จากการกักตุนเงินสดสู่การลงมือเสี่ยง: นิยามยุคเกรก อาเบล
ยุคของเกรก อาเบลในฐานะประธานเจ้าหน้าที่บริหารของเบิร์กเชียร์ คือช่วงการเปลี่ยนผ่านจากการกักตุนเงินสดจำนวนมหาศาลภายใต้การนำของวอร์เรน บัฟเฟตต์ ไปสู่ยุทธศาสตร์ใหม่ที่กล้าใช้กองทุนเหล่านั้นเพื่อซื้อหุ้นรายใหญ่ การซื้อหุ้นคืน และซื้อกิจการ โดยยังอ้างอิงวินัยด้านการประเมินมูลค่าแบบดั้งเดิมของเบิร์กเชียร์ แต่เปลี่ยนจังหวะจากการรออย่างยืดเยื้อไปสู่การลงมืออย่างกระตือรือร้นมากขึ้น เพื่อสร้างผลตอบแทนให้ผู้ถือหุ้นในโลกการลงทุนที่เคลื่อนตัวเร็วกว่าเดิม
แก่นของเรื่องนี้คือคำถามว่า Warren Buffett successor คนนี้กำลังสานต่อ หรือกำลังพลิกสูตรเดิมของอาจารย์ที่เขานับถือ สำหรับหลายปีที่ผ่านมา เบิร์กเชียร์สะสมเงินสดจนพองโตเพราะ “หาของถูกไม่ได้” ในตลาดร้อนแรง พร้อมกับเป็นผู้ขายหุ้นสุทธิยาวนาน 14 ไตรมาสติดต่อกัน โดยเน้นรอ “โอกาสที่น่าสนใจเพียงพอ” มากกว่าการบุกลงทุน การที่ Greg Abel Berkshire เลือกหักมุมในช่วงเวลาเช่นนี้ จึงไม่ใช่แค่การเปลี่ยนทิศชั่วคราว แต่เป็นสัญญาณของยุคใหม่ด้าน Berkshire capital allocation ที่ชัดเจน
เดิมพันใหญ่กับ Alphabet: สัญญาณว่ากองเงินสดไม่ศักดิ์สิทธิ์อีกต่อไป
การอัดเงินลงทุนในบริษัทแม่ของ Google เป็นหมุดหมายสำคัญที่สุดที่เผยให้เห็นว่า Greg Abel Berkshire ไม่ยอมปล่อยให้เงินสดนอนนิ่งอีกต่อไป การใช้เงินระดับมหาศาลเพื่อซื้อหุ้น Alphabet ในช่วงไม่กี่ไตรมาสที่ผ่านมา ส่งผลให้บริษัทกลับมาซื้อหุ้นสุทธิเป็นครั้งแรกในรอบกว่าสามปี โดยซื้อหุ้นรวมมากกว่าขายหุ้นอย่างทิ้งห่าง นี่คือการตัดสินใจที่ตรงกันข้ามกับยุคที่บัฟเฟตต์เน้นถือเงินสดรอวิกฤติใหญ่และมองความระมัดระวังเป็นหลัก
สิ่งสำคัญคือ นี่ไม่ใช่การทุ่มเงินแบบไร้กรอบ CEO transition strategy ของอาเบลคือการประกาศชัดว่าตนยังยึดหลัก “วินัยด้านการจัดสรรทุน” เช่นเดียวกับบัฟเฟตต์ โดยเน้นโอกาสที่ผลตอบแทนเหมาะสมกับความเสี่ยง แต่ต่างกันตรงความพร้อมที่จะใช้เงินให้เห็นจริง ไม่ใช่แค่ประกาศความอดทน การที่ Alphabet ถูกดันขึ้นมาเป็นหนึ่งในหุ้นใหญ่ของพอร์ต จึงเป็นข้อความทางกลยุทธ์: เงินสดไม่ใช่เครื่องราง แต่เป็นกระสุนที่ต้องถูกลั่นเมื่อเห็นเป้าเหมาะสม
ซื้อหุ้นคืนครั้งใหญ่และกำไรสุทธิพุ่ง: ผลลัพธ์ของการกล้าใช้ทุน
อีกด้านที่พลิกจากยุคบัฟเฟตต์คือการซื้อหุ้นคืนอย่างดุดัน เบิร์กเชียร์เคยเว้นช่วงการซื้อคืนไว้ยาวนาน และเพิ่งกลับมาซื้อในปริมาณเล็กน้อยเท่านั้น แต่ในไตรมาสล่าสุด การซื้อหุ้นคืนพุ่งขึ้นจนเป็นระดับสูงสุดตั้งแต่ปี 2021 โดยเน้นทั้งหุ้นคลาส A และคลาส B ในราคาที่ฝ่ายบริหารมองว่าต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริง การตัดสินใจนี้เป็นการส่งสารตรงถึงตลาดว่า ผู้บริหารมองหุ้นตัวเองว่าคุ้มค่ามากกว่าการถือเงินสดเฉยๆ
ผลลัพธ์ชัดเจนในงบการเงิน กำไรจากการดำเนินงานเพิ่มขึ้นประมาณ 16% เมื่อเทียบกับปีก่อน ขณะที่กำไรสุทธิที่เป็นของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นราวสองเท่าตัว โดยแตะระดับสูงกว่าที่ตลาดคาดการณ์ไว้อย่างมาก หนึ่งในประโยคที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงนี้คือ “ผลประกอบการไตรมาสที่สองบ่งชี้ว่า Berkshire Hathaway ภายใต้การนำของ Greg Abel เริ่มใช้เงินทุนมหาศาลอย่างกระตือรือร้นมากขึ้น” นั่นคือการยืนยันด้วยตัวเลขว่า การกล้าใช้ทุนไม่ใช่แค่เรื่องภาพลักษณ์ แต่สะท้อนผลจริงในกำไร
กองเงินสดหดครั้งแรกในรอบหลายปี: จากยุทธศาสตร์รอคอยสู่ยุทธศาสตร์ลงมือ
ตัวชี้วัดที่พูดได้ชัดที่สุดว่าบริษัทกำลังเข้าสู่ยุคใหม่ คือการที่เงินสดและตั๋วเงินคลังลดลงอย่างมีนัยสำคัญเป็นครั้งแรกในรอบหลายปี ภายใต้ Warren Buffett successor คนนี้ เบิร์กเชียร์ไม่ได้เป็น “ธนาคารกลางส่วนตัว” ที่สะสมเงินสดต่อเนื่องอีกต่อไป แต่เริ่มยอมให้ยอดเงินสดหดตัว แลกกับการถือสินทรัพย์ที่สร้างผลตอบแทนสูงกว่า ทั้งจากหุ้นสามัญ การซื้อหุ้นคืน และการเข้าซื้อกิจการขนาดใหญ่ที่เพิ่งปิดดีลหลังจบไตรมาส
ก่อนหน้านี้ กองเงินสดของเบิร์กเชียร์เพิ่มขึ้นเกือบสองเท่าในช่วงท้ายยุคบัฟเฟตต์ เพราะเขาหาบริษัทหรือหุ้นที่ราคาน่าสนใจไม่พบในตลาดหุ้นและตลาดเอกชนที่ร้อนแรง แต่ตอนนี้ อาเบลเลือกเดินอีกทาง เขาย้ำในจดหมายถึงผู้ถือหุ้นว่าแม้เงินสดจะยังสูง แต่ไม่ได้หมายถึงการถอยจากการลงทุน และบริษัทจะรักษาความอดทนควบคู่กับการประเมินโอกาสอย่างมีวินัย ต่างกันที่เขาแสดงด้วยการใช้เงิน ไม่ใช่แค่การรอให้ “ดีลในฝัน” โผล่มาเอง
การเปลี่ยนรุ่นด้านการจัดสรรทุน: อนาคตของเบิร์กเชียร์ภายใต้ยุคอาเบล
การเปลี่ยนผ่านจากบัฟเฟตต์สู่เกรก อาเบลไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยนชื่อ CEO transition strategy แต่เป็นการเปลี่ยนรุ่นด้านการจัดสรรทุนของหนึ่งในบริษัทลงทุนที่ใหญ่ที่สุดในโลก การที่เบิร์กเชียร์หันมาซื้อหุ้นสุทธิครั้งใหญ่ ปรับจังหวะ Berkshire capital allocation ให้กล้าซื้อหุ้นเทคโนโลยีรายใหญ่ เพิ่มการซื้อหุ้นคืน และยอมลดเงินสดสำรองลงอย่างเห็นได้ชัด คือการส่งสัญญาณว่าบริษัทพร้อมปรับตัวเข้ากับโลกการเงินที่เปลี่ยนเร็วขึ้น โดยยังรักษาดีเอ็นเอด้านวินัยที่บัฟเฟตต์วางไว้
คำถามต่อจากนี้คือ “แล้วอะไรต่อ” อาเบลบอกไว้อย่างชัดเจนว่า เบิร์กเชียร์ยังคงประเมินโอกาสจำนวนมาก และจะอดทนและมีวินัยในการไล่ล่าดีลที่เหมาะสมกับเจ้าของกิจการของบริษัท แปลว่ากองเงินสดจะยังคงเป็นกันชน แต่จะไม่ถูกยกขึ้นหิ้งเหมือนเดิม ในมุมมองผู้เขียน การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้เป็นการผสมผสานระหว่างความระมัดระวังแบบรุ่นเก่า กับความพร้อม “ลงมือ” แบบรุ่นใหม่ และอาจเป็นต้นแบบใหม่ของการบริหารกองทุนขนาดมหาศาลในยุคที่การรอเฉยๆ กลายเป็นความเสี่ยงรูปแบบหนึ่ง
