จากการรักษาเมื่อป่วย สู่การดูแลสุขภาพตลอดชีวิต
การดูแลสุขภาพตลอดช่วงชีวิตคือแนวทางที่ผสานการป้องกันโรค การส่งเสริมสุขภาพ การวินิจฉัย และการรักษาให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้ป่วยในแต่ละวัย โดยมุ่งให้เทคโนโลยีและบุคลากรช่วยยกระดับทั้งผลลัพธ์ทางสุขภาพและคุณภาพชีวิต ไม่ใช่เพียงจัดการอาการเมื่อเกิดโรคแล้ว
แนวคิดนี้เป็นหัวใจของประชุมวิชาการ BDMS ประจำปี 2569 ซึ่งบริษัท กรุงเทพดุสิตเวชการ จำกัด (มหาชน) หรือ BDMS จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 21 ภายใต้หัวข้อ “Innovative Healthcare Across the Lifespan” ระหว่างวันที่ 9-13 พฤศจิกายน 2569 ณ ศูนย์ประชุม BDMS Connect Center กรุงเทพฯ จุดยืนนี้ถูกทาง เพราะระบบสุขภาพไม่ควรวัดความสำเร็จจากการรักษาเฉพาะหน้าเท่านั้น แต่ต้องถามด้วยว่าผู้ป่วยกลับไปใช้ชีวิตได้ดีขึ้นเพียงใด
การประชุมมุ่งแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และพัฒนาศักยภาพบุคลากร พร้อมชี้ทิศทางการดูแลเชิงรุกที่เน้นการป้องกันและส่งเสริมสุขภาพตลอดชีวิต นี่คือกรอบคิดที่ทำให้การดูแลผู้ป่วยทุกวัยมีความหมายกว่าการแบ่งบริการตามแผนกหรือช่วงเวลาที่เจ็บป่วย

AI ทางการแพทย์ต้องแปลเป็นประโยชน์ที่ผู้ป่วยสัมผัสได้
AI ทางการแพทย์มีคุณค่าเมื่อช่วยให้การวินิจฉัยและการรักษาแม่นยำขึ้น ไม่ใช่เพียงเพราะเป็นเทคโนโลยีใหม่ การประชุมหยิบยกการใช้ AI เทคโนโลยีดิจิทัล และข้อมูลขนาดใหญ่มาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการวินิจฉัยและรักษา รวมถึงสนับสนุนการดูแลเฉพาะบุคคล ทิศทางนี้มีโอกาสทำให้การตัดสินใจทางคลินิกสอดคล้องกับข้อมูลและความต้องการของแต่ละคนมากขึ้น
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เสนอให้ผลักดัน Medical AI เป็นกลไกเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาและต่อยอดการวิจัยยาและแนวทางรักษาใหม่ ประเด็นสำคัญคือข้อมูลสุขภาพของแต่ละประเทศแตกต่างกัน จึงไม่ควรคาดหวังว่าจะนำแบบจำลองจากที่หนึ่งมาใช้แทนอีกที่ได้โดยตรง
แนวทางที่นำเสนอคือพัฒนาระบบให้เรียนรู้ข้อมูลจากหลายแหล่ง โดยไม่จำเป็นต้องรวบรวมข้อมูลไว้ส่วนกลาง พร้อมพิจารณาการแบ่งปันผลประโยชน์แก่ผู้สนับสนุนข้อมูล มุมมองนี้สะท้อนว่า AI จะสร้างความเชื่อมั่นได้ก็ต่อเมื่อการพัฒนาใส่ใจทั้งการใช้ข้อมูลและประโยชน์ที่ย้อนกลับไปถึงผู้มีส่วนร่วม

นวัตกรรมสุขภาพต้องเชื่อมต่อการดูแล ไม่ใช่หยุดที่เครื่องมือ
หัวข้อวิชาการครอบคลุมการส่งเสริมสุขภาพ การแพทย์แม่นยำ การประยุกต์ใช้ AI และเทคโนโลยีดิจิทัล ตลอดจนระบบนิเวศสุขภาพที่เชื่อมโยงการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง การนำเสนอนวัตกรรมสุขภาพในกรอบเช่นนี้มีน้ำหนักกว่าการพูดถึงอุปกรณ์เป็นชิ้น ๆ เพราะผู้ป่วยต้องได้รับการประสานงานตั้งแต่การประเมิน วางแผนรักษา ไปจนถึงติดตามผล
ตัวอย่างหนึ่งคือแนวคิด “Leave Nothing Behind” สำหรับการรักษาหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งมุ่งลดการทิ้งสิ่งแปลกปลอมไว้ในหลอดเลือด นำเสนอโดย ศ.คลินิก นพ.ดำรัส ตรีสุโกศล แพทย์ชำนาญการด้านอายุรศาสตร์โรคหัวใจ โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ ทางเลือกที่กล่าวถึงมีทั้งบอลลูนเคลือบยา เครื่องมือจัดการหินปูน และขดลวดที่ออกแบบสำหรับหลอดเลือดบริเวณทางแยก เพื่อรองรับความซับซ้อนของผู้ป่วยแต่ละราย
อย่างไรก็ดี การเข้าถึงเทคโนโลยีใหม่ยังเผชิญข้อจำกัดด้านต้นทุน กระบวนการผลิต การเข้าถึงการรักษา และผลข้างเคียง การสื่อสารข้อจำกัดควบคู่กับความก้าวหน้าจึงสำคัญ เพื่อไม่ให้ความหวังจากนวัตกรรมกลบคำถามเรื่องความเหมาะสมและความปลอดภัยสำหรับผู้ป่วย

ผลลัพธ์ที่ดีต้องวัดจากคุณภาพชีวิต
แนวทาง Value-Based Healthcare ที่ BDMS ย้ำในงาน ให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดีที่สุดควบคู่กับการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ นี่เป็นหลักคิดที่ควรเป็นตัวตั้งของการลงทุนด้านเทคโนโลยี เพราะความก้าวหน้าจะมีความหมายก็ต่อเมื่อผู้ป่วยได้รับการดูแลที่เหมาะสมและมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น
การทำงานร่วมกันของบุคลากรหลายสาขาและการแลกเปลี่ยนความรู้อย่างต่อเนื่องจึงสำคัญไม่แพ้เครื่องมือใหม่ การประชุมวิชาการ BDMS วางเวทีให้ผู้เชี่ยวชาญถ่ายทอดความก้าวหน้า เพื่อเสริมศักยภาพคนทำงานและเชื่อมความรู้เข้ากับระบบบริการ ในทางปฏิบัติ การดูแลผู้ป่วยทุกวัยต้องอาศัยทั้งเทคโนโลยีที่เหมาะกับโจทย์และทีมที่มองเห็นภาพรวมของผู้ป่วย
บทสรุปของงานจึงไม่ใช่การยก AI ขึ้นเป็นคำตอบสำเร็จรูป แต่คือการใช้ AI และนวัตกรรมเป็นเครื่องมือเสริมการป้องกัน วินิจฉัย รักษา และติดตามผล โดยยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง หากเชื่อมเทคโนโลยีเข้ากับบุคลากรและผลลัพธ์ที่วัดได้ แนวคิดการดูแลตลอดช่วงชีวิตก็มีโอกาสเปลี่ยนจากวิสัยทัศน์ให้เป็นประสบการณ์สุขภาพที่ดีขึ้นจริง







