AI เศรษฐกิจไทย: จุดเปลี่ยนของโครงสร้างเศรษฐกิจ
AI เศรษฐกิจไทยหมายถึงการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เข้าไปยกระดับภาคการเกษตร ระบบสุขภาพ และอุตสาหกรรมการผลิตให้มีผลิตภาพสูงขึ้น แข่งขันได้มากขึ้น และสร้างมูลค่าใหม่จากข้อมูล ชีวภาพ และนวัตกรรมเชิงลึก พร้อมเชื่อมเศรษฐกิจจริงเข้ากับดิจิทัลทรานสฟอร์เมชันอย่างเป็นระบบตั้งแต่ระดับนโยบายจนถึงระดับผู้ประกอบการรายย่อยในทุกภูมิภาคของประเทศ
สิ่งที่กำลังเห็นชัดคือ AI ไม่ได้ถูกมองเป็นเครื่องมือเสริมเล็กๆ อีกต่อไป แต่ถูกยกขึ้นมาเป็น “เครื่องยนต์การเติบโตชุดใหม่” ของชาติ โดยการปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “Future Thailand: AI & Beyond - Shaping the Nation's Next Growth Engine” ของศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ในพิธีเปิดหลักสูตร CP-CoEX AI Business Accelerator รุ่น 1 สะท้อนว่าเป้าหมายไม่ใช่แค่ใช้ AI ให้ทันโลก แต่ต้องใช้เพื่อจัดโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ทั้งระบบ มุมนี้น่าสนใจเพราะเป็นการประกาศชัดว่าถ้าประเทศไม่กำหนดทิศทางเอง ก็จะกลายเป็นเพียงผู้ตามที่มูลค่าเพิ่มส่วนใหญ่ไหลออกนอกประเทศในระยะยาว
เทคโนโลยี AI การเกษตรและระบบสุขภาพ: จากผลผลิตถึง Scientific Wellness Economy
ในภาคการเกษตร แนวคิดเทคโนโลยี AI การเกษตรไม่ได้หยุดอยู่ที่การเพิ่มผลผลิตต่อไร่ แต่มุ่งเปลี่ยนจากการขายตามน้ำหนักไปสู่เศรษฐกิจชีวภาพมูลค่าสูง โดยเน้นสมุนไพร โภชนาการที่แม่นยำ อาหารทางการแพทย์ และเวชสำอาง เพื่อสร้าง “Scientific Wellness Economy” หรือเศรษฐกิจสุขภาวะที่ขับเคลื่อนด้วยวิทยาศาสตร์ การใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลชีวภาพ ดิน น้ำ และพันธุกรรมพืช จะทำให้เกษตรกรไม่ถูกบีบด้วยราคาสินค้าโภคภัณฑ์ แต่สามารถพัฒนาเป็นผู้ผลิตวัตถุดิบเชิงสุขภาพและเวชศาสตร์ป้องกันที่มีมูลค่าสูงกว่าอย่างชัดเจน
ด้าน AI ระบบสุขภาพ แนวทางผลักดันให้ประเทศเป็น Global Wellness Destination ผ่านการยกระดับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ สปา และการฟื้นฟูร่างกายให้มีมาตรฐานรองรับด้วยข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขั้นสูง จะเปลี่ยนภาพจากการท่องเที่ยวเชิงบริการทั่วไปไปสู่แพ็กเกจดูแลสุขภาพเชิงลึกที่อ้างอิงข้อมูลจริง ทั้งจากเวชระเบียน อนามัย และข้อมูลสวมใส่ได้ (wearables) ที่วิเคราะห์ด้วย AI หากเดินให้สุดทาง ผู้บริโภคทั่วไปจะเข้าถึงบริการสุขภาวะที่แม่นยำขึ้น ขณะที่ผู้ประกอบการด้านสปาและท่องเที่ยวสุขภาพจะมีสินค้าที่แตกต่างและตั้งราคาพรีเมียมได้อย่างมีเหตุผล
AI ในการผลิตและโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน: ข้อได้เปรียบและโจทย์ใหญ่
ภาคการผลิตกำลังเข้าสู่ยุคโรงงานอัจฉริยะอย่างแท้จริง เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม นายวราวุธ ศิลปอาชา กล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อการเร่งขีดความสามารถในการแข่งขันผ่านวิวัฒนาการด้าน AI และการใช้พลังงานไฟฟ้าในงาน Delta Future Industry Summit 2026 ประเด็นสำคัญคือการยอมรับว่า AI-Driven Smart Manufacturing & Digital Twin ไม่ใช่เทคโนโลยีฟุ่มเฟือย แต่เป็นหัวใจใหม่ของความสามารถในการแข่งขัน ด้วยระบบดิจิทัลทวิน โรงงานสามารถจำลองสายการผลิต ทดสอบและปรับแต่งก่อนการลงทุนจริง ลดทั้งเวลาและความเสี่ยงในระดับที่โรงงานดั้งเดิมทำไม่ได้
อย่างไรก็ตาม การยกระดับดังกล่าวสร้างแรงกดดันมหาศาลต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและศูนย์ข้อมูล เมื่อเดลต้าได้นำเสนอโซลูชันแบบบูรณาการ 4 กลุ่ม ตั้งแต่ All-in-One Sustainable Modular Data Center ไปจนถึงไมโครกริดอัจฉริยะสำหรับพาณิชยกรรมและอุตสาหกรรม อาคารอัจฉริยะบน IoT และระบบรักษาความปลอดภัยที่ขับเคลื่อนด้วย AI ภาคเอกชนจึงกำลังกระทบไหล่กับรัฐในฐานะผู้ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลใหม่ ซึ่งถ้าบริหารพลังงานไม่ดี AI ที่ตั้งใจจะเพิ่มผลิตภาพอาจกลายเป็นตัวเพิ่มต้นทุนพลังงานและเสี่ยงต่อความมั่นคงไฟฟ้าของประเทศได้เช่นกัน
Deep Tech และความร่วมมือสามมิติ: พลิกจากผู้ผลิตรับจ้างสู่เจ้าของเทคโนโลยี
การพูดถึงดิจิทัลทรานสฟอร์เมชันโดยไม่แตะ Deep Tech เป็นการมองโลกแบบครึ่งเดียว ศ.ดร.ยศชนันชี้ชัดว่าประเทศต้องก้าวพ้นจากการเป็นเพียงผู้รับจ้างผลิต ด้วยการดึงอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และเทคโนโลยีเซนเซอร์ขั้นสูงเข้ามาตั้งฐาน พร้อมเปิดโอกาสให้บริษัทขนาดใหญ่ สตาร์ทอัพ และมหาวิทยาลัยทำงานร่วมกัน เพื่อสร้างเทคโนโลยีที่เป็นกรรมสิทธิ์ของคนไทยเอง นี่คือการประกาศว่าตัวตนใหม่ของเศรษฐกิจควรอยู่บนฐานทรัพย์สินทางปัญญา ไม่ใช่เพียงค่าจ้างแรงงานผลิตสินค้าให้ต่างชาติ
คำถามคือจะเดินไปตรงนั้นอย่างไรโดยไม่สะดุด ข้อเสนอให้รัฐเข้ามาอุดช่องโหว่ด้านการขาดแคลนเงินทุนร่วมลงทุน (VC) และสร้างสนามทดสอบ (Sandbox) เพื่อให้นวัตกรรมใหม่เติบโตและแข่งขันในเวทีโลก เป็นสัญญาณว่าภาครัฐเริ่มมองบทบาทตัวเองมากกว่าผู้ออกกฎหมาย แต่เป็น “ผู้ออกแบบสนามแข่งขันใหม่” อย่างไรก็ตาม หาก Sandbox กลายเป็นแค่โครงการทดลองที่ไม่เชื่อมต่อกับตลาดจริง หรือ VC ของรัฐถูกใช้ตามแรงกดดันทางการเมืองมากกว่าศักยภาพเทคโนโลยี ความฝันเรื่อง Deep Tech ก็จะกลายเป็นเพียงสโลแกนโดยไม่มีสินทรัพย์เทคโนโลยีจริงรองรับ
ข้อสรุป: ใช้ AI สร้างเศรษฐกิจใหม่โดยไม่ทิ้งธรรมชาติและคนตัวเล็ก
ทิศทาง AI เศรษฐกิจไทยที่กำลังถูกวางอยู่วันนี้มีจุดร่วมสำคัญคือความพยายามเชื่อมเศรษฐกิจฐานชีวภาพกับโลกดิจิทัลและ Deep Tech ให้เป็นระบบเดียวกัน แต่ศ.ดร.ยศชนันเตือนว่าเป้าหมายทั้งหมดจะยั่งยืนไม่ได้หากละเลย “ความหลากหลายทางชีวภาพ” ซึ่งเป็นสินทรัพย์ธรรมชาติที่ประเทศอื่นลอกเลียนแบบไม่ได้ นี่คือจุดที่ต้องตัดสินใจว่าจะใช้ AI เพื่อเร่งการใช้ทรัพยากรจนหมดไป หรือใช้ AI เพื่อปกป้อง ต่อยอด และกระจายผลประโยชน์จากธรรมชาติไปสู่คนตัวเล็กอย่างเป็นธรรม
งาน Delta Future Industry Summit ถูกออกแบบให้เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนมุมมองและสร้างความร่วมมือเพื่อเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว หากคำพูดในเวทีเหล่านี้ไม่หยุดอยู่ที่วาทกรรม แต่ถูกแปลงเป็นนโยบายที่ทำให้เกษตรกรเข้าถึงเทคโนโลยี AI การเกษตร แพทย์และผู้ให้บริการสุขภาพใช้ข้อมูลสร้าง Scientific Wellness Economy ได้จริง และผู้ประกอบการอุตสาหกรรมขนาดกลางเล็กเข้าสู่โรงงานอัจฉริยะได้ การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้จะไม่ใช่แค่เรื่องของอุตสาหกรรมอนาคต แต่จะเป็นการยกทั้งมาตรฐานชีวิตและโอกาสทางเศรษฐกิจของคนส่วนใหญ่ให้สูงขึ้นพร้อมกัน
