติที่ “เข้ม” และ “นัว” แบบวัตถุดิบชั้นดี
จุดเด่นของปูนาในมุมอาหารคือ
กลิ่นเฉพาะตัว
รสเค็มธรรมชาติ
เปลือกให้แคลเซียมและความข้น
สิ่งเหล่านี้ทำให้ปูนาไม่ได้ถูกใช้เป็นแค่ “เนื้อ”
แต่ถูกนำไปตำ เคี่ยว หมัก และปรุง
เพื่อสร้าง ฐานรส ให้เมนูต่าง ๆ
ทำไมเมนูปูนายังสำคัญในครัวไทย
แม้ปูนาในธรรมชาติจะหายากขึ้น
แต่เมนูที่ทำจากปูนายังไม่หายไป
เพราะมีคุณสมบัติที่วัตถุดิบอื่นแทนไม่ได้
1. ให้รสลึกโดยไม่ต้องพึ่งผงปรุงรส
ปูนาเมื่อผ่านการต้ม ตำ หรือเคี่ยว
จะให้ความนัวตามธรรมชาติ
ช่วยยกระดับอาหารบ้าน ๆ ให้มีมิติ
2. เป็นอาหารที่ผูกกับวิถี
เมนูปูนาไม่ได้แยกจากผักพื้นบ้าน
หรือข้าวสวยร้อน ๆ
ทุกจานถูกออกแบบมาให้กินง่าย อิ่ม และแชร์ได้
3. ปรับได้หลายรูปแบบ
ตั้งแต่น้ำพริก กะทิ แกง ไปจนถึงการหมัก
ปูนาเป็นวัตถุดิบที่ “เล่นได้กว้าง” กว่าที่คิด
รวมเมนูปูนายอดนิยม ที่ยังพบได้จริงในครัวไทย
🌶️ น้ำพริกปูนา
เมนูอันดับต้น ๆ ที่หลายคนนึกถึง
ปูนาเอาไปต้มให้สุก
ตำรวมกับพริก หอม กระเทียม
ปรุงรสเค็มตามธรรมชาติ
จุดเด่นคือ
กลิ่นแรงแต่หอม
รสนัว กินกับผักสดคือจบ
ไม่ต้องใส่เครื่องปรุงเยอะ
น้ำพริกปูนาเป็นตัวอย่างชัดเจนของอาหารที่
“วัตถุดิบดี = อร่อยได้เลย”
🥥 หลนปูนา
เมนูที่ทำให้ปูนาเปลี่ยนบุคลิก
จากกลิ่นแรง
กลายเป็นความหอมมันของกะทิ
ปูนาเคี่ยวกับกะทิ
ใส่สมุนไพรช่วยกลบกลิ่น
ได้หลนรสเข้ม กินกับผักลวกหรือผักสด
เหมาะกับคนที่อยากเริ่มกินปูนาแบบเบา ๆ
🍲 แกงอ่อมปูนา
เมนูสายลึกของครัวอีสาน
ใช้สมุนไพรหลายชนิด
ช่วยดึงรสและตัดกลิ่นปู
ได้แกงรสจัด แต่กลมกล่อม
จุดเด่นคือ
ซดคล่อง
กลิ่นสมุนไพรชัด
กินกับข้าวสวยร้อน ๆ คือเข้าที่
🧂 ปูนาดอง
เมนูที่ต้องอาศัยความเข้าใจและความสะอาด
ปูนาเอามาหมัก
ได้รสเค็ม เปรี้ยว และกลิ่นเฉพาะ
เป็นเมนูถิ่นที่คนรักก็รักมาก
แต่ถ้าไม่คุ้นอาจต้องใช้เวลา
เมนูปูนาเหมาะกับใคร
เมนูจากปูนาเหมาะกับ
คนที่ชอบอาหารพื้นบ้าน
สายกินที่เปิดใจให้รสชาติแบบดั้งเดิม
คนที่สนใจวัตถุดิบท้องถิ่น
ครัวที่อยากลดการพึ่งเครื่องปรุงสำเร็จ
ไม่จำเป็นต้องกินทุกวัน
แต่เหมาะกับวันที่อยากกินอะไร “จริง” และ “มีเรื่องเล่า”
เคล็ดลับการใช้ปูนาให้ได้รส ไม่ได้กลิ่นแรงเกิน
การเลือก
เลือกปูที่ยังมีชีวิต
กระดองแข็ง ไม่มีกลิ่นเน่า
การล้าง
แช่น้ำสะอาด
ขัดโคลนออกให้หมด
เปลี่ยนน้ำหลายรอบ
การปรุง
ต้องทำให้สุกทุกครั้ง
ใช้สมุนไพรช่วยตัดกลิ่น
อย่าปรุงแบบสุก ๆ ดิบ ๆ
รายละเอียดพวกนี้
คือหัวใจของเมนูปูนาให้อร่อยและปลอดภัย
เมนูพื้นบ้าน กับครัวสมัยใหม่ เดินไปด้วยกันได้
แม้เมนูปูนาเป็นอาหารบ้าน ๆ
แต่การมีครัวที่จัดการง่าย
อุปกรณ์ครบ
ก็ช่วยให้การทำอาหารพื้นถิ่นไม่ยุ่งยาก
อุปกรณ์ครัว ภาชนะ และของใช้ในบ้าน
จาก Zestbuy
ตอบโจทย์คนที่อยากทำอาหารพื้นบ้าน
ในครัวที่ใช้งานสะดวก เป็นระเบียบ และดูแลวัตถุดิบได้ดี
สรุป: ปูนาขาเกอาจตัวเล็ก แต่เมนูไม่เคยเล็กตาม
ปูนาอาจไม่ตัวใหญ่เหมือนในเพลง
แต่เมนูที่เกิดจากมัน
ยังคงหนักแน่นในรสชาติและความหมาย
เมนูปูนา
คืออาหารที่บอกเล่าวิถี
สะท้อนความเรียบง่าย
และทำให้การกิน
ไม่ใช่แค่เรื่องอิ่ม
ถ้าวันไหนได้เจอปูนาดี ๆ
เมนูดี ๆ
อย่าปล่อยผ่าน
เพราะของแบบนี้
ยิ่งวันยิ่งหายาก และยิ่งควรรักษาไว้