ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

อย่ารอให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ: เริ่มป้องกันโรค NCDs ตั้งแต่วันนี้

อย่ารอให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ: เริ่มป้องกันโรค NCDs ตั้งแต่วันนี้
ความสนใจ|การใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพดี

สุขภาพวัยสูงอายุเริ่มสร้างได้ก่อนถึงวันเกษียณ

การสร้างสุขภาพก่อนป่วยคือการลดปัจจัยเสี่ยงและเสริมพฤติกรรมที่เกื้อหนุนร่างกายและจิตใจตั้งแต่วัยเด็กหรือวัยทำงาน เพื่อเพิ่มโอกาสใช้ชีวิตสูงวัยอย่างมีคุณภาพ แทนการรอให้โรคปรากฏแล้วจึงเริ่มดูแลตนเอง แนวคิดนี้ไม่ใช่การปฏิเสธการรักษา แต่เป็นการไม่ปล่อยให้การรักษากลายเป็นคำตอบเดียวของระบบสุขภาพ

ข้อมูลสำรวจสุขภาพประชาชนไทยสะท้อนว่าปัญหาไม่ได้เริ่มเมื่ออายุมากขึ้น ปัจจัยเสี่ยงอย่างโรคอ้วน การดื่มสุรา และการสูบบุหรี่พบได้ตั้งแต่วัยรุ่นและวัยทำงาน ส่วนเบาหวานกับความดันโลหิตสูงเริ่มเพิ่มชัดเจนตั้งแต่อายุ 40 ปี การรณรงค์เฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุหรือผู้ที่ป่วยแล้วจึงอาจสายเกินไป เพราะความเสี่ยงสะสมมานาน

โจทย์ของสุขภาพผู้สูงอายุจึงไม่ควรถูกจำกัดไว้ที่การไม่มีโรค การสูงวัยอย่างมีสุขภาวะยังหมายถึงความสามารถในการเคลื่อนไหว เรียนรู้ ตัดสินใจ สร้างความสัมพันธ์ และทำสิ่งที่มีความหมายต่อตนเอง การเตรียมตัวตั้งแต่ก่อนสูงวัยช่วยให้เป้าหมายนี้เป็นจริงได้มากกว่าการฝากความหวังไว้กับการรักษาเพียงอย่างเดียว

อย่ารอให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ: เริ่มป้องกันโรค NCDs ตั้งแต่วันนี้

วิถีชีวิตสุขภาพดีคือเครื่องมือป้องกันที่เริ่มได้ทุกวัน

เหตุผลที่ต้องเร่งเปลี่ยนวิธีคิดนั้นชัดเจน: องค์การอนามัยโลกระบุว่าในปี 2564 โรคไม่ติดต่อเรื้อรังเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตราวร้อยละ 68 ในประเทศไทย หรือประมาณ 429,600 คนต่อปี ตัวเลขนี้ชี้ว่าการป้องกันโรค NCDs ไม่ใช่เรื่องส่วนตัวเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิต ครอบครัว และภาระของระบบสุขภาพ การลงทุนกับการสร้างสุขภาพก่อนป่วยจึงควรเดินคู่กับบริการรักษา

กรมอนามัยผลักดันแนวทางดังกล่าวในการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องการส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพด้วยเวชศาสตร์วิถีชีวิต ระหว่างวันที่ 16–17 พฤศจิกายน 2569 โดยแพทย์หญิงนงนุช ภัทรอนันตนพ รองอธิบดีกรมอนามัย เป็นประธานเปิดงานเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน การประชุมมุ่งยกระดับบริการและเชื่อมการดูแลจากหน่วยบริการไปสู่ชุมชนและครอบครัว

แนวทางปฏิบัติครอบคลุม 6 ด้าน ได้แก่ เลือกอาหารเหมาะสม มีกิจกรรมทางกาย นอนให้มีคุณภาพ จัดการความเครียด หลีกเลี่ยงบุหรี่ สุรา และสารเสพติด ตลอดจนรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับครอบครัวและสังคม นี่คือวิถีชีวิตสุขภาพดีที่ไม่ควรรอให้แพทย์สั่งหลังตรวจพบโรค แต่เริ่มปรับทีละอย่างให้ทำต่อเนื่องได้ในชีวิตจริง

หลักฐานจากโครงการป้องกันเบาหวานในกลุ่มเสี่ยง 3,234 คนพบว่า การปรับวิถีชีวิตอย่างเข้มข้น ตั้งเป้าลดน้ำหนักประมาณร้อยละ 7 และทำกิจกรรมทางกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ลดอุบัติการณ์เบาหวานชนิดที่ 2 ได้ร้อยละ 58 เมื่อเทียบกับกลุ่มยาหลอก ในการติดตามเฉลี่ย 2.8 ปี ผลนี้ไม่ได้แปลว่าทุกคนต้องทำตามเป้าหมายเดียวกัน แต่ยืนยันว่าการเปลี่ยนพฤติกรรมมีผลต่อความเสี่ยงโรค

อย่ารอให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ: เริ่มป้องกันโรค NCDs ตั้งแต่วันนี้

ความรอบรู้สุขภาพต้องเปลี่ยนจากข้อมูลเป็นการลงมือทำ

การให้ข้อมูลอย่างเดียวไม่พอ หากประชาชนแยกแยะคำแนะนำไม่ได้หรือไม่รู้ว่าจะนำไปใช้กับชีวิตตนเองอย่างไร ความรอบรู้สุขภาพช่วยให้แต่ละคนเข้าใจข้อมูล ประเมินทางเลือก และตัดสินใจดูแลตนเองได้ ส่วนเวชศาสตร์วิถีชีวิตช่วยพาความรู้นั้นไปสู่การปฏิบัติที่เหมาะสมและต่อเนื่อง จุดสำคัญจึงไม่ใช่การตำหนิคนที่มีพฤติกรรมเสี่ยง แต่ต้องทำให้ทางเลือกที่ดีเข้าถึงง่ายและทำได้จริง

บริการสุขภาพควรสนับสนุนการตั้งเป้าหมาย ติดตามความก้าวหน้า และประสานการดูแลกับครอบครัวและชุมชน กรมอนามัยตั้งเป้าขยายคลินิกเวชศาสตร์วิถีชีวิตเป็น 250 แห่งภายในปี 2572 และพัฒนาผู้ฝึกสอนด้านเวชศาสตร์วิถีชีวิตให้ได้ 5,000 คนภายในปี 2575 ตัวเลขเหล่านี้จะมีความหมายก็ต่อเมื่อประชาชนเข้าถึงคำแนะนำที่นำไปทำต่อได้ ไม่ใช่เพียงเพิ่มจำนวนหน่วยบริการ

ความรับผิดชอบจึงต้องแบ่งกันทั้งระบบ บุคคลเริ่มปรับพฤติกรรม ครอบครัวช่วยประคับประคอง ชุมชนจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อกิจกรรมและความสัมพันธ์ ส่วนภาครัฐต้องทำให้บริการป้องกันเข้าถึงได้ การดูแลสุขภาพไม่ควรถูกโยนเป็นภาระให้ประชาชนลำพัง เพราะแม้มีความรู้ ก็ยากจะทำต่อเนื่องหากสภาพแวดล้อมและบริการไม่สนับสนุน

อย่ารอให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ: เริ่มป้องกันโรค NCDs ตั้งแต่วันนี้

เริ่มก่อนป่วย คือการลงทุนกับชีวิตที่ยังเลือกได้

การป้องกัน NCDs ไม่ใช่โครงการชั่วคราวหรือ مهمةเฉพาะของคนใกล้เกษียณ แต่เป็นการตัดสินใจเล็ก ๆ ที่ทำซ้ำได้ในทุกวัย ตั้งแต่มื้ออาหาร การขยับร่างกาย การนอน ไปจนถึงการดูแลความเครียดและความสัมพันธ์ เมื่อระบบบริการช่วยให้เข้าถึงคำแนะนำที่เชื่อถือได้ การดูแลตนเองก็มีโอกาสกลายเป็นกิจวัตรแทนที่จะเป็นแผนที่เริ่มหลังผลตรวจผิดปกติ

ท้ายที่สุด สุขภาพผู้สูงอายุที่ดีไม่ได้เกิดจากโรงพยาบาลเพียงแห่งเดียว และไม่ได้วัดจากการไม่มีโรคเท่านั้น แต่เกิดจากการเตรียมตัวต่อเนื่องและสังคมที่ช่วยให้คนยังทำสิ่งสำคัญต่อชีวิตได้ ข้อสรุปจึงชัดเจน: อย่ารอให้สูงวัยหรือเจ็บป่วยแล้วค่อยเริ่มดูแลสุขภาพ การป้องกันที่เริ่มวันนี้คือโอกาสสร้างชีวิตที่มีคุณภาพในวันข้างหน้า

อย่ารอให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ: เริ่มป้องกันโรค NCDs ตั้งแต่วันนี้

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!