เปิดตลาดใหม่คือโจทย์ที่ต้องทำให้เกิดผล
การเปิดตลาดชิลีสำหรับกุ้งแช่แข็งและอาหารสัตว์เลี้ยง คือความพยายามขยายช่องทางขายสินค้าเกษตรไทยไปยังผู้บริโภคต่างประเทศ ควบคู่กับการปรับสมดุลการค้าผ่านสินค้าที่มีโอกาสแข่งขันได้จริง นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หารือกับนายอัลบาโร โดมิงโก ฮารา บูกาเรย์ เอกอัครราชทูตชิลีประจำประเทศไทย เพื่อติดตามความคืบหน้าการเปิดตลาดสินค้าเกษตรระหว่างสองประเทศ โดยฝ่ายไทยขอให้ชิลีเร่งเปิดตลาดสำหรับสินค้าสองกลุ่มนี้ การผลักดันจึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มรายการสินค้า แต่เป็นการหาทางให้ผู้ประกอบการไทยมีตลาดปลายทางเพิ่มขึ้น และสร้างโอกาสลดการขาดดุลในภาพรวม การค้าระหว่างไทยชิลีจะได้ประโยชน์ก็ต่อเมื่อการหารือเดินหน้าสู่เงื่อนไขนำเข้าที่ชัดเจนและการซื้อขายที่เกิดขึ้นจริง

ความต้องการกุ้งเป็นจุดตั้งต้น แต่ยังต้องเปิดประตูให้ได้
เหตุผลสำคัญของการเร่งเจรจาคือชาวชิลีบริโภคกุ้งค่อนข้างมาก ขณะที่ไทยมีประสบการณ์ส่งออกกุ้งไปยังตลาดใกล้เคียงอย่างสหรัฐอเมริกาอยู่แล้ว จึงมีเหตุผลรองรับการมองชิลีเป็นตลาดใหม่สำหรับผู้ประกอบการไทย แต่ความต้องการของผู้บริโภคเพียงอย่างเดียวยังไม่ทำให้เกิดการส่งออก หากขั้นตอนอนุญาตและข้อกำหนดของตลาดยังไม่เสร็จ ส่วนอาหารสัตว์เลี้ยงก็เป็นอีกสินค้าที่ไทยต้องการผลักดันควบคู่กัน โดยการเปิดตลาดทั้งสองกลุ่มถูกมองว่าอาจช่วยลดการขาดดุลการค้า ความคืบหน้าจึงควรวัดจากการเปิดตลาดที่ใช้งานได้จริง ไม่ใช่เพียงคำยืนยันในวงหารือ ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯ ระบุว่าพร้อมสนับสนุนเกษตรกรให้รักษาการผลิตกุ้งอย่างต่อเนื่อง แม้มีความกังวลต่อผลกระทบจากภัยธรรมชาติและน้ำท่วม
สินค้าอื่นและความร่วมมือช่วยขยายผล
การเจรจาครั้งนี้มีสินค้าเกษตรอื่นร่วมอยู่ในภาพด้วย ลำไยและมังคุดของไทยอยู่ในขั้นตอนใกล้พร้อมส่งออกไปยังชิลี ส่วนสินค้าสัตว์ปีกและเนื้อสัตว์ยังอยู่ระหว่างเร่งดำเนินการ ขณะที่ชิลียืนยันการส่งออกลูกแพร์และบลูเบอร์รีมายังไทย ซึ่งเป็นสินค้าที่นำเข้ากันตามปกติอยู่แล้ว ความเคลื่อนไหวเหล่านี้สะท้อนว่าตลาดชิลีอาจเปิดพื้นที่ให้การค้าหลากหลายขึ้น ไม่ได้จำกัดอยู่แค่กุ้งและอาหารสัตว์เลี้ยง อย่างไรก็ดี ประโยชน์จะเกิดกับเกษตรกรและผู้ประกอบการก็ต่อเมื่อการเตรียมความพร้อมด้านการผลิตและข้อกำหนดตลาดเดินควบคู่กัน การสนับสนุนการผลิตกุ้งจึงมีความสำคัญพอ ๆ กับการเจรจาเปิดตลาด เพราะหากส่งมอบสินค้าได้ไม่ต่อเนื่อง โอกาสใหม่ก็อาจไม่แปรเป็นคำสั่งซื้อระยะยาว
นวัตกรรมต้องต่อยอดจากบันทึกความเข้าใจ
ทั้งสองฝ่ายเตรียมเร่งจัดทำบันทึกความเข้าใจด้านการเกษตร เพื่อแลกเปลี่ยนนวัตกรรม งานวิจัย และเทคโนโลยีร่วมกัน นี่เป็นองค์ประกอบที่ควรเดินคู่กับการเปิดตลาด เพราะความรู้และเทคโนโลยีอาจช่วยเพิ่มความต่อเนื่องของการผลิตและทำให้ความร่วมมือมีประโยชน์เกินกว่าการซื้อขายสินค้าเป็นครั้งคราว ข้อท้าทายคือการทำให้กรอบความร่วมมือกลายเป็นงานที่เกษตรกรและผู้ประกอบการนำไปใช้ได้จริง ไม่ว่าจะเป็นการดูแลคุณภาพสินค้า การพัฒนากระบวนการผลิต หรือการรับมือความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ หากเปิดตลาดได้พร้อมกับการแลกเปลี่ยนความรู้ การส่งออกกุ้งแช่แข็งและสินค้าเกษตรกลุ่มอื่นก็มีโอกาสเติบโตบนฐานที่มั่นคงกว่าเดิม
บทสรุปคือ การผลักดันกุ้งแช่แข็งและอาหารสัตว์เลี้ยงสู่ตลาดชิลีเป็นทิศทางที่มีเหตุผล ทั้งจากโอกาสด้านอุปสงค์และเป้าหมายลดการขาดดุล แต่ความสำเร็จจะตัดสินกันที่การเปิดตลาดจริง ความพร้อมของผู้ผลิต และการทำให้ความร่วมมือด้านนวัตกรรมเกิดผลในภาคสนาม



