จังหวะหัวใจที่ผิดปกติอาจส่งผลถึงสมอง
หัวใจเต้นผิดจังหวะคือภาวะที่จังหวะการเต้นของหัวใจไม่เป็นปกติ โดยหัวใจห้องบนสั่นพลิ้วเป็นชนิดหนึ่งที่ทำให้หัวใจบีบตัวได้ไม่เต็มที่ เลือดจึงอาจคั่งและจับตัวเป็นลิ่มเลือด ซึ่งลิ่มเลือดนั้นอาจเดินทางไปอุดตันหลอดเลือดสมองได้ นี่คือเหตุผลที่ความเสี่ยงสโตรกไม่ได้เกี่ยวข้องกับสมองหรือหลอดเลือดเพียงอย่างเดียว แต่หัวใจก็อาจเป็นต้นทางของปัญหาได้เช่นกัน เมื่อสมองขาดเลือด เซลล์สมองจะได้รับออกซิเจนและสารอาหารไม่เพียงพอ และอาจเกิดอัมพฤกษ์หรืออัมพาต รวมถึงปัญหาการพูด การมองเห็น และการทรงตัวตามตำแหน่งที่สมองได้รับผลกระทบ ประเด็นที่ไม่ควรมองข้ามคือผู้มีภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้วบางรายไม่มีอาการใจสั่นชัดเจน การไม่รู้สึกผิดปกติจึงไม่ได้ยืนยันว่าความเสี่ยงหมดไป
ใจสั่น ใจหวิว หน้ามืด วูบ หรือรู้สึกคล้ายจะเป็นลม อาจเป็นสัญญาณของหัวใจเต้นผิดจังหวะ โดยเฉพาะเมื่ออาการเกิดซ้ำหรือมีปัจจัยสุขภาพร่วม ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมิน ไม่ควรรอให้เกิดอาการรุนแรงก่อนจึงใส่ใจ

จำสัญญาณเตือน BEFAST ให้ครบ
อาการโรคหลอดเลือดสมองอาจเกิดขึ้นฉับพลันและแตกต่างกันตามบริเวณสมองที่ได้รับผลกระทบ การสังเกตหลายด้านพร้อมกันจึงมีประโยชน์กว่าการรอให้มีอาการแบบใดแบบหนึ่งชัดเจน หลัก BEFAST ช่วยเตือนให้ตรวจทั้งการทรงตัว การมองเห็น ใบหน้า แขนขา และการพูด โดยตัวอักษร T ย้ำว่าเวลาเป็นเรื่องสำคัญ หากสงสัยสโตรก ให้ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที ไม่ควรเสียเวลารอดูว่าอาการจะหายเองหรือไม่
- B — Balance: เสียการทรงตัวหรือเดินเซฉับพลัน
- E — Eyes: ตามัว เห็นภาพซ้อน หรือมองไม่เห็นฉับพลัน
- F — Face: หน้าเบี้ยวหรือมุมปากตก
- A — Arm: แขนหรือขาอ่อนแรง โดยเฉพาะข้างใดข้างหนึ่ง
- S — Speech: พูดไม่ชัด พูดไม่ออก หรือฟังคำพูดแล้วไม่เข้าใจ
- T — Time: โทร 1669 และรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
ไม่จำเป็นต้องรอให้ครบทุกข้อจึงค่อยลงมือ หากพบสัญญาณใดเกิดขึ้นฉับพลันและสงสัยว่าเป็นสโตรก ให้ถือว่าเป็นเหตุฉุกเฉิน การใช้ BEFAST มีไว้ช่วยสังเกตและเร่งการขอความช่วยเหลือ ไม่ใช่เครื่องมือวินิจฉัยแทนแพทย์
สงสัยสโตรก โทร 1669 อย่ารอ
เมื่อสงสัยโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน ให้โทร 1669 เพื่อขอความช่วยเหลือฉุกเฉินและไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรรอนัดหมายแพทย์หรือใช้บริการปรึกษาออนไลน์แทนการรักษาฉุกเฉิน เหตุผลไม่ใช่เพียงความระมัดระวังเกินจำเป็น แต่เพราะการเข้าถึงการรักษาเร็วขึ้นช่วยเพิ่มโอกาสลดความเสียหายต่อสมองและลดความเสี่ยงพิการ การจำหมายเลขฉุกเฉินและสัญญาณ BEFAST ไว้ล่วงหน้าจึงเป็นสิ่งที่ทุกคนทำได้ ไม่ว่าจะเป็นผู้ป่วยหรือคนที่อยู่ใกล้ตัว
หัวใจเต้นผิดจังหวะ โดยเฉพาะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว อาจนำไปสู่ลิ่มเลือดอุดตันสมองและอัมพาตได้ ขณะที่สัญญาณเตือนอาจไม่ได้เริ่มจากอาการใจสั่นเสมอไป ข้อสรุปที่ควรจำให้ขึ้นใจคือ เมื่อพบอาการเข้าเกณฑ์ BEFAST อย่ารอดูอาการ ให้โทร 1669 ทันที เพราะเวลาในการเข้าถึงการรักษามีความหมายต่อสมองและการใช้ชีวิตหลังสโตรก






