อัปเกรดคนละแบบ แต่ตอบโจทย์ความเป็นส่วนตัว
VPN บน iPhone คือบริการที่เข้ารหัสการรับส่งข้อมูลและส่งทราฟฟิกผ่านเซิร์ฟเวอร์ VPN เพื่อช่วยซ่อนที่อยู่ไอพีจริงและเพิ่มความเป็นส่วนตัวระหว่างใช้อินเทอร์เน็ต โดยฟีเจอร์ใหม่อาจเพิ่มทั้งการแยกเส้นทางข้อมูลและการป้องกันเมื่อการเชื่อมต่อหลุด PrivadoVPN เพิ่ม SmartRoute ในแอป iOS เวอร์ชัน 4.1.0 ส่วน Proton VPN เผยแพร่รุ่น 8.0.0 บน GitHub แต่ยังไม่ปล่อยผ่าน App Store จุดต่างสำคัญคือ PrivadoVPN ให้ผู้ใช้ควบคุมว่าข้อมูลใดจะวิ่งผ่านเซิร์ฟเวอร์สองต่อ ขณะที่ Proton วางรากฐานระบบใหม่และเน้นไม่ให้การเชื่อมต่อรั่วเมื่อ VPN ขาด การเลือกจึงไม่ควรดูแค่จำนวนฟีเจอร์ แต่ควรเริ่มจากความเสี่ยงและรูปแบบการใช้งานของตัวเอง
สำหรับคนที่ต้องการเพิ่มความเป็นส่วนตัวเฉพาะกิจ SmartRoute ให้ความยืดหยุ่นที่จับต้องได้ ส่วนผู้ที่กังวลว่าโทรศัพท์จะกลับไปใช้อินเทอร์เน็ตปกติเมื่อ VPN หลุด แนวทางของ Proton น่าสนใจกว่า ทั้งสองฟีเจอร์แก้คนละปัญหา จึงไม่ควรเหมารวมว่าเส้นทางสองต่อหรือ Kill Switch VPN อย่างใดอย่างหนึ่งปลอดภัยกว่าในทุกสถานการณ์
PrivadoVPN SmartRoute เลือกได้ทั้งเบราว์เซอร์และทุกแอป
PrivadoVPN SmartRoute ส่งข้อมูลจากเครื่องไปยังเซิร์ฟเวอร์ทางเข้าก่อน แล้วจึงส่งต่อข้อมูลที่เข้ารหัสไปยังเซิร์ฟเวอร์ปลายทาง เว็บไซต์จึงเห็นไอพีและตำแหน่งของเซิร์ฟเวอร์ปลายทาง ไม่ใช่ไอพีจริงของผู้ใช้ โดยผู้ใช้เลือกประเทศปลายทางได้ ขณะที่แอปเลือกเซิร์ฟเวอร์ทางเข้าอัตโนมัติตามประสิทธิภาพเครือข่าย ความแตกต่างจากการต่อ VPN แบบเซิร์ฟเวอร์เดียวคือมีอีกหนึ่งช่วงทางที่ช่วยแยกต้นทางออกจากปลายทาง แต่การส่งข้อมูลผ่านสองเซิร์ฟเวอร์ก็เพิ่มขั้นตอนและอาจทำให้ความเร็วลดลง
จุดแข็งคือกำหนดขอบเขตได้ว่าจะให้ทุกแอปใช้เส้นทางสองต่อ หรือให้เฉพาะการท่องเว็บใช้เส้นทางนี้ ส่วนแอปอื่นยังเชื่อมต่อผ่าน VPN เซิร์ฟเวอร์เดียว ผู้ใช้ยังตั้ง SmartRoute เป็นค่าเริ่มต้นหรือเปิดใช้เป็นครั้งคราวได้ นี่เป็นทางเลือกที่เหมาะกว่าการเปิดสองต่อค้างไว้โดยไม่จำเป็น เพราะการเชื่อมต่อปกติมักตอบโจทย์กว่าเมื่อเน้นความเร็วและความหน่วงต่ำ ส่วนสองต่อเหมาะกับเครือข่ายสาธารณะที่ไม่น่าไว้ใจหรือกิจกรรมที่ต้องการแยกเส้นทางข้อมูลเป็นพิเศษ
Proton VPN 8.0 เน้นเอนจินใหม่และ Kill Switch ที่เข้มงวดขึ้น
Proton VPN 8.0 เตรียมเปลี่ยนจากโค้ด wireguard-go มาใช้ libpvpnclient ซึ่งเป็นการพัฒนา WireGuard ของ Proton ด้วยภาษา Rust ภายใต้สถาปัตยกรรม Proton protocols หรือชื่อภายในว่า ProTUN บริษัทระบุว่าเอนจินใหม่นี้มุ่งเพิ่มความเสถียรและความสามารถในการรับมือการเซ็นเซอร์ พร้อมช่วยให้การพัฒนาและแก้ปัญหาบน iOS ทำได้คล่องขึ้น นี่เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผู้ใช้แทบมองไม่เห็นในหน้าจอ แต่มีความหมายต่อการดูแลแอปและการรับมือกับเครือข่ายที่เปลี่ยนแปลง
ความต่างที่ผู้ใช้สัมผัสได้มากกว่าคือ advanced kill switch โดย Kill Switch VPN ทั่วไปจะตัดอินเทอร์เน็ตเมื่อ VPN หลุด แต่แบบขั้นสูงของ Proton จะบล็อกการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตทั้งหมดหากไม่ได้เชื่อมต่อกับ Proton VPN และยังคงทำงานหลังรีสตาร์ตเครื่อง การป้องกันลักษณะนี้เหมาะกับคนที่ยอมไม่มีอินเทอร์เน็ตชั่วคราว ดีกว่าเสี่ยงให้ข้อมูลออกผ่านเครือข่ายปกติ อย่างไรก็ดี Proton เตือนว่าคำขอ DNS บางส่วนจากบริการของ Apple อาจเลี่ยง VPN ได้เมื่อเปิดฟีเจอร์นี้ จึงไม่ใช่เกราะป้องกันที่ไร้ข้อจำกัด

CarPlay และสิ่งที่ควรรอก่อนตัดสินใจ
Proton ระบุว่าเวอร์ชัน 8.0 จะช่วยให้เข้าถึงอุปกรณ์ในเครือข่ายภายใน เช่น เครื่องพิมพ์ และใช้งาน Apple CarPlay ได้แม้เปิด kill switch แบบใดแบบหนึ่ง รายละเอียดนี้สำคัญกับผู้ใช้จริง เพราะระบบป้องกันที่เข้มขึ้นไม่ควรทำให้ฟังก์ชันที่ต้องใช้ในชีวิตประจำวันพังไปด้วย ส่วนเอนจินใหม่ยังเป็นพื้นฐานสำหรับการเข้ารหัสหลังยุคควอนตัม ซึ่ง Proton ระบุว่าเป็นแผนในอนาคต ไม่ใช่ความสามารถที่ยืนยันว่าพร้อมใช้แล้วในรุ่นนี้
ขณะนี้ Proton ยังไม่ประกาศวันปล่อยรุ่น 8.0.0 ผ่าน App Store แม้ตัวบิลด์สุดท้ายจะอยู่บน GitHub แล้ว และขั้นตอนตรวจสอบของ Apple อาจทำให้การเผยแพร่ล่าช้าได้ ผู้ใช้จึงควรรอให้รุ่นจริงพร้อมก่อนประเมินประสิทธิภาพบนเครื่องของตน ข้อสรุปคือ PrivadoVPN เหมาะกับคนที่อยากกำหนดว่าจะส่งข้อมูลส่วนไหนผ่านสองเซิร์ฟเวอร์ ขณะที่ Proton VPN น่าจับตาสำหรับผู้ที่ให้ความสำคัญกับการตัดเน็ตเมื่อ VPN หลุดและการทำงานร่วมกับ CarPlay ทั้งคู่เพิ่มทางเลือกด้านความเป็นส่วนตัว แต่ไม่มีฟีเจอร์ใดมาแทนการเลือกการตั้งค่าให้เหมาะกับความเสี่ยงของตัวเอง






