Mobile Wallet และ Buy Now Pay Later กำลังเขย่าตลาดเพย์เมนต์ดิจิทัลอาเซียน

ยุคที่มือถือ wallet กลายเป็นด่านแรกของการใช้เงินออนไลน์

กระแสมือถือ wallet ไทย และบริการบาย นาว เพย์ เลเตอร์ คือการเปลี่ยนผ่านของการใช้เงินสู่ดิจิทัล เพย์เมนต์ แอป ที่ทำให้การซื้อสินค้าและบริการออนไลน์สะดวกขึ้น เข้าถึงคนที่ไม่มีบัตรเครดิต และเชื่อมวิธีจ่ายหลายแบบไว้ในสมาร์ตโฟนเดียว ตั้งแต่การซื้อบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ไทย ไปจนถึงการจ่ายบิลมือถือ การเติมเงิน และการเข้าถึงบริการทางการเงินรูปแบบใหม่ที่เคยจำกัดอยู่ในระบบธนาคารดั้งเดิมเท่านั้น

ประเด็นสำคัญไม่ใช่แค่ว่าคนหันมาใช้มือถือ wallet เพิ่มขึ้น แต่คือการที่ระบบการเงินทั้งฝั่งธนาคารและผู้ให้บริการโทรคมนาคมกำลังชิงพื้นที่บนหน้าจอมือถือของผู้ใช้ให้ได้มากที่สุด ผ่านดิจิทัล เพย์เมนต์ แอปที่ฝังตัวอยู่ในชีวิตประจำวันและใช้ได้แทบทุกวัน หลายปีที่ผ่านมาเราเห็นเพย์เมนต์ดิจิทัลเกิดขึ้นมากมาย แต่รอบนี้การเติบโตชัดเจนกว่าที่เคย เพราะมาจากแรงหนุนของอีคอมเมิร์ซ ไทย ที่กำลังขยายตัวอย่างต่อเนื่อง และจากข้อเท็จจริงว่าโครงสร้างตลาดเครดิตแบบเดิมไม่สามารถรองรับความต้องการของผู้บริโภคยุคแพลตฟอร์มได้เต็มที่.

อีคอมเมิร์ซโตแรง ดัน Mobile Wallet ขึ้นเป็นช่องทางจ่ายเงินตัวเอก

แรงขับหลักของการเติบโตมือถือ wallet ไทย มาจากการที่การใช้จ่ายบนอีคอมเมิร์ซ ไทย เพิ่มขึ้นต่อเนื่องและกระจายไปยังคนกลุ่มใหม่ที่ไม่เคยใช้บัตรเครดิตมาก่อน. เมื่อมูลค่าการซื้อผ่านออนไลน์ขยาย ตัวเลือกการจ่ายเงินก็ยิ่งหลากหลาย แต่ตัวที่ชนะใจคนส่วนใหญ่กลับเป็น Mobile Wallet ที่เปิดให้จ่ายได้ทันทีจากบัญชีหรือเงินในแอป โดยไม่ต้องพึ่งบัตรใด ๆ และเหมาะกับการซื้อของบ่อย ๆ มูลค่าต่อบิลไม่สูงมาก ซึ่งเป็นภาพลักษณ์ชัดของการช็อปบนแพลตฟอร์มต่าง ๆ ในปัจจุบัน.

สัดส่วนการจ่ายผ่าน Mobile Wallet ขึ้นมาอยู่ระดับสูงสุดในรูปแบบการชำระเงินสำหรับอีคอมเมิร์ซ ไทย ทั้งในช่วงก่อนหน้าและปีล่าสุด โดยยังทรงตัวอยู่ในระดับเดียวกัน. จุดนี้สะท้อนว่า Mobile Wallet ไม่ใช่กระแสชั่วคราว แต่กลายเป็นโครงสร้างหลักของเพย์เมนต์ดิจิทัลไปแล้ว คำพูดที่ควรจดคือ “โดยการชำระเงินผ่าน Mobile Wallet ถือเป็นรูปแบบการชำระเงินที่มีผู้นิยมใช้มากที่สุด” ซึ่งให้ภาพชัดว่าถ้าจะเข้าไปอยู่ในชีวิตการใช้เงินของคนยุคใหม่ ผู้เล่นรายใหม่ต้องคิดถึง Mobile Wallet เป็นอันดับแรก ไม่ว่าจะฝังในแอปหรือเชื่อมกับแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ไทย.

บาย นาว เพย์ เลเตอร์: โตเร็วเพราะช่องว่างของบัตรเครดิตและแคมเปญดุ

หาก Mobile Wallet คือกระดูกสันหลังของการจ่ายเงินผ่านดิจิทัล เพย์เมนต์ แอป บริการบาย นาว เพย์ เลเตอร์ก็เป็นตัวเร่งให้คนจำนวนมากเข้ามาซื้อของออนไลน์ได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะคนที่ไม่มีหรือไม่ต้องการบัตรเครดิต ระบบนี้เปิดโอกาสให้ซื้อก่อน แล้วค่อยทยอยจ่ายภายหลังผ่านเงื่อนไขที่แพลตฟอร์มกำหนดซึ่งมักดูเป็นมิตรกับผู้ใช้หน้าใหม่มากกว่าแบบสินเชื่อธนาคารดั้งเดิม.

ข้อมูลชี้ว่าคนถือบัตรเครดิตมีจำกัด ทำให้บาย นาว เพย์ เลเตอร์กลายเป็นช่องทางที่รองรับความต้องการซื้อของบนอีคอมเมิร์ซได้ดี. เมื่อแพลตฟอร์มใหญ่จัดโปรและออกแคมเปญหนักเพื่อจูงใจให้ใช้ซื้อก่อนจ่ายทีหลัง สัดส่วนการใช้จึงเพิ่มขึ้นอย่างมากจากเดิมที่ต่ำกว่ามากในช่วงก่อนหน้า. ปรากฏการณ์นี้สำคัญเพราะบอกว่าตลาดพร้อมจะรับรูปแบบเครดิตใหม่ ถ้าดีไซน์ให้เข้าใจง่าย ผูกกับแพลตฟอร์มที่คนใช้อยู่แล้ว และมีประสบการณ์จ่ายคืนที่ไม่สร้างภาระจิตใจเกินไป ทั้งหมดนี้ทำให้ผู้เล่นที่พัฒนาระบบบาย นาว เพย์ เลเตอร์มีโอกาสจะขึ้นเป็นแกนหลักใหม่คู่กับ Mobile Wallet ในระบบเพย์เมนต์ดิจิทัล.

สมรภูมิใหม่: Virtual Bank และพันธมิตรโทรคมฯ แย่งพื้นที่ในดิจิทัล เพย์เมนต์ แอป

อีกแกนของการเติบโตดิจิทัล เพย์เมนต์ แอป คือการเกิดขึ้นของธนาคารไร้สาขาและความร่วมมือระหว่างธนาคารกับผู้ให้บริการโทรคมนาคมที่ต้องการยึดตำแหน่ง “แอปการเงินหลัก” บนมือถือผู้ใช้ ความเคลื่อนไหวสำคัญคือการเปิดให้บริการ Virtual Bank รายหนึ่งซึ่งเกิดจากการร่วมมือของธนาคารและสององค์กรด้านเทคโนโลยีและค้าปลีกพลังงาน และได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ไร้สาขาอย่างเป็นทางการจากธนาคารกลาง. นี่คือการยืนยันว่าเกมการเงินดิจิทัลไม่ได้มีแค่ผู้เล่นฟินเทค แต่ระบบธนาคารเองกำลังกระโดดลงมาเล่นเต็มตัว.

เพื่อเปิดตัวให้แรง ผู้ให้บริการมือถือรายใหญ่จับมือ Virtual Bank นี้ออกโปรให้ลูกค้ามือถือรายเดือน เติมเงิน และลูกค้าเน็ตบ้านใช้การจ่ายบิลหรือเติมเงินผ่านแอปของธนาคารและผ่านธนาคารบนแอปมือถือเดิมของตน เพื่อรับคะแนนสะสมเพิ่มขึ้นอย่างมากต่อยอดใช้จ่ายที่กำหนด. โปรโมชันลักษณะนี้บอกชัดว่าผู้เล่นกำลังแข่งกันให้ผู้บริโภคคุ้นมือกับการใช้ดิจิทัล เพย์เมนต์ แอปในกิจกรรมทุกวัน เช่น จ่ายบิลมือถือ มากกว่าจำกัดอยู่แค่การโอนเงินหรือชำระสินค้าออนไลน์ การผนึกกำลังแบบนี้ยังสะท้อนแนวคิดที่จะสร้าง Digital Financial Ecosystem เชื่อมบริการการเงินเข้ากับการใช้ชีวิตประจำวันของลูกค้าแบบไร้รอยต่อ.

อนาคตการแข่งขัน: จากโปรแรงสู่ความรับผิดชอบต่อผู้ใช้

เมื่ออีคอมเมิร์ซ ไทยยังมีแนวโน้มเติบโตต่อและเศรษฐกิจดิจิทัลโดยรวมถูกคาดการณ์ว่าจะขยายตัวอย่างต่อเนื่องในช่วงไม่กี่ปีข้างหน้า เรากำลังเข้าสู่ช่วงที่มือถือ wallet ไทย และบริการบาย นาว เพย์ เลเตอร์จะกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานของการใช้เงินสำหรับคนจำนวนมากอย่างถาวร ไม่ใช่แค่ทางเลือกเสริมอีกต่อไป การมาถึงของ Virtual Bank และความร่วมมือระหว่างธนาคารกับผู้ให้บริการโทรคมนาคมจึงเป็นการปักหมุดสมรภูมิใหม่ ที่ทุกฝ่ายต้องแข่งกันทั้งด้าน UX ฟีเจอร์ และโปรโมชัน.

คำถามสำคัญต่อจากนี้ไม่ใช่แค่ใครจะครองส่วนแบ่งตลาดดิจิทัล เพย์เมนต์ แอปได้มากที่สุด แต่คือใครจะออกแบบระบบให้ส่งเสริมวินัยการใช้เงินและไม่ผลักผู้ใช้เข้าสู่วงจรหนี้ที่ควบคุมไม่ได้ บาย นาว เพย์ เลเตอร์สร้างโอกาส แต่ก็สร้างความเสี่ยงหากไม่มีข้อมูลและเครื่องมือช่วยบริหารภาระจ่ายคืน ขณะที่มือถือ wallet ไทย ทำให้การใช้เงินเป็นเรื่องง่ายจนบางครั้งลืมคิดก่อนจ่าย หากผู้เล่นต้องการสร้างความเชื่อมั่นระยะยาว คำตอบอยู่ที่การผสมผสานนวัตกรรมกับความรับผิดชอบ และมองผู้ใช้เป็นคนที่ต้องดูแลการเงินทั้งชีวิต ไม่ใช่แค่ผู้ใช้แอปสักหนึ่งรายการ.