กรุงเทพฯ กำลังกลายเป็นสมองดิจิทัลของอุตสาหกรรมการบิน

Skywise คืออะไร และทำไมศูนย์บัญชาการดิจิทัลการบินต้องอยู่ในกรุงเทพฯ

แอร์บัส Skywise เอเชีย คือแพลตฟอร์มและศูนย์ปฏิบัติการดิจิทัลการบินที่รวบรวม วิเคราะห์ และใช้ข้อมูลการบินแบบเรียลไทม์ เพื่อช่วยให้สายการบินบริหารการปฏิบัติการ ความปลอดภัย และการซ่อมบำรุงได้แม่นยำและคุ้มค่ามากขึ้น โดยเชื่อมโยงตั้งแต่ห้องนักบิน ฝ่ายวางแผนบิน ทีมซ่อมบำรุง ไปจนถึงฝ่ายบริหารฝูงบินในระบบเดียวกัน

การที่แอร์บัสตัดสินใจตั้ง Flight Operations Center of Excellence ภายใต้ชื่อ Skywise ในกรุงเทพฯ และใช้ที่นี่เป็นสำนักงานภูมิภาคดูแลตลาดเอเชีย แทบจะเป็นการประกาศชัดว่าเมืองนี้ถูกยกระดับจากฮับสนามบิน สู่ ฮับดิจิทัลการบิน เต็มตัว แก่นของการตัดสินใจไม่ได้อยู่ที่ค่าแรงถูก แต่อยู่ที่คุณภาพบุคลากรและความเป็นกลางในภูมิรัฐศาสตร์ที่ช่วยให้แอร์บัสวางฐานระยะยาวได้มั่นคง เมื่อบริษัทผู้ผลิตอากาศยานรายใหญ่ของยุโรปเลือกให้กรุงเทพฯ เป็นศูนย์บัญชาการข้อมูลการบินในภูมิภาค นั่นคือสัญญาณว่าบทบาทเมืองนี้ในห่วงโซ่การบินโลกกำลังเปลี่ยนไปอย่างถาวร

ฐานทดสอบซอฟต์แวร์การบินแห่งเดียวของโลก การเปลี่ยนเกมด้วยงานเทคระดับสูง

การใช้กรุงเทพฯ เป็นฐานทดสอบซอฟต์แวร์การบินเพียงแห่งเดียวสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ให้บริการลูกค้าทั่วโลก คือจุดพลิกเกมที่สำคัญที่สุดของดีลนี้ เพราะในโลกการบินปัจจุบัน ซอฟต์แวร์ไม่ได้เป็นแค่เครื่องมือเสริม แต่เป็นหัวใจของความปลอดภัยและประสิทธิภาพ ทั้งระบบวางแผนเที่ยวบิน การจัดลูกเรือ ไปจนถึงระบบคาดการณ์การซ่อมบำรุงอากาศยานที่ใช้ข้อมูลปริมาณมหาศาลของ Skywise เพื่อช่วยลดความล่าช้าและการหยุดซ่อมที่ไม่จำเป็น

แอร์บัสกำลังขยายทีมทดสอบซอฟต์แวร์ของ Skywise ในกรุงเทพฯ อย่างจริงจัง พร้อมประกาศชัดว่าจะใช้ที่นี่เป็นฐานควบคุมคุณภาพก่อนส่งมอบแก่สายการบินทั่วโลก นั่นหมายความว่าเมื่อเครื่องบินของสายการบินในยุโรป ตะวันออกกลาง หรืออเมริกาทำงานด้วยซอฟต์แวร์ของแอร์บัส ซอฟต์แวร์นั้นผ่านการทดสอบสุดท้ายจากทีมวิศวกรในกรุงเทพฯ แล้ว เมืองที่เคยถูกมองว่าเป็นจุดหมายปลายทางท่องเที่ยว กำลังกลายเป็นเมืองที่ซอฟต์แวร์การบินระดับโลกต้องผ่านก่อนบินขึ้นฟ้า

40 งานใหม่ไม่ใช่ตัวเลขเล็ก หากคือจุดเริ่มของระบบนิเวศฮับดิจิทัลการบิน

หลายคนอาจมองว่าแผนจ้างงานเพิ่มกว่า 40 คนของแอร์บัสในไทยเป็นตัวเลขไม่ใหญ่ แต่ในมุมอุตสาหกรรมการบินดิจิทัล นี่คือสัญญาณเริ่มสร้างคลัสเตอร์งานเทคที่มีมูลค่าสูงมาก ปัจจุบันแอร์บัสมีบุคลากรในไทยกว่า 200 คน เพิ่มขึ้นมากกว่า 3 เท่านับตั้งแต่ปี 2565 และถึง 85% เป็นบุคลากรไทย ทั้งวิศวกรการบิน วิศวกรซอฟต์แวร์ นักออกแบบกราฟิก และช่างเทคนิค นี่คือคำยืนยันเชิงตัวเลขว่าคนไทยไม่ได้อยู่แค่ปลายทางของการผลิต แต่กำลังเข้าไปนั่งใน “ห้องควบคุม” ของเทคโนโลยีการบินโลก

คำกล่าวที่น่าจดจำจากบีโอไอคือ การที่แอร์บัสยกระดับให้ทีมในกรุงเทพฯ รับผิดชอบงานดิจิทัลที่ให้บริการลูกค้าทั่วโลก แสดงถึงความพร้อมด้านวิศวกรรม การทดสอบซอฟต์แวร์ และเทคโนโลยีการบินที่ใช้บุคลากรทักษะสูง และจะช่วยสร้างงานคุณภาพให้คนไทยมีบทบาทมากขึ้นในอุตสาหกรรมการบินระดับโลก สิ่งที่สำคัญกว่าจำนวนตำแหน่ง คือความจริงที่ว่าตำแหน่งเหล่านี้กลายเป็นแม่เหล็กดึงทั้งสตาร์ทอัพ ซัพพลายเออร์ และสถาบันการศึกษามาร่วมสร้างฮับดิจิทัลการบินในระยะยาว

บีโอไอกับยุทธศาสตร์ดันอุตสาหกรรมการบิน จากชิ้นส่วนยานยนต์สู่ดิจิทัลและซ่อมบำรุง

บทบาทของบีโอไอในดีลนี้ไม่ได้หยุดแค่การอำนวยความสะดวกการลงทุน แต่คือการใช้แอร์บัสเป็น “คันโยก” ขยับทั้งอุตสาหกรรมการบิน หนึ่งในยุทธศาสตร์สำคัญคือการต่อยอดผู้ประกอบการชิ้นส่วนยานยนต์และชิ้นส่วนความแม่นยำสูงของไทย ให้เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานอากาศยาน ตั้งแต่การผลิตโครงสร้างอากาศยาน วัสดุคอมโพสิต และอุปกรณ์ภายในห้องโดยสาร ปัจจุบันแอร์บัสมีซัพพลายเออร์ในไทยตั้งแต่ Tier 1-3 ประมาณ 80 บริษัท ซึ่งถือเป็นฐานตั้งต้นที่ดีในการยกระดับมาตรฐานคุณภาพและความปลอดภัยให้แตะเกณฑ์อากาศยานโลก

ในเวลาเดียวกัน แอร์บัสยังร่วมมือกับสถาบันการศึกษาไทยหลายแห่งเพื่อพัฒนาหลักสูตรวิศวกรรมการบินและอวกาศ รวมถึงเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ ให้ตรงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม โดยเน้นทักษะที่รองรับอุตสาหกรรมซ่อมบำรุงอากาศยาน หรือ MRO ที่กำลังเติบโต เมื่อประกอบกับแนวคิดผลักดันเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน หรือ SAF ที่แอร์บัสร่วมพัฒนากับภาคเอกชนไทย การตั้ง Skywise ในกรุงเทพฯ จึงไม่ได้แยกขาดจากอุตสาหกรรมจริง แต่กลายเป็นจุดเชื่อมสมองดิจิทัล เข้ากับโรงงาน ช่างซ่อม และห้องวิจัยใน ecosystem เดียวกัน

เมื่อผู้โดยสารและฝูงบินเพิ่มเท่าตัว กรุงเทพฯ จะได้อะไรจากคลื่นเติบโตครั้งนี้

เบื้องหลังการตัดสินใจสร้างฮับดิจิทัลการบิน คือการประเมินของแอร์บัสว่าปริมาณผู้โดยสารและขนาดฝูงบินทั่วโลกจะเพิ่มขึ้น 2 เท่าใน 20 ปีข้างหน้า และทำให้มีความต้องการอากาศยานใหม่มากกว่า 20,000 ลำ ขณะที่มียอดคำสั่งซื้อรอส่งมอบแล้วกว่า 9,000 ลำ เทียบเท่ากำลังการผลิตมากกว่า 10 ปี ในโลกที่เครื่องบินมากขึ้นเป็นเท่าตัว ความท้าทายไม่ได้อยู่แค่การสร้างเครื่องบินให้ทัน แต่คือการบริหารข้อมูล การซ่อมบำรุง และความปลอดภัยให้ทันด้วย ซึ่งก็คืองานของ Skywise โดยตรง

ปัญหาห่วงโซ่อุปทาน การขาดแคลนบุคลากร ต้นทุนวัตถุดิบ และความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ ทำให้ผู้ผลิตอากาศยานต้องกระจายฐานผลิตและฐานดิจิทัลมากขึ้น กรุงเทพฯ ได้ประโยชน์จากจังหวะนี้เต็มๆ เพราะความเป็นกลางทางภูมิรัฐศาสตร์และคุณภาพบุคลากรตอบโจทย์ข้อจำกัดเหล่านั้น ในระยะยาว เมืองที่ถือกุญแจระบบข้อมูลการบินของภูมิภาคย่อมมีอำนาจต่อรองสูงขึ้นในห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่ดึงโครงการวิจัย พัฒนาซอฟต์แวร์การบิน ไปจนถึงงาน MRO และการผลิตชิ้นส่วนขั้นสูง หากใช้โอกาสนี้วางนโยบายถูกจุด กรุงเทพฯ มีโอกาสเปลี่ยนจากผู้เล่นรองในอุตสาหกรรมการบิน สู่สมองกลางของการบินดิจิทัลในเอเชียได้อย่างแท้จริง