วิธีตรวจสอบและหลีกเลี่ยงอาหารสัตว์เลี้ยงปลอมให้สัตว์ปลอดภัย

อาหารสัตว์เลี้ยงปลอมคืออะไร และทำไมเจ้าของห้ามมองข้าม

อาหารสัตว์เลี้ยงปลอม คือผลิตภัณฑ์อาหารสุนัขหรืออาหารแมวที่ผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายโดยไม่ปฏิบัติตามกฎหมายและมาตรฐานที่กำหนด เช่น ไม่มีการขึ้นทะเบียน ไม่มีใบอนุญาตนำเข้า ใช้ฉลากหรือบรรจุภัณฑ์ลวงตา หรือมีคุณภาพและส่วนผสมไม่ตรงตามที่ระบุบนฉลาก ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพสัตว์เลี้ยงตั้งแต่ระดับอาการทางระบบย่อยอาหารไปจนถึงโรครุนแรงเรื้อรัง

ประเด็นอาหารสัตว์เลี้ยงปลอมไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เมื่อมีการตรวจยึดอาหารสุนัขและแมวลักลอบนำเข้าจากจีน น้ำหนักรวมกว่า 68,680 กิโลกรัม คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 30 ล้านบาท ที่ถูกนำมาขายเกลื่อนผ่านช่องทางออนไลน์ ตัวเลขนี้สะท้อนชัดว่าเจ้าของจำนวนมากอาจกำลังซื้อของเถื่อนโดยไม่รู้ตัว มุมมองของผู้เขียนคือ ต่อจากนี้การซื้ออาหารสัตว์เลี้ยงต้องคิดแบบเดียวกับการเลือกอาหารคน คือให้ความสำคัญกับความปลอดภัยก่อนราคา เพราะสัตว์เลี้ยงไม่มีสิทธิ์เลือก เราต่างหากที่ต้องเลือกให้ดี

ความเสี่ยงต่อสุขภาพสุนัขและแมวที่มองไม่เห็นจากอาหารปลอม

ปัญหาของอาหารสัตว์เลี้ยงปลอมไม่ได้จบแค่ผิดกฎหมาย แต่อันตรายที่แท้จริงคือผลต่อสุขภาพระยะยาวของสุนัขและแมว อาหารที่ไม่ผ่านการขึ้นทะเบียนตรวจสอบอาจมีส่วนผสมไม่ได้มาตรฐาน ปนเปื้อนเชื้อโรค โลหะหนัก หรือสารกันเสียที่ไม่ปลอดภัย ส่งผลให้สัตว์เลี้ยงมีปัญหาระบบย่อยอาหาร เช่น ท้องเสีย อาเจียน ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือเบื่ออาหารเรื้อรัง รวมถึงอาจกระทบตับไตในระยะยาว

ด้านภายนอก เจ้าของอาจเริ่มสังเกตเห็นขนร่วงเป็นหย่อม คัน ผิวลอกเป็นขุย กลิ่นตัวแรง หรือผิวหนังอักเสบซ้ำซาก ทั้งหมดนี้อาจเชื่อมโยงกับสารก่อภูมิแพ้หรือคุณภาพวัตถุดิบที่ต่ำในอาหารสัตว์เลี้ยงปลอม หากปล่อยให้กินต่อเนื่อง ความเสียหายที่เกิดขึ้นกับอวัยวะภายในอาจย้อนกลับไม่ได้ ความจริงที่น่าไม่สบายใจคือ เจ้าของจำนวนมากมักโทษว่าเป็น “โรคผิวหนัง” หรือ “ไม่ถูกกับอาหารเม็ด” ทั้งที่ต้นตอคืออาหารผิดมาตรฐานที่ไม่ควรถูกขายตั้งแต่แรก

เช็กลิสต์ 3 ด่านก่อนซื้อ: ราคา เลขทะเบียน และแพ็กเกจ

หากอยากซื้ออาหารสัตว์ออนไลน์ปลอดภัย เจ้าของต้องตั้งด่านคัดกรองให้เข้มขึ้น ผู้เขียนเสนอให้มองสามจุดหลักเป็นเช็กลิสต์เวลาเลือกซื้อเพื่อช่วยตรวจสอบอาหารแมวและตรวจสอบอาหารสุนัขอย่างเป็นขั้นตอน แทนการเลือกจากรีวิวหรือราคาเพียงอย่างเดียว

• ด่านที่ 1 ราคา ถ้าราคาต่ำกว่าตลาดมากโดยไม่มีเหตุผล เช่น ถูกกว่าหน้าร้านหรือเว็บไซต์หลักอย่างผิดปกติ ให้ตั้งข้อสงสัยว่าอาจเป็นของลักลอบนำเข้า หรืออาหารสัตว์เลี้ยงปลอมที่เลี่ยงต้นทุนตรวจสอบคุณภาพ
• ด่านที่ 2 เลขทะเบียน บนถุงต้องมีเลขทะเบียนอาหารสัตว์พร้อมชื่อหน่วยงานกำกับที่ชัดเจน สามารถนำเลขไปตรวจสอบกับฐานข้อมูลหรือสอบถามผู้ผลิต การไม่มีเลขทะเบียนถือเป็นสัญญาณเตือนสำคัญว่าผลิตภัณฑ์อาจไม่ได้ผ่านกระบวนการอนุญาต
• ด่านที่ 3 บรรจุภัณฑ์ ถุงซีลไม่แน่น สีซีด ตัวพิมพ์เบลอ ไม่มีฉลากภาษาไทย หรือข้อมูลโภชนาการไม่ครบ ล้วนเป็นสัญญาณว่าคุณภาพและแหล่งที่มาไม่น่าเชื่อถือ ควรหลีกเลี่ยงทันที

เข้าใจข่าวยึดอาหารเถื่อน และบทบาทของแบรนด์ดังในวิกฤตนี้

กรณีล่าสุด เจ้าหน้าที่เข้าตรวจค้นคลังสินค้าสองแห่งและยึดอาหารสุนัขและแมว 2 ยี่ห้อ รวม 118 รายการ น้ำหนักรวมกว่า 68,680 กิโลกรัม ที่ถูกลักลอบนำเข้ามาขายผ่านช่องทางออนไลน์ โดยพบว่าเป็นสินค้าที่ระบุแหล่งผลิตจากจีนและไม่ได้ขออนุญาตนำเข้าอย่างถูกต้องตามกฎหมาย เหตุการณ์นี้ชี้ชัดว่าช่องทางออนไลน์กำลังกลายเป็นแหล่งระบายอาหารสัตว์เลี้ยงปลอมขนาดใหญ่ และเจ้าของที่เน้นถูกและสะดวกคือกลุ่มเสี่ยงโดยตรง

หลังข่าวดังกล่าวเผยแพร่ออกไป แบรนด์หนึ่งที่ถูกกล่าวถึงได้ออกแถลงอย่างเป็นทางการ ยืนยันว่าผลิตภัณฑ์ที่บริษัทนำเข้าและจำหน่ายผ่านช่องทางทางการได้รับใบอนุญาตนำเข้า ใบอนุญาตขาย และเลขทะเบียนอาหารสัตว์ครบถ้วน พร้อมระบุเลขทะเบียนอาหารสัตว์และเลขใบอนุญาตอย่างชัดเจน ประเด็นนี้สำคัญ เพราะช่วยให้เจ้าของแยกออกระหว่างสินค้าแท้ที่ผ่านการขึ้นทะเบียนกับสินค้าลักลอบที่อ้างชื่อแบรนด์ ผู้เขียนมองว่าบทเรียนคือ อย่าดูแค่โลโก้ ต้องตรวจดูตัวเลขและช่องทางจำหน่ายที่เชื่อถือได้ควบคู่กัน

คู่มือป้องกันในชีวิตจริง: วิธีซื้ออาหารสัตว์ออนไลน์แบบไม่เสี่ยง

เมื่ออาหารสัตว์เลี้ยงปลอมกระจายผ่านโลกออนไลน์ เจ้าของต้องมีคู่มือการซื้อของตัวเองเพื่อให้การซื้ออาหารสัตว์ออนไลน์ปลอดภัยขึ้น วิธีป้องกันที่ใช้ได้จริงเริ่มจากเลือกซื้อจากช่องทางอย่างเป็นทางการของแบรนด์ หรือร้านที่ระบุข้อมูลนิติบุคคลชัดเจน หลีกเลี่ยงร้านที่เปลี่ยนชื่อบ่อยหรือไม่มีข้อมูลติดต่อ นอกจากนี้ให้ตรวจสอบอาหารแมวและตรวจสอบอาหารสุนัขทุกครั้งก่อนจ่ายเงิน โดยขอดูรูปฉลากชัดๆ ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เพื่อเช็กเลขทะเบียน วันหมดอายุ และชื่อผู้นำเข้า

เมื่อของมาถึง อย่าปล่อยให้สัตว์เลี้ยงกินทันที ควรตรวจสภาพถุงว่ามีรอยเปิด ซิปซีลไม่แน่น หรือมีกลิ่นผิดปกติหรือไม่ ถ้าเนื้ออาหารเปลี่ยนสี มีกลิ่นแปลก หรือสัตว์เลี้ยงแสดงอาการผิดปกติภายในไม่กี่วัน เช่น อาเจียน ท้องเสีย หรือคันมากผิดปกติ ให้หยุดอาหารนั้นทันที เก็บตัวอย่างไว้ และพาไปพบสัตวแพทย์พร้อมถุงอาหารเพื่อช่วยประเมินความเสี่ยง สุดท้าย ผู้เขียนเชื่อว่าเงินที่ประหยัดจากการซื้อของผิดช่องทาง ไม่คุ้มกับค่ารักษาและความทรมานของสัตว์เลี้ยงแม้แต่น้อย