ภัยใหม่ไม่ได้อยู่แค่ในลิงก์ แต่อยู่ในตัวตนที่ปลอมได้
มิจฉาชีพใช้ AI คือการนำปัญญาประดิษฐ์มาสร้างหรือเลียนแบบเสียงและภาพของบุคคล เพื่อปลอมตัวตน เพิ่มความน่าเชื่อถือ และชักจูงให้เหยื่อโอนเงินหรือเปิดเผยข้อมูลสำคัญ โดยมักผสานเทคโนโลยีกับแรงกดดันทางอารมณ์จนผู้รับสารไม่มีเวลาตรวจสอบให้รอบคอบ นี่คือเหตุผลที่การระวังลิงก์แปลกปลอมอย่างเดียวไม่พออีกต่อไป เพราะเสียงปลอม AI และภาพปลอม Deepfake อาจทำให้คำขอจากคนคุ้นเคยดูจริงกว่าที่เคย
ภัยนี้ไม่ได้เลือกเหยื่อตามวัย ความคุ้นเคยกับเทคโนโลยีก็ไม่ใช่เกราะป้องกัน ผู้เสียหายอายุ 18–25 ปีมีสัดส่วนประมาณ 1 ใน 5 ของคดีแจ้งความออนไลน์กว่า 267,000 คดีที่รายงานในปี 2569 มิจฉาชีพอาจข่มขู่เยาวชนด้วยคดีปลอม หรือเสนอทำงานออนไลน์ที่ต้องจ่ายเงินก่อน วัยทำงานอาจถูกล่อด้วยผลตอบแทนลงทุนสูง ส่วนผู้สูงอายุอาจถูกแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ให้โอนเงินหรือติดตั้งแอปที่เปิดทางเข้าถึงข้อมูลในโทรศัพท์

ตัวเลขลดลงไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงถอย
รายงาน Identity Fraud Report 2026–2027 ระบุว่าอัตราการฉ้อโกงที่ตรวจพบในไทยลดลง 17% มาอยู่ที่ 0.8% แต่กิจกรรมใช้เทคโนโลยี Deepfake เพิ่มขึ้น 44% และดัชนีความซับซ้อนของการฉ้อโกงเพิ่มขึ้น 18% ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้ขัดกัน หากแต่เตือนว่าการตรวจพบลดลงไม่เท่ากับกลโกงหายไป เมื่อวิธีโจมตีซับซ้อนขึ้น การนับเหตุที่ระบบจับได้อาจไม่สะท้อนภัยทั้งหมด
ความเสี่ยงยังมาจากเครือข่ายบัญชีที่ทำงานเป็นกลุ่ม ไม่ใช่บัญชีปลอมแยกเป็นรายคน รายงานเดียวกันพบเครือข่ายการฉ้อโกงที่เชื่อมโยงผู้ใช้งาน 3,018 รายในไทย โดยบัญชีบางบัญชีอาจมีข้อมูลจริง แต่ถูกยึด ถูกขาย หรือถูกใช้เป็นบัญชีม้า การมองเพียงว่าบัญชีผ่านการยืนยันตัวตนแล้วจึงปลอดภัย เป็นข้อสรุปที่อันตราย ภาคธุรกิจและแพลตฟอร์มต้องตรวจหารูปแบบความเชื่อมโยงและพฤติกรรมผิดปกติอย่างต่อเนื่อง
เอไอของแพลตฟอร์มช่วยสกัด แต่ผู้ใช้ยังต้องตรวจซ้ำ
Meta ใช้เอไอสแกนและลบเนื้อหาหลอกลวงเชิงรุก พร้อมวิเคราะห์พฤติกรรมผิดปกติและความน่าเชื่อถือของบัญชี เพื่อค้นหารูปแบบกลโกงที่เปลี่ยนไป ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ระบบตรวจจับอัตโนมัติพบและจัดการโฆษณาหลอกลวง 94% จากโฆษณาหลอกลวงที่ถูกลบบน Facebook และ Instagram ทั่วโลก แพลตฟอร์มยังมีคำเตือนคำขอเป็นเพื่อนน่าสงสัยและเครื่องมือตรวจข้อความบางประเภท
อย่างไรก็ดี การลบบัญชีหนึ่งบัญชีไม่จำเป็นต้องหยุดเครือข่ายที่อยู่เบื้องหลัง Meta จึงระบุแนวทางสืบสวนเชิงลึกเพื่อทลายศูนย์หลอกลวง ควบคู่กับความร่วมมือระหว่างแพลตฟอร์ม หน่วยงานรัฐ และสถาบันการเงิน นี่เป็นทิศทางที่จำเป็น แต่ระบบเตือนไม่อาจยืนยันตัวตนแทนผู้ใช้ได้ หากมีคนรู้จักโทรหรือวิดีโอคอลมาขอเงินด่วน อย่าใช้ใบหน้าหรือเสียงเป็นหลักฐานเพียงอย่างเดียว ให้ติดต่อกลับด้วยหมายเลขหรือช่องทางเดิมที่เคยใช้ยืนยันกัน

ก่อนโอนให้หยุด ตรวจสอบ และยืนยันผ่านอีกช่องทาง
หลักป้องกันกลโกงออนไลน์ที่ได้ผลที่สุดคือไม่ทำธุรกรรมภายใต้ความกลัวหรือความเร่งรีบ หากมีผู้แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐหรือสถาบันการเงิน ขอให้โอนเงินเพื่อตรวจสอบบัญชีหรือพิสูจน์ความบริสุทธิ์ ให้วางสายแล้วติดต่อหน่วยงานผ่านหมายเลขทางการด้วยตนเอง อย่ากดลิงก์หรือติดตั้งแอปตามคำสั่งของผู้โทร และอย่าเปิดเผยรหัสใช้ครั้งเดียวหรือข้อมูลบัตรเพราะถูกเร่งให้ทำทันที
- หยุดก่อนโอน แล้วตรวจสอบคำขอกับเจ้าของตัวตนผ่านหมายเลขหรือช่องทางอื่นที่รู้จักอยู่แล้ว
- ถ้าเห็นหรือได้ยินคนคุ้นเคยในภาพหรือสายโทร ให้ตั้งคำถามยืนยันที่ตกลงกันไว้ และวางสายโทรกลับเอง
- ตรวจสอบชื่อบัญชีและเหตุผลในการรับเงิน หากมีข้อสงสัยให้หยุดรายการและติดต่อหน่วยงานทางการ
- เปิดการแจ้งเตือนธุรกรรม ตรวจรายการใช้จ่ายสม่ำเสมอ และรีบระงับบัตรเมื่อพบความผิดปกติ
หากพบภาพหรือเสียงปลอม อย่าส่งต่อหรือใช้เป็นหลักฐานยืนยันคำขอเงิน ให้เก็บข้อความและรายละเอียดที่เกี่ยวข้องไว้ แล้วรายงานบัญชีหรือเนื้อหาผ่านเครื่องมือของแพลตฟอร์มและช่องทางที่เกี่ยวข้อง หากโอนเงินหรือเปิดเผยข้อมูลไปแล้ว ให้รีบติดต่อธนาคารหรือผู้ออกบัตรเพื่อระงับความเสียหาย การระวังตัวไม่ได้แปลว่าต้องสงสัยทุกคน แต่หมายถึงต้องยืนยันตัวตนก่อนเชื่อคำขอที่มีผลต่อเงินและข้อมูลส่วนตัว






