ซีรีส์เอเชียกำลังเขย่าโลกสตรีมมิง เกินยุคครองเมืองของซีรีส์เกาหลี

จาก Squid Game สู่ยุคซีรีส์เอเชียแบบหลายขั้ว

กระแสซีรีส์เอเชีย streaming คือการที่คอนเทนต์จากหลายประเทศในเอเชีย ทั้งซีรีส์และอนิเมะ ไม่ได้เป็นแค่ของเฉพาะกลุ่มอีกต่อไป แต่กลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของแพลตฟอร์มสตรีมมิงทั่วโลก เข้ามาแบ่งเวลารับชมจากคอนเทนต์ภาษาอังกฤษ และทำให้ non-English content มีบทบาทนำในอุตสาหกรรมบันเทิงดิจิทัลมากขึ้นอย่างชัดเจน.

ยุคทองของซีรีส์เกาหลีพีกชัดในช่วงปรากฏการณ์ Squid Game ที่ขึ้นแท่นคอนเทนต์กลุ่มซีรีส์ยอดผู้ชมสูงสุดบนแพลตฟอร์มระดับโลก โค่นทั้ง Bridgerton และ Stranger Things พร้อมผลักดันให้ Alice in Borderland ของญี่ปุ่นถูกดึงขึ้นมาดูตามไปด้วย. นั่นคือจุดเปลี่ยนใหญ่ที่พิสูจน์ว่าผู้ชมพร้อมเปิดใจให้ non-English content เต็มที่.

แต่พอเวลาผ่านไป 1-2 ปี กระแสซีรีส์เกาหลีเริ่มแผ่วลง เมื่อเทียบกับจุดพีกของ Squid Game หรือกลุ่มซีรีส์ซอมบี้อย่าง Kingdom. ขณะที่ด้านหนึ่งอุตสาหกรรมเกาหลีกำลังเผชิญภาวะถดถอย แม้ใช้นักแสดงแถวหน้าก็ไม่รับประกันกระแสแรงเหมือนเดิม อีกด้านหนึ่งซีรีส์จากประเทศเอเชียอื่นเริ่มไต่ขึ้นมาจับพื้นที่เดิม และแย่งเวลาจอจากผู้ชมแบบตรงไปตรงมา.

ซีรีส์แดนมังกรขึ้นแท่นตัวเต็งใหม่ในสนามสตรีมมิง

ขณะที่กระแสอปป้าเริ่มนิ่ง ซีรีส์จากแดนมังกรกลับเดินหน้าขึ้นอันดับหนึ่งในใจผู้ชมหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะตลาดที่มีฐานผู้ชมใหญ่และคุ้นเคยกับวัฒนธรรมจีนมาอย่างยาวนาน ทำให้การเล่าเรื่องแนวโรแมนติก ดราม่า และกำลังภายในถูกยอมรับได้เร็ว ไม่รู้สึกว่าห่างไกลหรือเข้าไม่ถึง.

ข้อมูลการจัดจำหน่ายซีรีส์ระบุว่าละครโทรทัศน์จากแดนมังกรถูกส่งออกมากกว่า 700 เรื่องต่อปี โดยมีภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นตลาดหลัก. ยิ่งไปกว่านั้น มีการสำรวจว่าผู้ชมชาวไทยมากกว่า 60% รับชมละครจีนเป็นประจำ เพราะรู้สึกว่าแนวคิดเรื่องความรักและการใช้ชีวิตคู่คล้ายกับสิ่งที่ตัวเองคุ้นเคย ทำให้เสพเนื้อหาได้ลื่นไหลโดยไม่ต้องปรับโหมดมาก.

บนสนามซีรีส์เอเชีย streaming การเติบโตของแพลตฟอร์มจากจีนเห็นภาพชัด จากรายงานหนึ่ง WeTV มีส่วนแบ่งตลาดสตรีมมิงในไทย 22% ขณะที่ Netflix อยู่ที่ 24% สูสีกันอย่างมาก. แพลตฟอร์มอื่นจากจีนอย่าง iQiyi, Youku และ Mango TV ก็ทยอยเปิดบริการต่างประเทศ และเลือกปักฐานในตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นหลัก นี่คือสัญญาณว่าศูนย์ถ่วงของตลาดซีรีส์กำลังขยับจาก “แค่เกาหลี” ไปสู่ “เอเชียหลายขั้ว” อย่างเป็นรูปธรรม.

โลกนี้เป็นของอนิเมะ เมื่อแฟนตาซีญี่ปุ่นกลายเป็นหัวใจ non-English content

ในขณะที่ซีรีส์คนแสดงแย่งชิงพื้นที่กันเอง อนิเมะกลับเดินเกมเงียบแต่แรง กลายเป็นหนึ่งในเสาหลักของ non-English content ที่โตเร็วที่สุดในโลก รายงานหนึ่งชี้ว่ามูลค่าตลาดอนิเมะทั่วโลกเติบโตต่อเนื่องจากระดับหลายหมื่นล้านดอลลาร์ในปี 2566 และคาดว่าจะขยายไปแตะกว่า 3.48 ล้านล้านบาทในปี 2569. ตัวเลขนี้ไม่ได้สะท้อนแค่ “ของเด็กดู” แต่สะท้อนว่าอนิเมะกลายเป็นสินค้าเมนสตรีมของอุตสาหกรรมบันเทิง.

เอเชียแปซิฟิกถือเป็นหัวรถจักรของตลาด จากสัดส่วนมูลค่าราว 42% ของตลาดอนิเมะโลก ในขณะที่อเมริกาเหนือและยุโรปตามมาเป็นลำดับรอง. ญี่ปุ่นเองยังมีตลาดอนิเมะในประเทศเติบโตต่อเนื่องทุกปี ทั้งที่ตัวเลขฐานเดิมสูงอยู่แล้ว แสดงให้เห็นว่า “แฟนตาซีแบบญี่ปุ่น” ยังสร้างความต่างได้ชัดเจนกว่าแอนิเมชันรูปแบบอื่น ไม่ว่าจะเป็นแนวต่อสู้ กีฬา ชีวิตประจำวัน หรือดราม่าเข้มข้น.

สำหรับผู้ชมในภูมิภาคนี้ อนิเมะไม่ใช่แค่ของเล่นตอนเช้าอีกต่อไป รองประธานฝ่ายกลยุทธ์ของแพลตฟอร์มอนิเมะรายหนึ่งเผยว่า ปกติฐานแฟนอนิเมะในหลายประเทศเอเชียจะกระจุกอยู่ในกลุ่ม Gen Z หรือเด็กกว่า แต่ตลาดไทยกลับมีฐานผู้ชมกว้างถึงระดับผู้ใหญ่ที่มีลูกแล้วด้วยซ้ำ. พอโตขึ้น หลายคนไม่ต้องตื่นดูทีวีเช้าวันเสาร์อาทิตย์อีก แต่เลือกสมัครสตรีมมิงอนิเมะเองเพื่อดูตอนและภาคที่อยากติดตามต่อ.

เมื่อครอบครัวเติบโตไปพร้อมอนิเมะ และแพลตฟอร์มต้องวิ่งตามผู้ชม

เรื่องที่น่าสนใจคือ อนิเมะในบางประเทศไม่ได้เติบโตแค่ในกลุ่มวัยรุ่น แต่กลายเป็นวัฒนธรรมร่วมของทั้งครอบครัว เด็กยุคทีวีที่เริ่มจากโดราเอมอน โคนัน หรือดราก้อนบอล กลายเป็นผู้ใหญ่ที่ยังผูกพันกับตัวละครเดิม และส่งไม้ต่อความชอบไปยังลูกหลานของตัวเองผ่านแพลตฟอร์มสตรีมมิง. รองประธานแพลตฟอร์มอนิเมะรายหนึ่งเล่าว่า ผู้ชมจำนวนมากได้แรงบันดาลใจจากอนิเมะมาตั้งแต่เด็ก และยังนำท่าทางหรือคาแรกเตอร์เหล่านั้นมาใช้ในชีวิตจริง เช่น นักกีฬาที่ทำท่าจาก One Piece หรือ Dragon Ball หลังคว้าแชมป์.

ปรากฏการณ์นี้สะท้อนผลกระทบต่อผู้ชมทั่วไปในเชิงพฤติกรรมอย่างชัดเจน เมื่อคนโตขึ้นและมีรายได้ พวกเขาไม่ลังเลที่จะจ่ายเงินสมัครแพลตฟอร์มที่มีอนิเมะถูกลิขสิทธิ์เพื่อดูต่อ พอมีซับไทย พากย์ไทย และฉายพร้อมญี่ปุ่น ยอดผู้ใช้งานในไทยก็เพิ่มขึ้นถึง 4 เท่าในช่วงหนึ่ง. แพลตฟอร์มเองจึงประกาศเป้าหมายเพิ่มอนิเมะใหม่ในไทย 10-15 เรื่องต่อไตรมาสเพื่อรองรับความต้องการนี้.

ในมุมของแพลตฟอร์มสตรีมมิง นี่คือคำเตือนสำคัญว่า การถือสิทธิ์ซีรีส์เกาหลีอย่างเดียวไม่พออีกต่อไป ต้องมองภาพรวมของซีรีส์เอเชีย streaming ให้ครอบคลุม ทั้งอนิเมะ ซีรีส์จากแดนมังกร และงานจากประเทศอื่นในเอเชียที่ผู้ชมผูกพันมาตั้งแต่วัยเด็กจนเป็นผู้ใหญ่.

อนาคตของซีรีส์เอเชีย: ศึกแพลตฟอร์มและความชอบที่ไม่ยอมอยู่นิ่ง

การขยายตัวของอนิเมะและซีรีส์เอเชียไม่ได้เกิดจากกระแสชั่วคราว แต่เกิดจากโครงสร้างตลาดที่เปลี่ยนไป. รายงานหนึ่งคาดว่าตลาดอนิเมะโลกจะเดินหน้าจากระดับหลายหมื่นล้านดอลลาร์ในปี 2568 ไปสู่ตัวเลขสูงขึ้นอีกในปี 2569 ขณะที่รายได้ในเอเชียแปซิฟิกก็เพิ่มขึ้นต่อเนื่องจากกว่า 1 ล้านล้านบาทไปจนแตะราว 1.46 ล้านล้านบาทในปี 2569. เมื่อฐานแฟนคลับขยาย และช่องทางรับชมหลากหลายขึ้น แพลตฟอร์มที่มองเห็นแต่คอนเทนต์ภาษาอังกฤษจะเสียโอกาสตรงหน้าไปแบบน่าเสียดาย.

คำถามจึงไม่ใช่ว่า “ซีรีส์เกาหลีจะตายหรือไม่” แต่คือ “แพลตฟอร์มพร้อมแค่ไหนในการจัดสมดุลระหว่างเกาหลี จีน ญี่ปุ่น และเอเชียอื่นๆ” เมื่อ WeTV ตามจี้ Netflix ในส่วนแบ่งตลาดไทยแบบหายใจรดต้นคอ และแพลตฟอร์มจากจีนรายอื่นทยอยลงสนาม เกมต่อไปคือใครจะกล้าลงทุนใน non-English content แบบหลากหลายที่สุด.

บทสรุปวันนี้คือ ผู้ชมไม่ยอมอยู่ในกรอบเดิมอีกต่อไป คนคนเดียวอาจดูซีรีส์เกาหลีหนึ่งเรื่อง ต่อด้วยซีรีส์จีนกำลังภายใน แล้วปิดวันด้วยอนิเมะแนวแฟนตาซีญี่ปุ่นได้อย่างสบาย. แพลตฟอร์มที่ชนะในอนาคตจึงไม่ใช่ผู้ที่ยึดติดกับสูตรสำเร็จชาติเดียว แต่คือผู้ที่อ่านใจผู้ชมได้ว่าโลกของการสตรีมมิงยุคใหม่คือ “เอเชียหลายเสียง” ที่ต้องเปิดพื้นที่ให้ทุกแนว ทุกภาษา และทุกวัยเติบโตไปพร้อมกัน.