ทำไมคนว่ายน้ำเก่ง ถึงเล่นกีฬาบนบกไม่เก่ง? เรื่องของกล้ามเนื้อ ระบบประสาท และ “แรงต้าน” ที่ต่างโลก

หลายคนเคยสงสัยไหม
เพื่อนที่ว่ายน้ำเร็วมาก
ลงสระคือเทพ

แต่พอให้มาเล่นฟุตบอล วิ่ง หรือบาส
กลับดูไม่คล่องเท่าไร

ทั้งที่ก็ฟิตเหมือนกัน
ทำไมมันถึงไม่แปลผลกันตรงๆ?

คำตอบคือ
“สภาพแวดล้อมเปลี่ยน ร่างกายก็ต้องเปลี่ยนตาม”

1. น้ำกับพื้นดิน ใช้กล้ามเนื้อคนละแบบ

การว่ายน้ำเป็นกีฬาที่ร่างกายลอยตัว

น้ำช่วยพยุงน้ำหนัก
ลดแรงกระแทก

กล้ามเนื้อที่ใช้หลักๆ คือ:

• กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว (Core)

• ไหล่ หลัง แขน

• การประสานงานทั้งตัวแบบลื่นไหล

แต่กีฬาบนบก เช่น วิ่ง ฟุตบอล บาสเกตบอล
ต้องรับ “แรงกระแทก” จากพื้นเต็มๆ

ต้องใช้:

• กล้ามเนื้อขาแบบระเบิดแรง (Explosive Power)

• การทรงตัวแบบรับน้ำหนัก

• เอ็นและข้อต่อที่แข็งแรงต่อแรงกด

ดังนั้น
แม้จะฟิตเหมือนกัน
แต่ความฟิตคนละประเภท

2. ระบบประสาทปรับตัวตามสภาพแวดล้อม (Specific Adaptation)

ร่างกายมีหลักการหนึ่งเรียกว่า
SAID Principle (Specific Adaptation to Imposed Demands)

แปลว่า
ร่างกายจะพัฒนา “เฉพาะสิ่งที่ฝึก”

นักว่ายน้ำจึงพัฒนาการควบคุมลมหายใจ
จังหวะการเคลื่อนไหวในน้ำ
และแรงต้านแบบต่อเนื่อง

แต่กีฬาบนบกต้องการ:

• การเปลี่ยนทิศทางเร็ว

• การกระโดด

• การสปรินต์ระยะสั้น

ระบบประสาทและกล้ามเนื้อจึงตอบสนองต่างกัน

3. แรงต้านในน้ำ vs แรงโน้มถ่วงบนบก

ในน้ำ
แรงต้านมาจากความหนืด

ทุกการเคลื่อนไหวจะช้ากว่า
แต่ใช้แรงต่อเนื่อง

บนบก
แรงหลักคือแรงโน้มถ่วง

ต้องใช้แรงผลักพื้น
สร้างแรงระเบิดในช่วงสั้นๆ

นักว่ายน้ำอาจแข็งแรงมาก
แต่ไม่ได้ฝึกการสร้างแรงระเบิดแบบนั้นบ่อย

4. เรื่องของความคุ้นเคย (Motor Learning)

ทักษะกีฬาขึ้นกับการฝึกซ้ำๆ

คนว่ายน้ำเก่ง
อาจใช้เวลาหลายพันชั่วโมงในสระ

แต่ไม่ค่อยได้เล่นกีฬาบนบกจริงจัง

สมองจึงไม่มี “แพทเทิร์นการเคลื่อนไหว” สำหรับกีฬานั้น

มันไม่ใช่เรื่องเก่งหรือไม่เก่ง
แต่คือเรื่องความชำนาญเฉพาะด้าน

5. กล้ามเนื้อที่ดูฟิต อาจไม่เหมือนกัน

นักว่ายน้ำมักมี:

• ความทนทานสูง (Endurance)

• หัวใจและปอดแข็งแรง

แต่กีฬาบางประเภทต้องการ:

• ความคล่องตัว (Agility)

• การเปลี่ยนสปีด

• การอ่านเกม

ความฟิตแบบคาร์ดิโอ
ไม่ได้แปลว่าจะคล่องตัวในสนามทันที

มันคือ “ความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง”

เหมือนนักเปียโนเก่ง
ไม่ได้แปลว่าจะเล่นกีตาร์เก่งทันที

ร่างกายมนุษย์พัฒนาได้หลายรูปแบบ

การเก่งในสระ
ไม่ได้แปลว่าจะเก่งบนบก

แต่มันแปลว่า
ร่างกายถูกฝึกให้เชี่ยวชาญในบริบทหนึ่ง

แล้วถ้าฝึกข้ามสายล่ะ?

ถ้านักว่ายน้ำเริ่มฝึกเวทเทรนนิ่ง
ฝึกสปรินต์
หรือฝึกกีฬาอื่นเพิ่ม

ร่างกายก็สามารถปรับตัวได้

เพราะพื้นฐานความฟิตมีอยู่แล้ว

แค่ต้อง “สอน” ระบบประสาทใหม่

คนว่ายน้ำเก่งแต่เล่นกีฬาบนบกไม่เก่ง เพราะ:

• ใช้กล้ามเนื้อคนละรูปแบบ

• แรงต้านและสภาพแวดล้อมต่างกัน

• ระบบประสาทพัฒนาเฉพาะสิ่งที่ฝึก

• ทักษะกีฬาต้องอาศัยความคุ้นเคย

มันไม่ใช่ข้อจำกัด
แต่มันคือหลักการของร่างกายมนุษย์

เก่งในน้ำ
ไม่ได้ด้อยบนบก

แค่ยังไม่ได้ฝึกในสนามนั้นเท่านั้นเอง 🏊‍♂️🏃‍♂️✨