ผีไทยบุกคานส์! ถอดรหัส "A Useful Ghost (ผีใช้ได้ค่ะ)" หนังผีสุดฮาที่โลกต้องรู้จัก

ผีไทยบุกคานส์: จากโรงงานฝุ่นสู่พรมแดงเมืองคานส์

เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์กำลังจะกลับมาคึกคักอีกครั้ง และปีนี้ไม่ใช่แค่ฝรั่งที่ได้เฉิดฉายนะ เพราะมีหนังผีจากประเทศไทยที่ได้ไปหลอก…เอ้ย ไปอวดโฉมบนเวทีโลกด้วย

“A Useful Ghost (ผีใช้ได้ค่ะ)” ผลงานภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องแรกของผู้กำกับ อุ้ย–รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค ถูกคัดเลือกให้ฉายรอบปฐมทัศน์โลก และยังได้เข้าประกวดในสาย Critics’ Week (Semaine de la Critique) ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 13–24 พฤษภาคม พ.ศ. 2568

ที่สำคัญ นี่คือ ภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกในรอบสิบปี ที่ได้ไปฉายในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ และเป็น หนังไทยเรื่องแรกที่หลุดเข้าไลน์ประกวด Critics’ Week ที่ขึ้นชื่อเรื่องการปั้นผู้กำกับหน้าใหม่ระดับโลก

ผู้กำกับที่โตมาจากหนังสั้น…แล้วดันให้ผีถือเครื่องดูดฝุ่น

ก่อนจะมีผีใช้ได้ เขามีผีสั้นๆ มาก่อน

อุ้ย–รัชฏ์ภูมิ ไม่ใช่หน้าใหม่ในสายหนังอาร์ต เขาเป็นที่จับตาจากผลงานหนังสั้นสุดจัดหลายเรื่อง อาทิ

• “แหม่มแอนนา หัวนม มาคารอง โพนยางคำ” ที่ชื่อก็เด่นจนลืมไม่ลง

• “อนินทรีย์แดง” ที่ได้รับเลือกให้ฉายรอบปฐมทัศน์ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโลการ์โน ปี พ.ศ. 2563

“A Useful Ghost (ผีใช้ได้ค่ะ)” จึงกลายเป็น หนังยาวเรื่องแรก ที่ต่อยอดจากความจัดจ้านในหนังสั้น มาผสมผสานกับไอเดียผีไทยที่ทั้งหลอน ทั้งฮา และทั้งจิกกัดสังคมไปพร้อมกัน

หนังผีไทย…ที่ไม่ได้ตั้งใจให้กลัว

ประเทศไทยขึ้นชื่อเรื่องหนังผีสยองขวัญก็จริง แต่ผู้กำกับประกาศชัดว่า หนังเรื่องนี้ไม่ได้เกิดมาเพื่อทำให้คนดูสะดุ้ง อย่างเดียว

เขาเลือกใช้ผีเป็นเครื่องมือถามคำถามกับสังคมแบบแสบๆ คันๆ ว่า

• ผีอยู่ยังไงในโลกนี้?

• ผีต้องพึ่งพามนุษย์หรือเปล่า?

• ผีต้องทำงานไหม?

• ผีต้องเสียค่าเช่าที่ใช่ไหม?

จากคำถามเล่นๆ กลายเป็นไอเดียที่ถูกต่อยอดให้มีทั้ง อารมณ์ขัน เสียดสี และคอมเมนต์ทางสังคม แทรกอยู่ในทุกชั้นของเรื่องราว

นี่ไม่ใช่หนังผีที่ไล่หลอกคนดู แต่มันคือหนังที่ชวนเรากลับมาคิดใหม่ว่า เราอยู่ร่วมกับ “ผี” ในแบบไหนกันแน่

พล็อตสุดเพี้ยน: เมื่อเมียกลายเป็นผีในเครื่องดูดฝุ่น

แก่นของ “A Useful Ghost (ผีใช้ได้ค่ะ)” คือความรักที่ไม่ยอมจบ แม้ร่างจะจากไปแล้วแต่ความผูกพันยังคงอยู่

เรื่องราวเล่าถึง “มาร์ช” ชายหนุ่มที่กำลังจมอยู่ในความเศร้า หลังจาก “แนท” ภรรยาของเขาเสียชีวิตเพราะมลพิษฝุ่น

แล้วเรื่องเหนือธรรมชาติก็เริ่มขึ้น เมื่อเขาค้นพบว่า

• วิญญาณของแนทกลับมาอีกครั้ง

• แต่ไม่ได้กลับมาในร่างคน… เธอมาใน เครื่องดูดฝุ่น

ในขณะเดียวกัน วิญญาณของคนงานในโรงงานของแม่มาร์ชก็ออกมาอาละวาด จนโรงงานต้องปิดตัว ครอบครัวของเขาเลยปฏิเสธความสัมพันธ์แบบ “คนกับผีในเครื่องใช้ไฟฟ้า” อย่างสิ้นเชิง

แนทจึงพยายามพิสูจน์ว่า ถึงเธอจะอยู่ในเครื่องดูดฝุ่น แต่ความรักของเธอกับมาร์ชยังจริงแท้ และมนุษย์กับผีก็อยู่ร่วมกันได้เหมือนคู่รักปกติ เพียงแต่มีปลั๊กและสายไฟมาเกี่ยวข้องเท่านั้น

เพื่อให้ครอบครัวมาร์ชยอมรับเธอ แนทจึงยื่นข้อเสนอสุดประหลาด: เธอจะช่วย “จัดการผี” ที่โรงงานของครอบครัวให้เอง เพื่อพิสูจน์ว่า ถ้าจะเป็นผี ก็ขอเป็นผีที่ “มีประโยชน์” ต่อโลกนี้ และนั่นหมายความว่า เธอต้องกำจัด “ผีที่ไร้ประโยชน์” ออกจากโรงงานก่อน

ทีมนักแสดงและกองหลังสุดโหด: ฟูลทีมทั้งหน้าและหลังกล้อง

“A Useful Ghost (ผีใช้ได้ค่ะ)” ไม่ได้เด่นแค่ไอเดียเท่านั้น ด้านทีมนักแสดงและทีมสร้างก็จัดเต็มไม่แพ้กัน

นักแสดงนำ ได้แก่

• ใหม่ – ดาวิกา โฮร์เน่ รับบทผีภรรยาในเครื่องดูดฝุ่น ที่ทั้งน่ารัก น่ากลัว และน่าคิดถึงในเวลาเดียวกัน

• อุ๋ม – อาภาศิริ นิติพน

• วิศรุต หิมรัตน์

• วัลลภ รุ่งกำจัด นักแสดงที่เคยมีผลงานฉายในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์มาแล้วเมื่อปีที่แล้ว

ด้านผู้อำนวยการสร้างคือ คัทลียา เผ่าศรีเจริญ และ โสฬส สุขุม จากบริษัท 185 Films ที่เคยผ่านงานดังมาแล้ว ไม่ว่าจะเป็น

• “Memoria”

• “Ten Years Thailand”

• “Hunger”

• “เรื่องตลก 69 เดอะซีรีส์”

โครงการนี้ยังเป็นการร่วมทุนข้ามชาติจากหลายบริษัท เช่น

• บริษัทฝรั่งเศส Haut les Mains

• บริษัทสิงคโปร์ Momo Film Co

• รวมถึง Kliff Capital, Cinema22, N8, New Narratives และ TSixtySix

ผีที่มีฟันเฟืองระดับโลกอยู่ข้างหลัง

เบื้องหลังความ “ใช้ได้” ของผีเรื่องนี้ คือการได้รับการสนับสนุนจากหลายสถาบันระดับนานาชาติ เรียกได้ว่าทั้งโลกช่วยกันปั้นผีตัวนี้ขึ้นมา

ทุนสนับสนุนที่ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับ ได้แก่

• ทุน Open Doors Award จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโลการ์โน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

• ทุน Co-production IMDA จากประเทศสิงคโปร์

• ทุน Co-production Aide aux cinémas du monde จากประเทศฝรั่งเศส

• ทุน Co-production Hubert Bals Fund + Europe จากประเทศเนเธอร์แลนด์

• ทุน World Cinema Fund จากประเทศเยอรมนี

• และล่าสุด ทุนสนับสนุนกระบวนการ post-production จากสำนักงานส่งเสริมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ (THACCA) กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรมของไทย

การที่หนังผีไทยเรื่องหนึ่งสามารถรวบรวมทุนและความไว้วางใจจากหลายประเทศแบบนี้ได้ แปลว่า โลกเริ่มมองเห็นศักยภาพของเรื่องเล่าจากไทยในมุมที่หลากหลายกว่าคำว่า “หนังผีหลอกคนดู”

ทำไมสายหนังสยองขวัญต้องจับตา “ผีใช้ได้ค่ะ”

สำหรับคอหนังสยองขวัญ “A Useful Ghost (ผีใช้ได้ค่ะ)” คือเคสตัวอย่างของหนังที่ใช้ผีเป็น ภาษาหนึ่งของสังคม ไม่ใช่แค่เครื่องมือทำเสียงกรี๊ดในโรงหนัง

น่าสนใจตรงที่หนังเลือกจะถามคำถามเหล่านี้ผ่านความสัมพันธ์แปลกประหลาดของคน–ผี–เครื่องใช้ไฟฟ้า

• ผีที่ต้องทำงานจึงจะมีที่ยืน

• ผีที่ต้อง “มีประโยชน์” ถึงจะไม่ถูกกำจัด

• ผีที่ถูกผูกติดกับระบบเศรษฐกิจ ครอบครัว และโรงงาน

ในโลกที่ทุกอย่างถูกวัดด้วยประสิทธิภาพและความคุ้มค่า หนังเรื่องนี้เหมือนกำลังถามว่า “ถ้าคุณเป็นผี คุณจะยอมเป็นผีแบบไหน – ผีที่มีประโยชน์ หรือผีที่อยู่เฉยๆ ก็ไม่เป็นไร?”

สำหรับแฟนหนังผี นี่อาจไม่ใช่เรื่องที่ทำให้คุณตกใจจนปิดตา แต่มีโอกาสสูงมากที่จะทำให้คุณ ออกจากโรงแล้วหันไปมองเครื่องดูดฝุ่นที่บ้านไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป