มือถือราคาถูกหายไป ชิป AI กำลังดันราคาสมาร์ทโฟนพุ่ง

ยุคที่มือถือราคาถูกหายไป เพราะราคาสมาร์ทโฟนพุ่งตามชิป AI

กระแสมือถือราคาถูกหายไปคือปรากฏการณ์ที่สมาร์ทโฟนกลุ่มประหยัดงบเริ่มถูกผู้ผลิตลดการพัฒนาและการผลิตลง ขณะที่ราคาสมาร์ทโฟนพุ่งขึ้นทั้งรุ่นเดิมและรุ่นใหม่ ทำให้เครื่องที่เคยจัดอยู่ในระดับล่างถูกดันขึ้นไปเป็นระดับกลาง ผู้บริโภคที่งบจำกัดจึงมีตัวเลือกมือถือน้อยลง ต้องจ่ายแพงขึ้นหรือใช้เครื่องเดิมนานกว่าเดิม กระแสนี้เกิดจากต้นทุนชิ้นส่วนที่สูงขึ้นโดยเฉพาะชิปหน่วยความจำที่ถูกดูดไปตอบสนองความต้องการด้าน AI ส่งผลให้การทำมือถือราคาถูกไม่คุ้มทุนและถูกละทิ้งจากกลยุทธ์ของหลายแบรนด์ ภาพรวมวันนี้จึงชัดเจนว่าราคาสมาร์ทโฟนพุ่งไม่ใช่แค่ขึ้นเล็กน้อย แต่เป็นการขยับฐานราคาใหม่ทั่วทั้งตลาด โดยมีการคาดการณ์ว่าราคาเฉลี่ยของสมาร์ทโฟนทั่วโลกจะเพิ่มขึ้นราวสิบห้าเปอร์เซ็นต์ ขณะที่รุ่นใหม่ที่เพิ่งเปิดตัวจะแพงกว่ารุ่นเทียบเคียงของปีก่อนประมาณยี่สิบห้าเปอร์เซ็นต์ นี่ไม่ใช่การปรับขึ้นชั่วคราว แต่เป็นสัญญาณของโครงสร้างตลาดมือถือที่กำลังเปลี่ยนระยะยาว

เมื่อชิป AI กินส่วนแบ่งแรม ตลาดมือถือปรับราคาและบีบงบล่าง

หัวใจของปัญหาราคาสมาร์ทโฟนพุ่งอยู่ที่ชิปหน่วยความจำและแรมที่ขาดแคลนทั่วโลก สาเหตุสำคัญคือความต้องการมหาศาลจากศูนย์ข้อมูล AI ที่กำลังเร่งลงทุนอย่างหนัก ส่งผลให้บริษัทผู้ผลิตหน่วยความจำรายใหญ่ซึ่งครองส่วนแบ่งตลาดมากกว่าร้อยละเก้าสิบ หันน้ำหนักการจัดสรรชิปไปให้โครงสร้างพื้นฐาน AI มากกว่าตลาดอุปกรณ์สำหรับผู้บริโภค ความเคลื่อนย้ายนี้ทำให้ต้นทุนแรมสำหรับสมาร์ทโฟนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และถูกผลักต่อมาที่ราคาขาย สถานการณ์นี้ไม่ได้กระทบเฉพาะแบรนด์รายเล็ก แต่มาถึงผู้เล่นระดับโลกที่เคยพึ่งพาตลาดงบล่าง ด้วยภาวะชิปแพงและหายาก ผู้ผลิตจำนวนมากเริ่มพบว่าการทำมือถือราคาถูกไม่คุ้มทุน การขายเครื่องราคาต่ำต้องแบกรับต้นทุนหน่วยความจำสูงจนกำไรหด ผู้ผลิตจึงเลือกขยับไปโฟกัสบนรุ่นที่ทำกำไรสูงกว่า เป็นการปล่อยให้เซกเมนต์มือถือราคาถูกหายไปอย่างช้าแต่ต่อเนื่อง

จากงบล่างสู่สมาร์ทโฟนระดับกลางแพง กลยุทธ์ใหม่ของแบรนด์ใหญ่

เมื่อชิป AI ทำให้ราคาแพง กลยุทธ์ของผู้ผลิตรายใหญ่จึงหันไปดันสมาร์ทโฟนระดับกลางให้ขึ้นไปใกล้ระดับพรีเมียมมากขึ้น ทั้งด้านราคาและภาพลักษณ์ ตัวอย่างชัดคือการตัดสินใจปรับราคาสมาร์ทโฟนกลุ่มงบน้อยของสองยักษ์ใหญ่สายเทคโนโลยีอย่าง Samsung และ Google ที่เปลี่ยนมือถือประหยัดงบให้กลายเป็นสินค้าราคาแรงขึ้นอย่างเป็นทางการ ในฝั่ง Samsung มือถือตระกูลระดับกลางที่เคยถูกมองว่าเป็นตัวเลือกคุ้มค่า ก็ถูกปรับขึ้นพร้อมกันหลายรุ่นจนราคาฐานใหม่ห่างจากคำว่าประหยัดออกไปเรื่อยๆ แบรนด์จีนที่เคยสร้างชื่อจากมือถือราคาถูกก็ไม่น้อยหน้า นักวิเคราะห์จากบริษัทวิจัยรายหนึ่งชี้ว่า เมื่อชิปหน่วยความจำแพงขึ้น ผู้ผลิตจากจีนจึงลดการลงทุนในรุ่นต่ำกว่าสายงบล่าง และหันไปทุ่มทรัพยากรกับรุ่นที่ทำกำไรสูง ซึ่งเปิดพื้นที่ให้ใส่ฟีเจอร์ทันสมัยและระบบปัญญาประดิษฐ์มากขึ้น ผลที่ตามมาคือสมาร์ทโฟนระดับกลางแพง กลายเป็นเวทีแข่งขันด้านเทคโนโลยี แทนการแข่งกันถูก

มือถือราคาถูกหายไปไม่ใช่บังเอิญ แต่เป็นผลของโครงสร้างธุรกิจ

กระแสมือถือราคาถูกหายไปสะท้อนให้เห็นชัดว่าตลาดมือถือปรับราคาจากแรงกดดันเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่เพียงการขึ้นราคาแบบฉวยโอกาส นักวิเคราะห์ระดับอาวุโสรายหนึ่งถึงกับกล่าวว่า สินค้าที่เคยอยู่ในช่วงราคาต่ำ ตอนนี้ถูกดันขึ้นไปอยู่ในช่วงกลาง และไม่คาดว่าราคาจะกลับไปสู่ระดับก่อนหน้าที่ผ่านมา ข้อมูลเชิงตัวเลขยังบ่งชี้ว่ากลุ่มสมาร์ทโฟนราคาต่ำมากกำลังหดตัวลงอย่างรวดเร็ว ยอดจัดส่งของเครื่องราคาต่ำในหลายภูมิภาคลดลงอย่างหนัก ซึ่งหมายความว่าผู้ผลิตกำลังละทิ้งเซกเมนต์นี้อย่างจริงจัง ด้านหนึ่ง ผู้ผลิตอ้างว่าการขึ้นราคาเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้ธุรกิจอยู่รอด อีกด้านหนึ่ง ผู้ใช้ก็หนีไม่พ้นต้องจ่ายแพงกว่าเดิมหรือหันไปใช้อุปกรณ์มือสอง การที่บริษัทหน่วยความจำพุ่งกำไรจากกระแส AI ขณะที่ฝ่ายมือถือบางรายกลับขาดทุนจากต้นทุนชิปแพง แสดงให้เห็นความย้อนแย้งของห่วงโซ่อุตสาหกรรมที่คนลงสนามสุดท้ายคือผู้บริโภค

ผลกระทบต่อผู้ใช้รายได้น้อย และทางเลือกเมื่อมือถือประหยัดงบไม่ประหยัดอีกต่อไป

เมื่อมือถือราคาถูกหายไป ผู้ใช้รายได้น้อยคือกลุ่มที่รับแรงกระแทกเต็มๆ ตลาดสมาร์ทโฟนราคาต่ำกำลังหดตัวลงอย่างต่อเนื่อง และยิ่งราคาสมาร์ทโฟนระดับกลางแพงขึ้น ทางเลือกในงบจำกัดยิ่งหายาก ผู้ใช้จำนวนมากต้องใช้เครื่องเดิมนานขึ้น เลื่อนการอัปเกรด ใช้อุปกรณ์ร่วมกัน หรือเสี่ยงหลุดจากการเชื่อมต่อหากมือถือเสียแล้วไม่มีงบซื้อใหม่ องค์กรระดับโลกด้านโทรคมนาคมยังเตือนว่าราคาอุปกรณ์ที่สูงขึ้นอาจขัดขวางไม่ให้ผู้คนหลายร้อยล้านคนเข้าถึงอินเทอร์เน็ตบนมือถือได้ ในภาวะนี้ ผู้บริโภคที่งบจำกัดอาจต้องคิดใหม่เรื่องการซื้อสมาร์ทโฟน การมองหามือสองสภาพดี หรือใช้อุปกรณ์ไอทีหมวดอื่น เช่น โน้ตบุ๊กหรือแท็บเล็ตรุ่นก่อนหน้า เป็นทางเลือกที่เริ่มดูคุ้มกว่าการซื้อสมาร์ทโฟนเครื่องใหม่ในตลาดที่ของแพงขึ้นทั้งกระดาน แต่ระยะยาว หากภาครัฐและผู้ผลิตไม่ช่วยสร้างทางเลือกที่เข้าถึงได้ กระแส AI ที่ควรเพิ่มโอกาส อาจกลับกลายเป็นกำแพงดิจิทัลชุดใหม่สำหรับคนรายได้น้อย