ธนาคารจับมือรัฐ ดัน SME ใช้ AI โตยั่งยืนจากฐานจริง

SME AI adoption คืออะไร และทำไมต้องขับเคลื่อนผ่านธนาคาร

SME AI adoption คือกระบวนการที่ธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลางนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และเครื่องมือดิจิทัลมาปรับใช้ในงานหลักของกิจการ ตั้งแต่การบริหารต้นทุน การขาย การตลาด ไปจนถึงการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันแบบยั่งยืนในระยะยาว ธนาคารสนับสนุน AI จึงกลายเป็นตัวแปรสำคัญ เพราะธนาคารมีทั้งข้อมูล ลูกค้า และทุน ที่จะช่วยให้ธุรกิจเล็กดิจิทัลก้าวผ่านอุปสรรคค่าใช้จ่ายและความไม่มั่นใจในการเริ่มต้นใช้ AI

ภาพรวมล่าสุดแสดงชัดว่า การผลักดันให้ SME ใช้ AI ไม่ได้เกิดจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เป็นการประสานกันระหว่างสถาบันการเงิน หน่วยงานรัฐด้านเศรษฐกิจดิจิทัล และตลาดทุน เพื่อสร้างระบบนิเวศที่ครบทั้งความรู้ ที่ปรึกษา และแหล่งทุน ความร่วมมือเหล่านี้ไม่ได้เพียงสอนให้ใช้เครื่องมือ แต่ตั้งโจทย์ชัดว่า AI ต้องตอบเป้าหมายยั่งยืนทางธุรกิจ ไม่ใช่ของเล่นเทคโนโลยีที่เพิ่มภาระต้นทุน

LH Bank + depa: จากสินเชื่อสู่ที่ปรึกษา AI สำหรับธุรกิจเล็กดิจิทัล

จุดน่าสนใจของความร่วมมือระหว่าง LH Bank และสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล คือธนาคารไม่ได้ทำหน้าที่แค่ปล่อยสินเชื่อ แต่รับบทที่ปรึกษาด้านการเปลี่ยนผ่านสู่ธุรกิจดิจิทัลเต็มตัว โดยทำงานร่วมกับ depa เพื่อประเมินความพร้อมของผู้ประกอบการ แนะนำเทคโนโลยีที่เหมาะสม และช่วยออกแบบเส้นทางสู่ SME AI adoption ที่ไม่เสี่ยงเกินฐานธุรกิจของแต่ละราย

ด้าน depa เสริมด้วย depa AI program ผ่านโครงการ AI Transformation ที่มาพร้อมมาตรการ d-transform และ d-voucher ซึ่งลดกำแพงเรื่องต้นทุนได้จริง มาตรการ d-transform ในรูปแบบ Matching Fund สนับสนุนค่าใช้จ่าย 50% ของสินค้าหรือบริการดิจิทัล สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาทต่อราย เพื่อช่วยลดภาระการลงทุนของผู้ประกอบการ ขณะที่ d-voucher เปิดโอกาสให้ทดลองใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างน้อย 6 เดือนโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย นี่คือภาพชัดของการจับมือระหว่างทุนจากธนาคารและนโยบายรัฐ เพื่อทำให้การเริ่มต้นใช้ AI ไม่ใช่เรื่องไกลเกินเอื้อม

SCB BuildNext: เคสตัวอย่าง AI เฉพาะอุตสาหกรรมในกลุ่มรับเหมาก่อสร้าง

อีกตัวอย่างของธนาคารสนับสนุน AI ที่ลงลึกในระดับอุตสาหกรรม คือหลักสูตร SCB BuildNext ที่ธนาคารไทยพาณิชย์จัดร่วมกับ depa เพื่อช่วยธุรกิจรับเหมาก่อสร้างรับมือปัญหาต้นทุนผันผวนผ่าน Digital และ AI ที่สำคัญ หลักสูตรนี้ไม่ได้พูด AI แบบลอยๆ แต่ผูกกับ Pain Point จริง เช่น การควบคุมต้นทุน โครงการ และกระแสเงินสด ซึ่งเป็นจุดตายของผู้รับเหมา SME จำนวนมาก

โครงสร้างหลักสูตรเน้นสามแกน Build People สร้าง Digital Mindset และทักษะดิจิทัลให้คนในองค์กรทำงานร่วมกันได้ Build Control ใช้ดิจิทัล AI และ Data ช่วยคุมต้นทุนและความเสี่ยงเพื่อการตัดสินใจที่แม่นยำ และ Build Future วางรากฐานการเติบโตอย่างยั่งยืนและเชื่อมกับหลัก ESG เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ผู้ประกอบการกว่า 77 บริษัทเข้าร่วมเวิร์กชอปและจัดทำ Action Plan ของตนเองผ่าน BuildNext Journey Book เพื่อนำไปใช้จริงในธุรกิจ นี่คือการยืนยันว่า AI จะสร้างค่าสำหรับ SME ได้ต่อเมื่อผูกเข้ากับกระบวนการและวินัยทางการเงิน ไม่ใช่แค่การติดตั้งซอฟต์แวร์

บทบาทตลาดทุน: AI เป็นสะพานจาก SME สู่เวทีโลก

ขณะที่ธนาคารและ depa ช่วยปูพื้นฐานด้านเทคโนโลยีและการเงินในระดับกิจการ ตลาดทุนก็เริ่มขยับบทบาทจากเวทีระดมทุนปลายทาง กลายเป็นผู้ร่วมสร้างระบบนิเวศ SME AI adoption ตั้งแต่ต้นทาง ตลาดหลักทรัพย์ฯ จับมือ 22 หน่วยงานทั้งรัฐและเอกชน เดินหน้าสนับสนุน SME และสตาร์ทอัพให้ใช้ AI ยกระดับประสิทธิภาพ ขยายตลาดต่างประเทศ และเปิดทางเข้าถึงแหล่งทุนอย่างเป็นระบบ

การจัดตั้งกองทุนร่วมลงทุนในรูปแบบ PE Trust Fund ร่วมกับกองทุนส่งเสริมการพัฒนาตลาดทุน วงเงินที่ได้รับอนุมัติ 300 ล้านบาท และการตอบรับจากสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติอีก 300 ล้านบาท รวมถึงธนาคารเฉพาะกิจอย่าง SME Bank และ EXIM Bank อีกแห่งละประมาณ 100 ถึง 200 ล้านบาท แสดงให้เห็นชัดว่า AI ไม่ได้ถูกมองเป็นของเล่นเทคโนโลยี แต่เป็นปัจจัยโครงสร้างเพื่อผลักดันธุรกิจ New Economy และโมเดล High Growth เข้าสู่ตลาดทุน เมื่อมีทีมที่ปรึกษาช่วยวางระบบบัญชี โมเดลธุรกิจ และกลยุทธ์ต่างประเทศ AI จึงกลายเป็นเครื่องจักรขยายการเติบโต ไม่ใช่เพียงเครื่องมือประหยัดต้นทุน

ข้อคิดสำหรับ SME: AI เพื่อยั่งยืนทางธุรกิจ ไม่ใช่แฟชั่น

เมื่อมองภาพรวม ความร่วมมือระหว่างธนาคาร รัฐ และตลาดทุนทำให้เห็นชัดว่า การผลักดัน SME AI adoption ที่ได้ผลต้องมีสามองค์ประกอบพร้อมกัน หนึ่ง คือความรู้และที่ปรึกษาเฉพาะธุรกิจ เช่น โครงการ AI Transformation และ SCB BuildNext สอง คือเครื่องมือช่วยลดต้นทุนเริ่มต้นอย่าง d-transform และ d-voucher ที่แบ่งเบาภาระการลงทุนดิจิทัล และสาม คือเส้นทางแหล่งทุนระยะยาวจากธนาคารและกองทุนตลาดทุนที่เข้าใจความเสี่ยงของธุรกิจ New Economy

สำหรับผู้ประกอบการ สิ่งสำคัญคือเลิกถามว่า AI คืออะไร แล้วหันมาถามว่า AI ตัวไหนช่วยเพิ่มกระแสเงินสด ลดต้นทุน หรือเปิดตลาดใหม่ได้จริงในบริบทของตนเอง เพราะสุดท้าย AI ที่ไม่ผูกกับเป้าหมายยั่งยืนทางธุรกิจ จะกลายเป็นเพียงค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ในทางกลับกัน หากเลือกใช้ AI แบบค่อยเป็นค่อยไป ผ่านการทดลองใช้จากโครงการของ depa และคำปรึกษาจากธนาคาร ความเสี่ยงจะถูกจำกัด ขณะที่โอกาสเติบโตทั้งในประเทศและต่างประเทศจะกว้างขึ้นอย่างมีเหตุผล