DLSS 5 AMD Radeon คืออะไร และทำไมม็อดนี้จึงเขย่าวงการ
DLSS 5 AMD Radeon คือการใช้เทคนิค DLSS 5 Neural Rendering ของ Nvidia ผ่าน GPU upscaling mod ให้ทำงานบนการ์ดจอ AMD Radeon RX 9000 และ RX 7000 โดยอาศัยไฟล์ DLL และการเขียนระบบ Neural rendering AMD ใหม่บนสถาปัตยกรรม RDNA 3 และ RDNA 4 เพื่อให้เกมที่รองรับ FSR สามารถเรียกใช้การเรนเดอร์ด้วย AI แบบเดียวกับฝั่ง RTX ได้ในระดับหนึ่ง โดยไม่ต้องมีฮาร์ดแวร์ Nvidia อยู่ในเครื่อง
จุดเปลี่ยนครั้งนี้เริ่มจากการที่ทั้ง AMD และ Nvidia ปล่อยชุดไดรเวอร์ใหม่ให้การ์ดจอของตัวเองในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน โดยฝั่ง AMD ส่ง Adrenalin 26.9.1 ออกมาในฐานะไดรเวอร์ทางเลือกที่เน้นรองรับเกมใหม่พร้อมแก้บั๊กหลักบน Radeon RX 9000 ที่ทำให้เกมอย่าง Apex Legends และ Starfield มีอาการค้างหรือหลุด ขณะที่ฝั่ง Nvidia ปล่อย GeForce 616.64 ซึ่งเน้นไปที่การเปิดศักยภาพ DLSS 5 ในเกมกีฬา NBA 2K27 มากกว่าการแก้บั๊ก จุดนี้เองที่เปิดช่องให้ชุมชนม็อดดิงดึงเทคโนโลยี Neural Rendering ออกจากกรอบเดิม
ไดรเวอร์ใหม่ของ AMD ยังเพิ่มการรองรับเกมอย่าง Onimusha Way of the Sword ที่เพิ่งออกและคว้ารางวัลด้านเกมเพลย์จากงาน Game Awards รวมถึงเกมแวมไพร์ The Blood of Dawnwalker ทำให้ผู้ใช้ Radeon ได้อัปเดตคุณภาพภาพและความเสถียรไปพร้อมกับการเติบโตของม็อด DLSS 5 บนแพลตฟอร์มเดียวกัน ในมุมผู้เล่น นี่คือช่วงเวลาที่ GPU สองค่ายกำลังเร่งปล่อยฟีเจอร์เพื่อเกมใหม่ ในขณะที่นักม็อดพยายามดึงเทคโนโลยีเฉพาะฝั่งหนึ่งให้ข้ามค่ายไปอีกฝั่ง
DLSS-NR-on-AMD ม็อด Neural Rendering ที่เขียนใหม่แทบทั้งหมด
หัวใจของ DLSS 5 บน Radeon คือโปรเจกต์ DLSS-NR-on-AMD ซึ่งเป็น GPU upscaling mod ที่ตั้งเป้าจะรันในทุกเกม DirectX 12 ที่ใช้ FSR เป็นพื้นฐาน ผู้พัฒนาคือ Daniel Blanco ที่ประกาศชัดว่าม็อดนี้ไม่ใช่เลเยอร์แปลความเข้ากันได้แบบ Proton หรือ Wine แต่คือการเขียน Neural-Network-Runtime สำหรับการ์ดจอ AMD ขึ้นใหม่ตั้งแต่ระดับการฝังในเกม การจัดเลย์เอาต์หน่วยความจำ ไปจนถึง HIP-kernel บนสถาปัตยกรรม RDNA
DLSS 5 Neural Rendering เริ่มต้นอย่างเป็นทางการในเกม NBA 2K27 ซึ่งเป็นเกมแรกที่รองรับเทคโนโลยีนี้ แต่ไฟล์สำคัญอย่าง nvngx_dlssnr.dll ถูกนักม็อดดึงออกมาจากเวอร์ชัน Early Access ก่อนวางจำหน่าย และย้ายไปใช้ในเกมอื่นอย่าง Control และ Cyberpunk ผ่านม็อดก่อนแล้ว ตามแหล่งข้อมูลเดียวกันระบุว่า “ไฟล์ nvngx_dlssnr.dll ที่ถูกดึงออกมาก่อนวางขาย ทำให้ DLSS 5 ถูกนำไปใช้ในเกมอื่นได้ตั้งแต่ยังไม่เปิดตัวทางการ” ซึ่งสะท้อนทั้งความอยากลองของชุมชนและจุดอ่อนในการปิดเทคโนโลยีไว้แค่บนเกมที่รับรอง
หลังจากทดลองบนการ์ด RTX รุ่นต่างๆ แล้ว โปรเจกต์นี้ก็ขยับต่อให้ DLSS 5 ทำงานแบบไม่เป็นทางการบน Radeon RX 9000 และ RX 7000 ได้สำเร็จ อย่างไรก็ตาม ถึงผู้พัฒนาจะยืนยันว่าไม่มีโค้ด Nvidia ถูกใช้หรือแปลผลในระหว่างรัน แต่โค้ดของ DLSS-NR-on-AMD เองยังไม่ถูกเปิดให้เห็นสาธารณะจึงเกิดคำถามเรื่องความโปร่งใส และทำให้บางสำนักแนะนำว่าผู้ใช้ทั่วไปควรรอข้อมูลด้านความปลอดภัยให้ชัดเจนก่อน เป็นอีกตัวอย่างที่แสดงว่าพลังของคอมมูนิตี้อาจเดินเร็วกว่าบริษัท แต่ก็แลกมากับความเสี่ยงบางอย่างเสมอ
ขั้นตอนการติดตั้ง และข้อจำกัดที่ผู้ใช้ Radeon ต้องยอมรับ
ในแง่การใช้งานจริง DLSS 5 AMD Radeon ผ่าน DLSS-NR-on-AMD ไม่ใช่แค่กดอัปเดตแล้วจบ ผู้ใช้ต้องพึ่งทั้งไฟล์ DLL จากเกมที่รองรับ DLSS 5 อยู่แล้ว เวอร์ชันของ Windows และไดรเวอร์ Adrenalin ที่ทันสมัย ขั้นแรกต้องดาวน์โหลดไฟล์ dlssnr_on_amd_setup.exe จากหน้าโปรเจกต์ จากนั้นนำไปวางในโฟลเดอร์รันเกม เช่น bin/x64 แล้วคัดลอกไฟล์ nvngx_dlssnr.dll เวอร์ชัน 310.8.0.0 จากเกมที่รองรับ DLSS 5 อย่าง NBA 2K27 มาไว้ในโฟลเดอร์เดียวกัน ขั้นตอนเหล่านี้ต้องทำซ้ำทุกเกมที่ต้องการใช้งาน
หลังรันตัวติดตั้ง ผู้เล่นต้องเข้าเกมภายใต้ Windows 11 พร้อม Adrenalin เวอร์ชัน 26.1.1 หรือใหม่กว่า และเปิดใช้ FSR ภายในเมนูภาพ โดยม็อดนี้รองรับ FSR 4 FSR 3 ในทุกโหมดความละเอียด รวมถึง FSRAA เมื่อทุกอย่างทำงานแล้ว ผู้ใช้สามารถกดปุ่ม End เพื่อเรียกโอเวอร์เลย์ขึ้นมาปรับค่าต่างๆ เช่น ความเข้มของโทนสี รายละเอียดพื้นผิวและผิวหนัง ซึ่งถือเป็นการให้ระดับการควบคุมคล้ายเครื่องมือของนักพัฒนามากกว่าฟีเจอร์ผู้เล่นทั่วไป
แต่ทุกอย่างไม่ได้ราบรื่น ตัวติดตั้ง dlssnr_on_amd_setup.exe ถูกระบบป้องกันของ Windows เตือนเมื่อรันครั้งแรก และโค้ดต้นฉบับยังไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ ทำให้หลายฝ่ายเตือนผู้ใช้ทั่วไปให้ชั่งใจ ก่อนยอมแลกความปลอดภัยกับฟีเจอร์ใหม่ นอกจากนี้ เกมที่มีระบบ Anti-Cheat ยังอาจบล็อกไฟล์ DLL ทำให้ม็อดใช้ไม่ได้ในหลายเกมแข่งขันออนไลน์ ผู้เล่น Radeon ที่สนใจจึงควรถือว่านี่คือสนามทดลองมากกว่าฟีเจอร์ใช้ทุกวัน
ประสิทธิภาพ DLSS 5 บน Radeon RX 9000 และ RX 7000 เฟรมเรตคือจุดอ่อน
แม้ผู้พัฒนาจะยืนยันว่าคุณภาพภาพของ DLSS-NR-on-AMD ใกล้เคียงกับ DLSS บนฮาร์ดแวร์ต้นทาง แต่ปัญหาหลักคือประสิทธิภาพที่ยังไม่น่าพอใจ การทดสอบบน Radeon RX 9070 XT ที่ความละเอียด 1920×1080 ให้เฟรมเรตราว 33 FPS ตามข้อมูลบนหน้าโปรเจกต์ หากเทียบกับสิ่งที่ผู้ใช้คาดหวังจากการ์ดระดับนี้ นี่คือสัญญาณชัดว่าการยก Neural Rendering มาวิ่งบนสถาปัตยกรรมที่ไม่ได้ออกแบบมาเฉพาะยังมีต้นทุนสูง
ผู้พัฒนาอธิบายว่าทั้งบนการ์ด Nvidia และ AMD การเปิด DLSS 5 Neural Rendering ผ่านม็อดจะทำให้ประสิทธิภาพลดลงอย่างมากในช่วงแรก แต่พยายามเพิ่มความเร็วในทุกเวอร์ชันที่ออก โดยเวอร์ชัน 0.2.12 มีประสิทธิภาพสูงกว่ารุ่นก่อน 6 เปอร์เซ็นต์ตามข้อมูลในโปรเจกต์ อีกหนึ่งคำกล่าวอ้างที่น่าสนใจคือเป้าหมายให้ DLSS-NR-on-AMD บน RX 9070 XT ทำงานได้เร็วใกล้เคียง RTX 5070 Ti ในอนาคต อย่างไรก็ตาม นั่นยังเป็นเป้าหมายบนกระดาษมากกว่าประสบการณ์จริงในตอนนี้
ในทางปฏิบัติ ความหมายคือผู้เล่น AMD ที่อยากลอง Neural rendering AMD ผ่านม็อดนี้ต้องยอมแลกเฟรมเรตจำนวนมากเพื่อดูคุณภาพภาพในระดับ DLSS 5 GPU upscaling mod ชุดนี้จึงเหมาะกับคนที่ชอบทดลองและต้องการเห็นขอบเขตใหม่ของเทคโนโลยีมากกว่าผู้เล่นที่ต้องการความลื่นไหลเสถียร การที่เฟรมเรตตกแรงสะท้อนข้อเท็จจริงหนึ่งว่าการจำลองฟีเจอร์ที่ออกแบบสำหรับฮาร์ดแวร์เฉพาะบนแพลตฟอร์มอื่นไม่เคยได้มาฟรี
เมื่อฟีเจอร์เฉพาะค่ายถูกม็อดข้ามกำแพง ความหมายต่อการแข่งขัน GPU
การที่ DLSS 5 Neural Rendering หลุดจากโลกของ RTX มาสู่ DLSS 5 AMD Radeon ผ่านม็อดไม่ได้เป็นแค่ข่าวเทคนิค แต่สะท้อนทิศทางใหม่ของการแข่งขัน GPU วันนี้ ผู้ผลิตต่างผลักดันฟีเจอร์เฉพาะอย่าง DLSS FSR หรือเทคโนโลยีเสริมเฟรมเพื่อดึงผู้เล่นเข้าสวนของตัวเอง ขณะเดียวกัน ชุมชนม็อดกลับพยายามดึงเทคโนโลยีเหล่านี้ให้ข้ามค่ายเพื่อให้ผู้เล่นเลือกใช้สิ่งที่ดีที่สุดโดยไม่ต้องยึดติดแบรนด์
AMD เองยังเดินเกมของตัวด้วยการปล่อยไดรเวอร์ Adrenalin 26.9.1 ที่รองรับเกมใหม่และแก้ปัญหาเสถียรภาพบน Radeon RX 9000 เพื่อให้ผู้เล่นมั่นใจว่าประสบการณ์หลักยังนิ่งพอ ฝั่ง Nvidia ใช้ GeForce 616.64 เพื่อย้ำว่า DLSS 5 คือจุดขายใหม่ในเกมอย่าง NBA 2K27 ในขณะที่นักม็อดอย่าง Daniel Blanco ใช้ GitHub และไฟล์ DLL จากเกมเหล่านี้เป็นสนามทดสอบแนวคิดโลกไร้กำแพงฟีเจอร์
มุมมองหนึ่งคือ DLSS 5 บน Radeon RX 9000 DLSS ยังไม่ใช่คำตอบสำหรับผู้ใช้ส่วนใหญ่ เพราะต้องเจอทั้งขั้นตอนติดตั้งที่ยุ่งยาก สัญญาณเตือนจากระบบรักษาความปลอดภัย และเฟรมเรตที่ไม่เสถียร แต่อีกมุมหนึ่ง มันคือแรงกดดันนุ่มๆ ให้ค่ายการ์ดจอคิดใหม่ว่าการล็อกฟีเจอร์ไว้หลังฮาร์ดแวร์เฉพาะจะยั่งยืนได้อีกนานแค่ไหน เมื่อชุมชนพิสูจน์แล้วว่าขีดจำกัดเหล่านี้ถูกแหกได้ตลอด ในที่สุดผู้ชนะที่แท้จริงอาจไม่ใช่ค่ายใดค่ายหนึ่ง แต่คือผู้เล่นที่ได้ตัวเลือกมากขึ้นทั้งทางการและผ่านม็อด
