จากเว็บตูนถึงเวทีโลก: การ์ตูนไต้หวันทำไมถึงกำลังดังไปทั่วโลก?

การ์ตูนไต้หวันกำลังมาแรงกว่าที่คิด

การ์ตูนไต้หวันในวันนี้ ไม่ได้เป็นแค่ผลงานเฉพาะกลุ่มอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งพลังสำคัญที่เล่าเรื่องราวของไต้หวันให้โลกได้รู้จัก ผ่านทั้งเวทีประกวดนานาชาติ งานหนังสือ งานการ์ตูน และแพลตฟอร์มดิจิทัลทั่วโลก

เบื้องหลังความสำเร็จนี้ ไม่ได้เกิดจากกระแสเพียงชั่วคราว แต่เกิดจากการสนับสนุนเชิงนโยบาย การเปิดรับความหลากหลาย และการพัฒนาฝีมือของนักวาดอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็นภาพลักษณ์ใหม่ที่ชัดเจนของ “การ์ตูนไต้หวันยุคใหม่”

ซูเหวยซี CEO ของงาน Fancy Frontier festival และอดีตที่ปรึกษาโครงการพิพิธภัณฑ์การ์ตูน เป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของวงการ เธอคือคนที่เมื่อพูดถึงการ์ตูนแล้ว เสียงจะเปี่ยมพลังและเต็มไปด้วยไฟเสมอ

นโยบายที่ผลักดันวงการให้ไปไกลกว่าเดิม

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา รัฐบาลไต้หวันได้ผลักดันนโยบาย “แนวทางการให้รางวัลสนับสนุนการสร้างสรรค์ และการตลาดการ์ตูนและสิ่งพิมพ์” หรือที่คนวงในเรียกกันสั้น ๆ ว่า “กองทุนสนับสนุนการ์ตูน”

ผลลัพธ์คือมีผลงานการ์ตูนไต้หวันกว่า 700 เรื่อง ถูกผลักดันออกสู่ตลาด สร้างคลื่นผลงานใหม่อย่างต่อเนื่อง และทำให้หลายคนเริ่มตั้งคำถามสำคัญว่า “ตกลงแล้ว อัตลักษณ์ของการ์ตูนไต้หวันคืออะไร?”

ในยุคที่ “เว็บตูน” กลายเป็นกระแสหลัก ช่องทางการอ่านขยายจากกระดาษขึ้นสู่ออนไลน์ เนื้อหามีทั้งแนวเฉพาะกลุ่ม ตลาดย่อย และตลาดเฉพาะทางมากมาย ทว่า การ์ตูนไต้หวันที่ได้รับการสนับสนุนกลับไม่ได้ถูกกำหนดกรอบแบบเข้มงวด นี่เองคือข้อได้เปรียบที่ทำให้ศิลปินสามารถทดลองแนวทางใหม่ ๆ ได้อย่างอิสระ

เปิดรับทุกแนว ค่อย ๆ ก่อรูปอัตลักษณ์ของตัวเอง

หากมองผ่านเวทีรางวัลอย่าง Golden Comic Awards (GCA) จะเห็นชัดเจนว่า ผลงานที่ได้รางวัลในช่วงห้าปีหลัง “ไม่เล่นตามสูตรเดิม” อีกต่อไป

ประธานสมาคมส่งเสริมอนิเมะและมังงะไต้หวัน ซูเหวยซี เล่าว่า ในทุกปี วงการมักจะ “เซอร์ไพรส์” กับผลงานที่ทะลุขึ้นมาคว้ารางวัล ไม่ว่าจะเป็นแนว เนื้อหา หรือรูปแบบการเล่าเรื่อง

ตัวอย่างผลงานที่ช่วยสะท้อนความหลากหลายนี้ ได้แก่

• 2019 – ริบบิ้นสีชมพู (Pink Ribbon): การ์ตูน Girls’ Love (GL) แนวหญิง–หญิง ที่ดันไปคว้ารางวัลใหญ่ ทะลายภาพจำเดิม ๆ

• 2020 – วังวนแห่งเวลา (Time Swirl): โดดเด่นด้วยลายเส้นที่แปลกตาและเต็มไปด้วยเอกลักษณ์

• 2021 – ร้านหนังสือที่ซ่อนสิงโตเอาไว้ (The Lion in the Manga Library): เล่าเรื่องต่างจากการ์ตูนตลาดดั้งเดิมแบบคนละโลก

• 2022 – The Witch and the Bull (สายสัมพันธ์ของคำสาปแห่งดวงดาว): ผลงานเว็บตูนบน LINE Webtoon ที่ได้รางวัลการ์ตูนยอดเยี่ยมประจำปี ทำลาย “ธรรมเนียมเล่มกระดาษ” ไปแบบไม่เหลือ

• 2022 – ตำนานบุปผาพิศวง (Fantastic Tales of Splendid Blossoms): ดัดแปลงจากนิยายอิงประวัติศาสตร์แนวยูริ แล้วก็คว้ารางวัลการ์ตูนแห่งปีไปอีกหนึ่ง

• 2023 – The Incense Burner of Lust ของหลิ่วก่วงเฉิง จากฮ่องกง: ตีพิมพ์ในไต้หวันและถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล เป็นครั้งแรกที่มีศิลปินต่างชาติถูกเสนอชื่อบนเวทีนี้

ซูเหวยซีย้ำอย่างชัดเจนว่า ระดับความเปิดกว้างของวงการเพิ่มขึ้นมาก ทั้งในมุมของเนื้อหา แนวคิด และตัวศิลปินเอง และที่สำคัญคือ ภาครัฐไม่ได้ออกมาชี้นิ้วว่า “การ์ตูนที่ดีต้องเป็นแบบไหน” ซึ่งยิ่งเปิดพื้นที่ให้ความหลากหลายเติบโต

The Witch and the Bull ที่คว้า Grand Prize จาก Gold Comic Awards ในปี 2022 คือจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะเป็นเว็บตูนที่โค่นกำแพงดั้งเดิมที่เคยให้ความสำคัญกับฉบับพิมพ์เป็นหลัก

เมื่อ “การ์ตูนที่ดี” ไม่ได้วัดแค่ในประเทศอีกต่อไป

คำถามต่อมาคือ “แล้วการ์ตูนที่ดี วัดจากอะไร?”

ซูเหวยซีมองว่า ไม่มีใครกำหนดเกณฑ์ตายตัวได้ แต่สิ่งที่ตอบได้ชัดที่สุดคือ

• การตอบรับจากตลาด

• รางวัลระดับนานาชาติ

• การขายลิขสิทธิ์ไปต่างประเทศ

ทุกปัจจัยเหล่านี้รวมกัน กำลังพิสูจน์ให้เห็นว่า การ์ตูนไต้หวันไม่ได้ถูกอ่านแค่ในไต้หวันอีกต่อไป แต่เริ่มเข้าไปอยู่ในชั้นหนังสือของผู้อ่านทั่วโลก

หวงเจี้ยนเหอ บรรณาธิการบริหารจากสำนักพิมพ์ต้าล่า เสนอ “สามตัวชี้วัดความสำเร็จ” ของการ์ตูนไต้หวันบนเวทีโลก ดังนี้

1. รางวัลการ์ตูนนานาชาติของญี่ปุ่น

ก่อนปี 2011 แม้จะมีนักวาดไต้หวันส่งผลงานเข้าประกวดในฐานะนักวาดอิสระ แต่ส่วนใหญ่ได้เพียงรางวัลชมเชยเท่านั้น

จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อปี 2011 เมื่อ เคอลี่ (เคอยิ่วซี) คว้าเหรียญเงินจากเรื่อง Make a Wish! Da Xi จากนั้น ศิลปินไต้หวันก็เริ่มคว้ารางวัลอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะปี 2020 ที่เรียกได้ว่าเป็นปีทอง:

• Funeral Director ของ Rimui (เหวยหลีรั่วหมิง) – คว้า Grand Prize

• The Illusionist on the Skywalk ของหร่วนกวงหมิน – ได้เหรียญเงิน

• Blossom ของ D.S. – ได้รางวัลชมเชย

2. การปรากฏตัวในงานหนังสือและงานการ์ตูนนานาชาติ

ไต้หวันเข้าร่วมงานระดับโลกในนาม “Taiwan Pavilion” อย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะ เทศกาลการ์ตูนอองกูแลม (Angoulême International Comics Festival) ในฝรั่งเศส ซึ่งถูกยกให้เป็นหนึ่งในงานการ์ตูนที่ทรงอิทธิพลที่สุดของโลก

เมื่ออุตสาหกรรมภายในประเทศแข็งแรงพอ การมองออกสู่ตลาดต่างประเทศก็กลายเป็น “ขั้นต่อไปที่หลีกเลี่ยงไม่ได้” ไม่ใช่แค่การออกบูธ แต่รวมถึงนิทรรศการภาพร่าง การเสวนาเรื่องบท และกิจกรรมแจกลายเซ็นที่นักอ่านต่างชาติรอคิวอย่างยาว

3. ยอดขายลิขสิทธิ์ไปยังต่างประเทศ

การสนับสนุนในระดับรางวัลและเวทีโชว์ ทำให้ผลงานไต้หวันถูกซื้อลิขสิทธิ์ไปเผยแพร่ในต่างประเทศมากขึ้น หวงเจี้ยนเหอประเมินว่า ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา มีผลงานการ์ตูนไต้หวันกว่า 100 เรื่องขายลิขสิทธิ์ออกนอกประเทศ

ประเทศที่โดดเด่นเป็นพิเศษคือ:

• ฝรั่งเศส – ตลาดการ์ตูนขนาดใหญ่ที่เปิดกว้างด้านวัฒนธรรม ซื้อสิทธิ์ไปกว่า 60 เรื่อง

• อิตาลี – มีผลงานไต้หวันตีพิมพ์แล้วราว 30 เรื่อง

ผลงานที่ถูกพูดถึงบ่อยในฐานะ “ตัวท็อปต่างประเทศ” ได้แก่

• Day Off – ขายลิขสิทธิ์แล้วถึง 9 ประเทศ กลายเป็นงาน BL ที่แฟนต่างชาติรอเล่มใหม่

• Funeral Director และ Son of Formosa – ขายสิทธิ์ได้ 7 ประเทศ

• Yan – ขายได้ใน 6 ประเทศ

ลองนึกภาพผู้อ่านในไทยและเวียดนามที่หลงรักสาย BL กำลังอ่าน Day Off ด้วยอินเนอร์เต็มที่ ขณะที่ผู้อ่านในสหรัฐฯ ใช้ Son of Formosa ทำความรู้จักยุค White Terror ผ่านสายตาของเด็ก และผู้อ่านในฝรั่งเศส อิตาลี สเปน และรัสเซียกำลังอินกับซูเปอร์ฮีโร่ในอุปรากรจีนอย่าง เหยียนเถี่ยฮัว พร้อมทึ่งกับวัฒนธรรมไต้หวันที่ไม่เหมือนใคร

ข่าวดีที่ทยอยมาจากตลาดนานาชาติ

ความสำเร็จของการ์ตูนไต้หวันในต่างประเทศไม่ได้เกิดขึ้นแบบฟลุค แต่เริ่มสะสมจากเคสเล็ก ๆ ที่เติบโตเป็นกระแสใหญ่ในภายหลัง

หนึ่งในตัวอย่างที่น่าสนใจคือ เกาเหยียน นักวาดรุ่นใหม่ที่เริ่มจากการตีพิมพ์งานของตัวเองในรูปแบบการ์ตูนสั้น 32 หน้า เรื่อง The Song about Green: Gather the Wind

ด้วยลายเส้นที่ละเอียดและเนื้อเรื่องที่ลึกซึ้ง ผลงานของเธอดันไปเตะตา ฮาโนะ โฮะซุโนะ นักดนตรีชื่อดังของญี่ปุ่น จนเธอถูกเชิญให้ไปร่วมงานในสารคดีของเขา จากนั้น ฮารูกิ มูราคามิ ก็ชวนเธอมาวาดปกหนังสือเล่มใหม่ Abandoning a Cat: Memories of My Father

หลังจากได้รับเสียงชื่นชมอย่างล้นหลาม เกาเหยียนจึงต่อยอดงานสั้นให้กลายเป็นการ์ตูนสองเล่มจบ ตีพิมพ์พร้อมกันทั้งในไต้หวันและญี่ปุ่น และติดอันดับ 9 ในโพล “การ์ตูนสุดยอด!” หมวดการ์ตูนสำหรับผู้ชายจากการโหวตของผู้อ่านชาวญี่ปุ่น

สาเหตุที่การ์ตูนไต้หวันสามารถเจาะตลาดนานาชาติได้ ส่วนหนึ่งมาจากโครงสร้างตลาดการ์ตูนโลกที่แบ่งออกเป็นหลายกลุ่มใหญ่ เช่น

• มังงะญี่ปุ่น (Manga) – ครองตลาดหลักทั้งในไต้หวันและทั่วโลก

• คอมิกส์อเมริกัน (Comics) – มีแนวทางเฉพาะชัดเจน

• บ็องแด เดสซิเน่ (BD) – การ์ตูนฝรั่งเศส–เบลเยียมที่แข็งแรงในยุโรป

• เว็บตูน (Webtoon) จากเกาหลีใต้ – เติบโตเร็วในยุคดิจิทัล

• กราฟิกโนเวล (Graphic Novel) – เนื้อหาลึก เน้นศิลปะ เจาะกลุ่มผู้ใหญ่

ในตลาดที่ญี่ปุ่นยังเป็นผู้นำ แต่ฝรั่งเศสกำลังมองหา “เสียงใหม่จากเอเชียที่ไม่ใช่ญี่ปุ่น” คุณภาพของการ์ตูนไต้หวันที่ใกล้เคียงมังงะ ทำให้สามารถแทรกตัวเข้าไปในตลาดนี้ได้อย่างพอดี

รับอิทธิพลหลายทาง แล้วแปรสภาพเป็นสไตล์ของตัวเอง

อดีตนั้น การ์ตูนไต้หวันเคยถูกวิจารณ์ว่าคล้ายมังงะญี่ปุ่นจนแทบแยกไม่ออก นักวิจัยหลายคนเห็นตรงกันว่า ใน “ยุคทองระลอกแรก” การ์ตูนไต้หวันได้รับอิทธิพลญี่ปุ่นอย่างหนัก

อาจารย์ หลิวติ้งกัง จากมหาวิทยาลัยครูแห่งชาติไต้หวัน ซึ่งศึกษาวงการอนิเมะไต้หวันมายาวนาน อธิบายว่า การ์ตูนไต้หวันได้รับอิทธิพลจากมังงะในด้านการเล่าเรื่องที่เน้นโครงสร้าง “ปูเรื่อง – พัฒนา – พลิก – สรุป (起承轉合)” มีการวางเงื่อนไข ลางบอกเหตุ หรือปมต่าง ๆ ไว้ก่อน แล้วค่อยคลี่คลายอย่างมีตรรกะ

แต่เรื่องราวไม่ได้จบแค่การเดินตามญี่ปุ่น เขาย้ำว่าการ์ตูนไต้หวันยังหยิบเอาเอกลักษณ์ของการ์ตูนยุโรป (BD) มาใช้ ทั้งในแง่การสร้างบรรยากาศ และความพิถีพิถันด้านศิลปะ ทำให้เกิด “ส่วนผสมใหม่” ที่ไม่เหมือนทั้งญี่ปุ่นและยุโรปเสียทีเดียว

หนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้การ์ตูนไต้หวันดู “หลุดจากกรอบ” ก็คือตลาดภายในประเทศที่ยังไม่โตจนกลายเป็นระบบใหญ่แบบญี่ปุ่น ส่งผลให้ไม่มีสูตรสำเร็จหรือมาตรฐานที่ทุกคนต้องเดินตาม ศิลปินจึงสามารถทดลองแนวทางของตัวเองได้มากกว่า

ซูเหวยซีสังเกตว่า ตั้งแต่ช่วงปี 2000 เป็นต้นมา มหาวิทยาลัยในไต้หวันเริ่มเปิดสอนด้านออกแบบทัศนศิลป์และแอนิเมชันมากขึ้น ทำให้มีคนสายศิลปะหลั่งไหลเข้าสู่วงการการ์ตูนเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

นโยบายของกองทุนส่งเสริมการ์ตูนก็มีบทบาทในการดึงคนสายศิลปะเข้ามา ตัวอย่างเช่น:

• เฉินเพ่ยซิ่ว (陳沛珛)

• Aim-Tu (艾姆兔)

• จั่วเซวียน (左萱) และ 61Chi

• เจิงเหย้าชิ่ง (曾耀慶) – ทั้งหมดเคยเป็นเพื่อนร่วมรุ่น

• อู๋ซื่อหง (吳識鴻) – ผู้ได้รางวัลศิลปินหน้าใหม่จากงานการ์ตูนที่เบลเยียม

หลายคนในกลุ่มนี้เป็นศิษย์เก่าคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยครูไต้หวัน ซึ่งทำให้หลายคนย้อนนึกถึง “ยุคทองก่อนหน้า” ที่โรงเรียนศิลปะฟู่ซิงเคยปั้นนักวาดการ์ตูนชื่อดังออกมามากมาย

สรุปได้ว่า ความสามารถในการเล่าเรื่อง + ความแข็งแรงด้านศิลปะ คือสองจุดเด่นที่ชัดมากของการ์ตูนไต้หวันยุคนี้ นักวาดเลือกแนวของตัวเองจากทั้งเนื้อเรื่องและรสนิยมส่วนตัว จึงสามารถสร้างสมดุลระหว่างตลาดเชิงพาณิชย์กับการแสวงหาศิลปะ พร้อมทั้งสอดแทรก “ตัวตนของไต้หวัน” ลงไปอย่างเป็นธรรมชาติ

การ์ตูนไต้หวันในมุมมอง “มนุษยศาสตร์ลึก”

นักวาดการ์ตูนรุ่นใหม่ของไต้หวันจำนวนมากมีพื้นฐานด้านมนุษยศาสตร์ที่แข็งแรง ส่งผลให้ผลงานของพวกเขาแตกต่างจากรุ่นก่อนอย่างชัดเจน ทั้งในแง่ธีม เนื้อหา และวิธีมองโลก

หลิวติ้งกังมองว่า ภาพลักษณ์ของแบรนด์การ์ตูนไต้หวันนั้น “ลงตัวมากขึ้นแล้ว” และเขาได้ลองจัดหมวดหมู่การ์ตูนไต้หวันที่อยู่ในตลาดปัจจุบันออกเป็นหลายกลุ่ม หนึ่งในกลุ่มที่โดดเด่นที่สุดคือ แนวประวัติศาสตร์และวรรณกรรม ซึ่งต่อยอดมาจากแพลตฟอร์มการ์ตูนออนไลน์ CCC (Creative Comic Collection)

ตัวอย่างผลงานแนวนี้ ได้แก่

• The Summer Temple Fair ของจั่วเซวียน – งานที่ถูกดัดแปลงเป็นซีรีส์โทรทัศน์

• 1661 Koxinga Z ของหลี่หลงเจี๋ย – เล่าเรื่องเจิ้งเฉิงกงผ่านมุมมองชาวดัตช์ พลิกภาพฮีโร่ให้กลายเป็นตัวร้าย

• The Free China Junk ของหลางชี – ร่วมงานกับสำนักบริหารเอกสารและจดหมายเหตุ ถ่ายทอดประวัติศาสตร์ผ่านการผจญภัยในทะเลและการตามหาฝันของวัยรุ่น

ทั้งหมดนี้คือกรณีตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า การ์ตูนไต้หวันสามารถเล่าประวัติศาสตร์และวรรณกรรมได้อย่างมีชีวิตชีวา ไม่ได้เป็นเพียงงาน “อิงประวัติศาสตร์แบบแห้ง ๆ” เท่านั้น

การ์ตูนกับประเด็นเพศและเสรีภาพ

ไต้หวันมักถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในต้นแบบของความเท่าเทียมทางเพศในเอเชีย แนวคิดนี้ก็สะท้อนออกมาในงานการ์ตูนชัดเจนเช่นกัน ผ่านผลงานอย่างเช่น

• Tender Is the Night – ผลงานร่วมกันของเจี่ยนลี่อิ่ง (นักเขียนบท) และเฟ้ยเฟ้ยจื่อ (นักวาดภาพประกอบ)

• Miss T’s Sexcapades in Japan ของกู่จื่อ – พูดตรง ๆ ถึงการปลดปล่อยเรือนร่างและความต้องการของผู้หญิง

• Guardienne ของเสี่ยวเหนาเหนา – ผสมผสานตำนานผีหญิงยุคราชวงศ์ชิงกับประเด็นสิทธิและอิสรภาพของผู้หญิง

• Day Off – การ์ตูน BL ว่าด้วยชีวิตหนุ่มออฟฟิศในเมือง ที่ตอนนี้ครองแชมป์ยอดขายลิขสิทธิ์สู่ตลาดต่างประเทศ

หลิวติ้งกังชี้ให้เห็นว่า แม้ไต้หวันอาจไม่ได้มีการ์ตูนเชิงพาณิชย์ขนาดยักษ์ครองตลาดโลก แต่กลับโดดเด่นมากใน แนวเฉพาะกลุ่ม (niche) เช่น ประวัติศาสตร์–วรรณคดี และ LGBTQ+ ซึ่งไปตรงกับพฤติกรรมผู้อ่านยุคนี้ที่นิยมเนื้อหาสายเฉพาะทางและกลุ่มเล็ก ๆ (micro-targeting) อย่างพอดี

เมื่อมองย้อนกลับไปจะพบว่า การ์ตูนไต้หวันเต็มไปด้วย

• ความหลากหลายด้านเนื้อหา

• สไตล์ที่ยืดหยุ่นและกล้าลอง

• ประเด็นเข้มข้นและสะท้อนสังคมอย่างจริงจัง

จึงไม่เกินจริงที่จะบอกว่า การ์ตูนไต้หวันยุคใหม่ไม่ใช่แค่สื่อบันเทิง แต่เป็น “กระจกส่องสังคมไต้หวันร่วมสมัย” อย่างชัดเจน

ผลงานอย่าง Wind Chaser under the Blue Sky ของเจี่ยนเจียเฉิง ที่ร่วมสร้างกับสำนักบริหารเอกสารและจดหมายเหตุไต้หวัน และคว้ารางวัล Gold Award จากการประกวดการ์ตูนนานาชาติญี่ปุ่น ครั้งที่ 17 คืออีกหนึ่งหลักฐานว่าการ์ตูนไต้หวันสามารถเล่า “เรื่องจริงของประเทศตัวเอง” ให้โลกฟังได้อย่างทรงพลัง

The Song about Green: Gather the Wind เอง ก็เป็นตัวอย่างของผลงานที่ดังในญี่ปุ่นจนกระแสสะท้อนกลับมาไต้หวัน กลายเป็น “กรณีศึกษา” ของการ์ตูนที่ไปสร้างชื่อในต่างแดน แล้วถูกมองใหม่ในบ้านเกิด

เฉินเพ่ยซิ่วเคยเข้าร่วมโครงการหมู่บ้านศิลปินที่เมืองบลัว ประเทศฝรั่งเศส ประสบการณ์การใช้ชีวิตในต่างแดนทำให้ผลงานของเธอเต็มไปด้วยกลิ่นอายศิลปะและอารมณ์ที่ละเอียดอ่อน

ด้าน Lost Gods ของเยี่ยฉางชิง เลือกทางผสมผสานระหว่างรูปแบบการอ่านภาพวาดเรื่องเล่าแบบเซี่ยงไฮ้ กับลายเส้นมังงะญี่ปุ่น กลายเป็นสไตล์ลูกผสมที่ได้รับเสียงตอบรับอย่างดีในฝรั่งเศส

หลิวติ้งกังมองว่า “ยุคทองระลอกที่สาม” ของการ์ตูนไต้หวัน ได้ก่อตัวขึ้นมาจนชัดเจนแล้ว ทั้งในแง่รูปแบบ เนื้อหา และแนวทางการเติบโตในอนาคต

สรุป: การ์ตูนไต้หวันคือเสียงใหม่ที่โลกกำลังหันมาฟัง

เมื่อมองภาพรวมจะเห็นว่า การ์ตูนไต้หวันวันนี้ไม่ได้เป็นแค่การ์ตูนที่ “วาดสวย เล่าเรื่องสนุก” เท่านั้น แต่ยังสะท้อน

• ประวัติศาสตร์และความทรงจำของสังคม

• การต่อสู้ทางความคิดเรื่องเพศ เสรีภาพ และอัตลักษณ์

• ความกล้าทดลองรูปแบบศิลปะและการเล่าเรื่องใหม่ ๆ

ในยุคที่ผู้อ่านทั่วโลกหา “เนื้อหาเฉพาะกลุ่มที่จริงใจและมีตัวตน” การ์ตูนไต้หวันกำลังพิสูจน์ว่าตัวเองไม่ใช่แค่ผู้ตาม แต่เป็น อีกหนึ่งเสียงจากเอเชีย ที่ทั้งชัดเจน ดื้อรั้นในแบบของตัวเอง และพร้อมจะเล่าเรื่องของไต้หวันให้โลกฟังต่อไปบนทุกแพลตฟอร์มที่เปิดรับมัน