แซงคิวหน่อยไม่เป็นไร
ลอกการบ้านนิดเดียวเอง
เลี่ยงภาษีนิดหน่อยใคร ๆ ก็ทำ
ประโยคแบบนี้ได้ยินบ่อยจนบางครั้งแทบไม่สะดุดใจ ทั้งที่ความจริงแล้ว “การโกง” ไม่เคยเป็นเรื่องเล็ก
คำถามที่น่าสนใจคือ ทำไมบางพฤติกรรมที่ผิดกติกา ถึงถูกทำซ้ำจนดูเหมือนปกติ
1. วัฒนธรรมความเกรงใจและการไม่อยากมีปัญหา
หลายครั้งคนเห็นการโกงแต่เลือกเงียบ เพราะไม่อยากขัดแย้ง หรือกลัวกระทบความสัมพันธ์ พอไม่มีใครทัก พฤติกรรมก็ยิ่งถูกทำซ้ำ
2. ตัวอย่างจากระดับใหญ่ส่งผลถึงระดับเล็ก
ถ้าผู้มีอำนาจถูกตั้งคำถามเรื่องความโปร่งใส แต่ไม่เห็นผลลัพธ์ชัดเจน คนทั่วไปอาจรู้สึกว่า “ทำไปก็เท่านั้น” หรือมองว่ากติกาไม่ศักดิ์สิทธิ์
3. ความคิดแบบเอาตัวรอดก่อน
ในสภาพแวดล้อมที่แข่งขันสูง บางคนอาจเชื่อว่า ถ้าไม่โกงจะเสียเปรียบ ความคิดนี้ค่อย ๆ ทำให้เส้นแบ่งถูกเลื่อนจากเรื่องใหญ่ ไปสู่เรื่องเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน
4. การมองว่าเป็นเรื่องเล็ก ไม่กระทบใคร
การโกงเล็กน้อยถูกมองว่าไม่มีผู้เสียหายชัดเจน แต่ความจริงแล้วมันบั่นทอนความเชื่อใจในสังคมทีละนิด จนสุดท้ายทุกคนได้รับผลกระทบ
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าทุกคนยอมรับพฤติกรรมแบบนี้ ยังมีคนจำนวนมากที่พยายามทำตามกติกา แม้จะยากกว่าในบางสถานการณ์
คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ว่า “ทำไมคนโกงเยอะ”
แต่อยู่ที่ว่า เราในฐานะคนหนึ่ง จะยอมรับความปกตินั้น หรือเลือกยืนอยู่ฝั่งที่รักษากติกาไว้
ในมุมของแต่ละคน เคยมีจังหวะไหนที่ต้องเลือกระหว่างความถูกต้องกับความสะดวกบ้าง?


