AI กำลังเปลี่ยนงานวิจัยการศึกษา แต่เราพร้อมแค่ไหน?
โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ AI in Educational Research ถูกออกแบบมาเพื่อคนทำงานวิจัยทางการศึกษาโดยเฉพาะ ทั้งสายวิชาการและสายสนับสนุนที่ต้องการยกระดับทักษะให้ทันยุค AI
โครงการนี้เปิดรับสมัครทั้งแบบ Onsite และ Streaming อบรมรวม 2 วัน (14 ชั่วโมง)
ผู้เข้าอบรมแบบ Onsite จะได้รับใบประกาศนียบัตรหลังจบการอบรม
การเข้าร่วมแบบ Streaming จะ ไม่ได้รับใบประกาศนียบัตร แต่ยังได้เนื้อหาและมุมมองแบบจัดเต็ม
หากมีข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถติดต่อสอบถามได้ทางผู้ประสานงานตามข้อมูลที่ระบุในประกาศโครงการ
ทำไม AI ถึงกลายเป็นเรื่องใหญ่ในงานวิจัยการศึกษา
ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) กำลังเข้ามาอยู่แทบทุกช่วงของกระบวนการวิจัยทางการศึกษา ตั้งแต่การทบทวนวรรณกรรม การวิเคราะห์ข้อมูล ไปจนถึงการเขียนและเผยแพร่งานวิชาการ
แม้ AI จะช่วยให้ทำงานได้รวดเร็วขึ้น แต่มักถูกใช้แค่ในฐานะ “เครื่องมือช่วยประหยัดเวลา” โดยยังขาดมุมมองเชิงวิพากษ์ต่อผลกระทบที่มีต่อการสร้างองค์ความรู้ ความถูกต้องเชิงระเบียบวิธี และความรับผิดชอบทางวิชาการ
การใช้ AI แบบไม่มีกลไกคิดเชิงวิจารณญาณ อาจนำไปสู่ปัญหาเช่น
การสังเคราะห์ข้อมูลแบบผิวเผินและขาดบริบท
การตอกย้ำอคติที่ซ่อนอยู่ในข้อมูลหรือโมเดล
ความเชื่อมั่นที่คลาดเคลื่อนต่อผลการวิเคราะห์ของ AI
ดังนั้น นักวิจัยยุคใหม่จำเป็นต้องเข้าใจทั้ง “พลัง” และ “ข้อจำกัด” ของ AI เพื่อใช้เป็นผู้ช่วยในกระบวนการวิจัยอย่างเหมาะสม รักษาคุณภาพและความน่าเชื่อถือของงานวิชาการ และยังคงยืนหยัดในความรับผิดชอบต่อการตัดสินใจเชิงวิชาการของตนเอง
ทำไมบุคลากรสายการศึกษาในสถาบันแพทย์ควรเรียนรู้เรื่องนี้
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลมีบุคลากรสายสนับสนุนจำนวนมาก ทั้งจากฝ่ายการศึกษา ภาควิชา สถาน และโรงเรียนต่าง ๆ ที่ล้วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานด้านการศึกษาและงานวิจัยทางการศึกษา
หากบุคลากรเหล่านี้ได้รับการพัฒนาศักยภาพอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในประเด็น การวิจัยทางการศึกษา และการประยุกต์ใช้ AI อย่างถูกต้องและมีจริยธรรม ก็จะช่วยสนับสนุนให้คณะบรรลุเป้าหมายด้านการศึกษาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
การเข้าใจ AI ไม่ได้เป็นแค่ทักษะเสริม แต่เป็นจิ๊กซอว์สำคัญที่ทำให้ศิริราชยังคงความแข็งแกร่ง ในฐานะโรงเรียนแพทย์แห่งแรกของประเทศไทย ที่ต้องการขับเคลื่อนแพทยศาสตรศึกษาให้ทันโลกและยังคงมาตรฐานระดับสูง
รายละเอียดภาพรวมของโครงการอบรม
จากความสำคัญของทั้ง AI และการวิจัยทางการศึกษา ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการศึกษาวิทยาศาสตร์สุขภาพ ฝ่ายการศึกษา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล จึงจัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ AI in Educational Research ในวันศุกร์ที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
การอบรมนี้มุ่งให้ผู้เข้าร่วม
เข้าใจแนวคิดและบทบาทของ AI ในการวิจัยทางการศึกษา
เห็นทั้งข้อดี ข้อจำกัด และผลกระทบเชิงระเบียบวิธีวิจัย
ได้ลงมือทดลองใช้เครื่องมือจริงในกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ
ผู้เข้าร่วมจะไม่เพียงแค่ฟังบรรยาย แต่ยังได้ “ลองทำ” และเชื่อมโยงกับงานวิจัยของตนเอง เพื่อให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในบริบทการทำงาน
กลุ่มเป้าหมายของการอบรมประกอบด้วย
อาจารย์ผู้สอนที่มีงานวิจัยทางการศึกษา
นักวิจัยในสายการศึกษาและด้านสุขภาพ
นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาที่ทำวิทยานิพนธ์หรือโครงรางงานวิจัยทางการศึกษา
บุคลากรทางการศึกษาที่รับผิดชอบงานวิจัยหรือพัฒนาหลักสูตร
จำนวนผู้เข้าอบรมกำหนดไว้ที่ประมาณ 35 คน เพื่อให้การเรียนรู้แบบเวิร์กชอปมีประสิทธิภาพและใกล้ชิดกับวิทยากร
วัตถุประสงค์หลักของการอบรม
โครงการนี้ออกแบบด้วยเป้าหมายที่ชัดเจน โดยเน้นทั้งมิติความรู้ ทักษะ และจริยธรรมในการใช้ AI ได้แก่
เสริมสร้างความเข้าใจเชิงวิพากษ์ เกี่ยวกับบทบาท ข้อจำกัด และผลกระทบของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ต่อกระบวนการวิจัยทางการศึกษา เพื่อให้ผู้เข้าร่วมไม่หลงเชื่อผลลัพธ์ของ AI อย่างไร้เงื่อนไข แต่สามารถตั้งคำถามและตรวจสอบได้อย่างมีเหตุผล
พัฒนาทักษะการใช้ AI ในงานวิจัยอย่างมีมาตรฐาน ครอบคลุมการใช้งานเพื่อ
การทบทวนวรรณกรรม และการสังเคราะห์ข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ
การวิเคราะห์ข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ
การเขียนงานวิชาการอย่างมีจริยธรรม โปร่งใส และรักษาคุณภาพทางวิชาการ
หัวใจสำคัญคือการใช้ AI แบบไม่ลดทอนความเป็นนักวิจัย แต่ให้ AI กลายเป็นผู้ช่วยที่ช่วยเพิ่มคุณภาพของงาน มากกว่าจะเป็นผู้กำหนดคำตอบแทนมนุษย์
เนื้อหาการอบรม: จากวรรณกรรมจนถึงการเผยแพร่
การอบรมครอบคลุมขั้นตอนสำคัญของงานวิจัยทางการศึกษา โดยเชื่อมโยงการใช้ AI เข้าไปในแต่ละช่วงอย่างเป็นระบบ
เนื้อหาหลักประกอบด้วย
การใช้ AI เพื่อ ทบทวนและสังเคราะห์วรรณกรรม ลดเวลาในการค้นหา แต่ยังคงรักษาคุณภาพและความรอบด้านของข้อมูล
การประยุกต์ใช้ AI ใน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ เช่น การช่วยจัดการข้อมูลเบื้องต้น การสรุปผล หรือช่วยตรวจสอบรูปแบบของข้อมูล
การใช้ AI ใน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ เช่น การช่วยจัดหมวดหมู่โค้ด การสรุปธีม หรือช่วยมองหาประเด็นที่อาจตกหล่น
การใช้ AI สนับสนุน การเขียนและปรับปรุงต้นฉบับงานวิจัย การจัดโครงสร้าง การตรวจสอบความสอดคล้อง และการเตรียมต้นฉบับเพื่อส่งตีพิมพ์
ทุกขั้นตอนจะเน้นการใช้ AI อย่างมีวิจารณญาณ มองให้เห็นทั้งประโยชน์และข้อจำกัด รวมถึงประเด็นด้านจริยธรรม เพื่อไม่ให้คุณภาพและความน่าเชื่อถือของงานวิจัยถูกลดทอนลงโดยไม่รู้ตัว
รูปแบบการเรียนรู้และสถานที่จัด
รูปแบบการอบรมเป็นทั้ง การบรรยายทางวิชาการควบคู่กับการฝึกปฏิบัติ เพื่อให้ผู้เข้าอบรมได้ทั้งกรอบคิดเชิงทฤษฎีและประสบการณ์ลงมือทำจริง
วิทยากรเป็นบุคลากรภายในคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ที่เข้าใจทั้งบริบทของการศึกษาและการวิจัยทางสุขภาพ
การอบรมจัดขึ้นในวันศุกร์ที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
สถานที่คือ ห้องประชุมสิรินธร อาคารเฉลิมพระเกียรติ ชั้น G คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
บรรยากาศจึงเอื้อต่อการแลกเปลี่ยนมุมมองกับเพื่อนร่วมวิชาชีพ และทำให้ผู้เข้าอบรมสามารถเชื่อมโยงเนื้อหากับการปฏิบัติงานจริงในสถาบันของตนเองได้อย่างชัดเจน
เอกสารและการเตรียมตัวก่อนอบรม
สำหรับผู้ที่ต้องใช้เอกสารประกอบการเบิกค่าลงทะเบียน ทางโครงการได้เตรียมไฟล์สำหรับดาวน์โหลดไว้เรียบร้อย สามารถนำไปใช้ประกอบการดำเนินการด้านเอกสารภายในหน่วยงานของตนเองได้อย่างสะดวก
นอกจากนี้ ผู้เข้าอบรมควรเตรียมตัวดังนี้
ทบทวนงานวิจัยทางการศึกษาที่กำลังทำ หรือวางแผนจะทำ
เตรียมคำถามเกี่ยวกับการใช้ AI ในขั้นตอนต่าง ๆ ของงานวิจัยของตนเอง
หากสามารถนำโน้ตบุ๊กส่วนตัวมาใช้ในช่วงปฏิบัติการได้ จะช่วยให้ทดลองใช้เครื่องมือ AI ได้อย่างเต็มที่มากขึ้น
สรุป: ถ้าคุณทำวิจัยทางการศึกษา AI ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป
AI กำลังกลายเป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยทางการศึกษาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คำถามไม่ใช่ว่าเราจะใช้ AI หรือไม่ แต่คือ เราจะใช้ AI อย่างมีวิจารณญาณ มีจริยธรรม และยังรักษามาตรฐานวิชาการได้อย่างไร
โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการนี้ จึงเป็นโอกาสสำหรับ
คนที่อยากเริ่มใช้ AI ในงานวิจัยอย่างถูกทิศทาง
คนที่ใช้ AI อยู่แล้ว แต่อยากเติมมุมมองด้านระเบียบวิธีและจริยธรรม
คนทำงานการศึกษาที่อยากพาองค์กรให้ก้าวทันโลกดิจิทัล โดยไม่ทิ้งความเข้มข้นทางวิชาการ
เมื่อเข้าใจ AI อย่างลึกและใช้มันอย่างถูกที่ งานวิจัยของคุณจะไม่ใช่แค่ “ทันสมัย” แต่ยังแข็งแรง น่าเชื่อถือ และสร้างผลกระทบเชิงวิชาการได้อย่างแท้จริง