กล้องใต้จอ iPhone Duo คืออะไร และทำไมจึงสำคัญ
กล้องใต้จอ iPhone Duo คือกล้อง FaceTime ที่ถูกฝังซ่อนอยู่ใต้จอ OLED ด้านในขนาด 7.6 นิ้วของตัวเครื่องแบบการถ่ายภาพแบบ foldable ทำให้ได้หน้าจอเต็มตาไร้รอยบากหรือรูเจาะ แต่ยังสามารถใช้วิดีโอคอลและถ่ายภาพได้ใกล้เคียงกล้องหน้าแบบปกติ เทคโนโลยีกล้องซ่อนลักษณะนี้ต้องใช้การปรับเลนส์ รูรับแสง และชั้นพิกเซลบนจอเพื่อให้แสงผ่านได้มากพอ ขณะเดียวกันก็พยายามลดผลกระทบต่อคุณภาพภาพและวิดีโอ จึงเป็นจุดสมดุลระหว่างดีไซน์สวยสะอาดกับความคมชัดที่หลีกเลี่ยงข้อเสีย under-display camera ได้ไม่หมด ประเด็นสำคัญคือ Apple เลือกซ่อนกล้องใต้จอเพื่อให้ประสบการณ์การใช้งานจอด้านในของ iPhone Duo ดูเรียบเนียนเหมือนแท็บเล็ตจอเต็มมากกว่าสมาร์ทโฟนที่มีรอยบาก บริษัทยืนยันว่ากล้องนี้รองรับ 1080p สูงสุด 60 เฟรมต่อวินาที แต่กลับไม่เปิดเผยความละเอียดเซนเซอร์ ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า Apple กำลังซ่อนตัวเลขที่ไม่สวยงาม และพร้อมจะแลกคุณภาพภาพถ่ายเพื่อดีไซน์เต็มจอหรือไม่
ดีไซน์จอเต็มสะอาด แต่ต้องยอมเสียความสามารถด้านภาพถ่าย
ข้อดีอันดับแรกของกล้องใต้จอ iPhone Duo คือหน้าจอด้านในที่ไร้รอยบากหรือรูเจาะอย่างสิ้นเชิง ผู้ใช้สามารถเปิดจอ 7.6 นิ้วแล้วเห็นคอนเทนต์เต็มเฟรม ไม่มีอะไรเบียดทับระหว่างดูหนัง เล่นเกม หรืออ่านคอนเทนต์ Apple เองก็ภูมิใจที่หลีกเลี่ยง notches และ cut-outs บนด้านในของเครื่อง แต่ดีไซน์ที่สวยนั้นมาแลกกับข้อเสีย under-display camera ที่ชัดเจน กล้องซ่อนนี้ถูกระบุว่าเป็นกล้องที่เน้นใช้งาน FaceTime และวิดีโอแชตเป็นหลัก โดยไม่รองรับ 4K ไม่มีโหมด cinematic เพิ่มเติม ไม่มี slow-mo ไม่มี time-lapse ไม่มีแฟลช LED และไม่มีโหมด Portrait เลย เรียกได้ว่าเป็นกล้องที่ตั้งใจให้ใช้งานพื้นฐานเพื่อสนทนาภาพเคลื่อนไหวมากกว่าถ่ายคอนเทนต์จริงจังสำหรับสายสร้างสรรค์ เมื่อเทียบกับกล้องหน้าด้านนอกที่รองรับ 4K สูงสุด 60 เฟรมต่อวินาที และกล้องหลักด้านหลังที่ไปถึง 4K 120 เฟรมต่อวินาที กล้องใต้จอจึงถูกลดบทบาทลงอย่างชัดเจนใน ecosystem การถ่ายภาพของ iPhone Duo และสะท้อนว่าดีไซน์จอเต็มมีค่าต้องแลกด้วยฟีเจอร์ภาพถ่ายระดับโปร
ข้อจำกัดเชิงออปติกของกล้องซ่อนใต้จอและผลต่อคุณภาพภาพ
หัวใจของปัญหากล้องใต้จอ iPhone Duo อยู่ที่ชั้นพิกเซลและเคลือบผิวจอที่บังหน้าเลนส์ เมื่อกล้องต้องถ่ายผ่านชั้นจอ แสงจะถูกลดทอนลงและเกิดการกระจาย ทำให้ต้องใช้รูรับแสงกว้างขึ้นเพื่อชดเชย Apple ระบุว่ากล้องใต้จอมีรูรับแสง f/1.8 ซึ่งกว้างกว่ากล้องหน้าด้านนอกที่ f/2.2 โดยตรง และเป็นการยอมรับกลายๆ ว่ามีการสูญเสียแสงจากจอที่ต้องชดเชยด้วยฮาร์ดแวร์ นอกจากนี้ ส่วนจอที่ครอบเลนส์ยังไม่มีการเคลือบ anti-reflective nano-texture แบบที่มีบนพื้นที่จออื่น จึงกลายเป็นจุดสะท้อนแสงเงาวาว มองได้เป็นลักษณะจุดมันๆ บางมุม ซึ่งสวนทางกับความตั้งใจที่จะทำให้กล้องซ่อนอย่างแนบเนียน ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีการลดความหนาแน่นของพิกเซลในบริเวณนั้นเพื่อให้แสงผ่านมากขึ้น ผลคือแม้กล้องจะถูกซ่อน แต่สายตาที่สังเกตจะยังเห็น “รอย” บางอย่างบนหน้าจอ และสะท้อนข้อจำกัดของเทคโนโลยีกล้องซ่อนในปัจจุบันที่ยังไม่สามารถล่องหนได้สมบูรณ์ สำหรับคุณภาพภาพ แม้ยังต้องรอการทดสอบจริง แต่การที่กล้องรองรับเพียง 1080p แทน 4K และ Apple ไม่เปิดเผยความละเอียดเซนเซอร์ ทำให้หลายคนคาดว่าความละเอียดอาจใกล้ 2 เมกะพิกเซล ซึ่งเป็นขั้นต่ำที่ใช้ถ่ายวิดีโอ 1080p และแน่นอนว่าให้รายละเอียดใบหน้าและพื้นหลังน้อยกว่ากล้องหน้าและกล้องหลังที่มีเซนเซอร์ 12 และ 48 เมกะพิกเซลตามลำดับ
การถ่ายภาพแบบ foldable และบทเรียนจากโลก Android
iPhone Duo เป็นตัวอย่างชัดเจนว่าการถ่ายภาพแบบ foldable ทำให้ผู้ใช้มีตัวเลือกกล้องหลากหลายกว่าสมาร์ทโฟนปกติ เครื่องนี้มีทั้งกล้องหน้าด้านนอก กล้องคู่ด้านหลัง และกล้องใต้จอด้านใน ทำให้ผู้ใช้สามารถพับหรือกางเครื่องเพื่อเลือกมุมมองและคุณภาพภาพที่เหมาะกับสถานการณ์ ถ้าต้องการเซลฟีสวยคมก็ใช้กล้องหน้าด้านนอกหรือกล้องหลังที่พลิกมาถ่ายตนเอง ส่วนกล้องใต้จอถูกวางบทบาทให้เป็นกล้องสำหรับการประชุมออนไลน์ วิดีโอคอล และสนทนาในรูปแบบแล็ปท็อปจอมุมกางมากกว่ากล้องสำหรับสร้างคอนเทนต์ ในโลก Android เทคโนโลยีกล้องซ่อนเคยถูกทดลองในซีรีส์เครื่องพับหลายรุ่น แต่ไม่ได้รับความนิยมอย่างยั่งยืน ผู้ผลิตรายใหญ่อย่าง Samsung เคยติดตั้งกล้องใต้จอบนรุ่น Galaxy Z Fold6 ก่อนจะถอยกลับไปใช้กล้อง punch-hole ขนาด 10 เมกะพิกเซลบน Galaxy Z Fold7 อีกครั้ง แสดงให้เห็นว่าข้อเสีย under-display camera ทั้งเรื่องความคมชัดและความเนียนในการซ่อนเลนส์ ยังไม่สามารถสู้กล้องแบบเจาะรูที่คุณภาพดีกว่าได้จริง สิ่งที่ Apple ทำต่างออกไปคือการนำแนวคิดกล้องซ่อนกลับมาปรับใช้กับผลิตภัณฑ์ foldable ที่มีระบบกล้องครบทุกด้าน ทำให้สามารถผลักภาระคุณภาพไปให้กล้องอื่นๆ และใช้กล้องใต้จอในฐานะ “กล้องสำหรับการคุย” มากกว่ากล้องเล่าเรื่อง จึงเป็นการทดลองที่ลดความเสี่ยงสำหรับแบรนด์มากกว่าการนำกล้องใต้จอมาแทนกล้องหน้าหลักเต็มตัว
คุ้มไหมสำหรับผู้ใช้ และอนาคตของเทคโนโลยีกล้องซ่อน
เมื่อมองจากมุมผู้ใช้ ถ้าคุณให้ความสำคัญกับหน้าจอด้านในที่สะอาดไร้รอยขัดสายตา กล้องใต้จอ iPhone Duo อาจเป็นคำตอบที่น่าสนใจ การเปิดเครื่องกางเป็นแท็บเล็ตเล็กๆ แล้วดูหนัง เล่นเกม หรือทำงาน โดยไม่มีรูเจาะหรือรอยบากใดๆ เป็นประสบการณ์ที่ให้ความรู้สึกหรูและทันสมัย แต่ถ้าโฟกัสของคุณอยู่ที่การถ่ายเซลฟีคมชัด การสตรีมวิดีโอ 4K หรือการสร้างคอนเทนต์ที่อาศัยกล้องด้านในเป็นหลัก คุณจะพบว่ากล้องนี้ไม่ตอบโจทย์เท่าที่ควร และยังแพ้ให้กับกล้องหน้าด้านนอกและกล้องหลังของตัวเครื่องอย่างชัดเจน สำหรับอนาคต แม้วันนี้ข้อเสีย under-display camera ยังเด่นกว่า แต่การทดลองบน iPhone Duo มีความหมายในเชิงวิศวกรรม Apple กำลังฝึกระบบเลนส์ การจัดการแสง และการประมวลผลภาพให้รับมือกับการถ่ายผ่านชั้นพิกเซล ถ้าเทคโนโลยีพัฒนาต่อไปได้ดี วันหนึ่งเราอาจได้เห็นกล้องใต้จอที่คุณภาพใกล้เคียงกล้องปกติ และถูกนำไปใช้กับอุปกรณ์อื่น เช่น แล็ปท็อปหรือแท็บเล็ตที่ต้องการจอเต็มแบบไร้ขอบสำหรับคอนเทนต์ อย่างไรก็ตาม ณ วันนี้มุมมองที่ตรงไปตรงมาคือกล้องใต้จอ iPhone Duo เป็นการยอมแลกคุณภาพและฟีเจอร์เพื่อดีไซน์ ถ้าไม่ใช่คนหมกมุ่นเรื่องหน้าจอเนียนสนิท การถือเครื่องที่มีกล้องหน้าแบบปกติอาจยังตอบโจทย์การใช้งานภาพถ่ายในชีวิตจริงมากกว่า
