จากคนดูเป็นคนทำ เมื่อความดังถูกแปลงเป็นการศึกษาสุขภาพป้องกัน
แคมเปญสุขภาพจากเซลิบริตี้ คือการใช้ศิลปิน นักแสดง หรือคนบันเทิงที่ผู้คนไว้วางใจ มาชวนพูดเรื่องการศึกษาสุขภาพป้องกัน ตั้งแต่วัคซีน การตรวจคัดกรอง ไปจนถึงสุขภาพช่องปาก เป้าหมายไม่ใช่แค่ให้รู้ข้อมูลเพิ่มขึ้น แต่ให้คนธรรมดาหันมา “ลงมือป้องกัน” ก่อนเจ็บป่วย ผ่านภาษาที่เข้าถึงง่ายและบรรยากาศแบบแฟนคลับที่รู้สึกใกล้ชิดมากกว่าการฟังแพทย์บรรยายในห้องประชุม
จุดสำคัญคือภาพลักษณ์ของคนดังถูกเชื่อมกับพฤติกรรมสุขภาพ เมื่อแฟนคลับเห็นคนที่ชอบพูดถึงวัคซีน HPV ป้องกัน หรือชวนดูแลสุขภาพช่องปากจากศิลปิน พวกเขามักเปิดใจฟังมากกว่าข่าวสุขภาพทั่วไป แรงขับเคลื่อนใหม่ของระบบสาธารณสุขจึงไม่ได้อยู่แค่ในโรงพยาบาล แต่อยู่ในฟีดโซเชียล รายการออนไลน์ และคอนเทนต์บันเทิงที่ทุกคนเสพอยู่ทุกวัน
เมื่อรักและการป้องกันไปด้วยกัน แคมเปญ HPV ก็เรื่องของเรา
แคมเปญ ‘HPV ก็เรื่องของเรา รักใครให้ชวนป้องกัน’ คือภาพชัดเจนของการศึกษาสุขภาพป้องกันที่ใช้เซลิบริตี้เป็นสะพานเชื่อม โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ ร่วมกับเครือข่ายด้านสาธารณสุขและสมาคมแพทย์ เปิดตัวแคมเปญนี้พร้อมเชิญ ณเดชน์ คูกิมิยะ และ ญาญ่า อุรัสยา เสปอร์บันด์ มาเป็นคู่รักตัวแทนเสียงที่บอกว่า HPV ไม่ใช่เรื่องของผู้หญิงหรือผู้ชายเพียงฝ่ายเดียว แต่เป็นเรื่องของทุกคน
แคมเปญใช้จังหวะครบรอบ 20 ปีของวัคซีน HPV ที่มีผู้ได้รับมากกว่า 100 ล้านคนทั่วโลก เพื่อเล่าใหม่ว่าวัคซีน HPV ป้องกันโรคและมะเร็งได้ถึง 6 ชนิด ตั้งแต่มะเร็งปากมดลูกไปจนถึงมะเร็งช่องปากและลำคอ คำพูดที่น่าจดจำคือ “ผู้ชายมากกว่า 90% ที่เคยมีเพศสัมพันธ์มีโอกาสติดเชื้อในช่วงหนึ่งของชีวิต” ซึ่งตอกย้ำว่า HPV เป็นเรื่องของผู้ชายเช่นกัน ข้อเสนอของแคมเปญไม่ใช่แค่ให้คนไปฉีดวัคซีน แต่ให้คู่รัก พ่อแม่ลูก และเพื่อน กล้าชวนกันไปปรึกษาแพทย์ เพื่อหาวิธีป้องกันที่เหมาะกับตัวเอง
แตกกรอบ “เรื่องลับผู้หญิง” วัคซีน HPV ป้องกันได้ทั้งคู่
จุดที่กล้าชนความเชื่อเดิมของแคมเปญนี้ คือการประกาศตรงๆ ว่า HPV ไม่ได้เป็นเรื่องของมะเร็งปากมดลูกและผู้หญิงเท่านั้น ทั้งที่ในความเป็นจริง ผู้ชายมีบทบาททั้งในฐานะผู้ติดเชื้อ ผู้ส่งต่อ และผู้ป่วยจากโรคที่เกี่ยวข้องกับเชื้อนี้ การที่คู่รักคนดังออกมาบอกว่า “ตอนแรกเราก็ไม่คิดว่าผู้ชายจะเสี่ยงจากเชื้อ HPV ได้เหมือนกัน” จึงสะท้อนความไม่รู้แบบเดียวกับที่หลายคนกำลังมีอยู่
โฟกัสของแคมเปญจึงขยับจากการดูแลตัวเอง ไปสู่การดูแลคนที่รัก ภายใต้แนวคิดว่าการฉีดวัคซีน HPV ป้องกัน ไม่ใช่เรื่องของใครคนหนึ่งแต่เป็นการป้องกันร่วมกัน การพูดคุยกันอย่างเปิดใจ การชวนกันไปปรึกษาแพทย์ และการตรวจคัดกรองมะเร็งอย่างสม่ำเสมอ ถูกย้ำว่าคือการแสดงความรักในชีวิตจริง ไม่ใช่แค่คำหวานในซีรีส์หรือภาพยนตร์
สุขภาพช่องปากจากศิลปิน เมื่อหมอฟันในจอทำให้เด็กอยากแปรงฟัน
อีกตัวอย่างที่น่าสนใจของแคมเปญสุขภาพจากเซลิบริตี้ คือรายการ “CLUB FUN DEE กับพี่หมอฟันตู” ที่บริษัทด้านบันเทิงรายใหญ่ร่วมมือกับคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผลิตคอนเทนต์สุขภาพช่องปากในรูปแบบรายการสนุกดูง่าย ตู ต้นตะวัน นักแสดงที่เป็นศิษย์เก่าทันตแพทย์ มารับบทพี่หมอฟันที่เล่าเรื่องฟันและเหงือกแบบเป็นกันเอง ทำให้การดูแลสุขภาพช่องปากจากศิลปินไม่ดูไกลตัว
รายการนี้เน้นการศึกษาสุขภาพป้องกันผ่านความบันเทิง โดยใช้เรื่องราวน่ารักและตัวละคร GMMTV Fandom Characters อย่าง POLCASAN PERMPOON SMYLE และ NEONA มาชวนผู้ชมเรียนรู้วิธีดูแลช่องปากให้ทำตามได้ง่ายขึ้น ข้อความในรายการบอกชัดว่า “เรื่องสุขภาพช่องปากไม่ใช่เรื่องน่าเบื่ออีกต่อไป” เพราะผู้ชมได้รับทั้งความเพลิดเพลินและสาระในเวลาเดียวกัน รายการออกอากาศทางช่องทางออนไลน์ทุกวันเสาร์เวลา 09.00 น. ทำหน้าที่เป็นคลับเช้าวันหยุดที่สอนเด็กและวัยรุ่นให้รักรอยยิ้มของตัวเอง
จากดาวบนจอสู่นิสัยในชีวิตจริง ทำอย่างไรให้แคมเปญไม่จบที่แฮชแท็ก
สิ่งที่แคมเปญทั้งวัคซีน HPV และรายการสุขภาพช่องปากแสดงให้เห็นตรงกันคือ พลังของเซลิบริตี้ทำให้การศึกษาสุขภาพป้องกันไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป คนดูรู้สึกว่ากำลังเรียนรู้จากคนที่ชอบ ไม่ใช่ถูกสั่งจากระบบ เมื่อข้อมูลทางแพทย์ถูกเล่าโดยคนบันเทิงผ่านเรื่องราวสนุก ความรู้จึงมีโอกาสกลายเป็นพฤติกรรม มากกว่าบทความสุขภาพยาวๆ ที่อ่านแล้วเลื่อนทิ้ง
อย่างไรก็ตาม ความเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นจริงก็ต่อเมื่อผู้ชมขยับจากการ “ฟัง” ไปสู่การ “ลงมือทำ” ไม่ว่าจะเป็นการชวนคู่ไปปรึกษาแพทย์เรื่องวัคซีน HPV การนัดตรวจคัดกรองมะเร็ง หรือการปรับนิสัยแปรงฟันตามคำแนะนำของพี่หมอฟันตู แฟนคลับจึงควรถามตัวเองทุกครั้งที่กดไลก์หรือแชร์ว่า เราได้ทำอะไรเพิ่มอีกหนึ่งอย่างเพื่อป้องกันโรคหรือยัง เพราะสุดท้ายแล้ว เซลิบริตี้ส่งสารได้ แต่การป้องกันต้องเริ่มจากตัวเรา
