AI ในห้องเรียนควรเป็นผู้ช่วย ไม่ใช่ผู้แทนครู
AI กับการศึกษา คือการนำเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์มาช่วยจัดการงานและสนับสนุนการเรียนรู้ โดยยังให้ครูเป็นผู้เข้าใจผู้เรียน วางทิศทางการสอน และสร้างความสัมพันธ์ที่เทคโนโลยีทดแทนไม่ได้ แนวคิดนี้เป็นหัวใจของ FutureEd Fest 2026 ซึ่งจัดขึ้นวันที่ 7 พฤศจิกายน 2569 ณ อาคารลุมพินีสถาน เขตปทุมวัน ภายใต้ธีม “เจน AI หัวใจมนุษย์” โดยชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานเปิดงาน งานชวนให้มอง AI เป็นผู้ช่วยที่ชาญฉลาด หรือ “IA” มากกว่าจะคาดหวังให้เทคโนโลยีรับบทครูแทน การใช้ AI ช่วยครูเตรียมการสอน ประมวลผลคะแนน และจัดการข้อมูลจึงมีคุณค่าเมื่อช่วยให้ครูมีเวลาและข้อมูลสำหรับพัฒนาเด็กได้ดีขึ้น ไม่ใช่เมื่อทำให้การเรียนรู้เหลือเพียงคำตอบจากระบบ
ผู้จัดระบุว่า มีผู้ลงทะเบียนร่วมงานและกิจกรรมรวม 11,741 คน และมีการจัดเวิร์กชอป 24 หัวข้อ ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนความสนใจต่อบทบาทของ AI ในการศึกษา แต่ข้อชี้ขาดไม่ใช่จำนวนเครื่องมือที่นำเข้าห้องเรียน หากเป็นการเลือกใช้ให้เหมาะกับโจทย์ของเด็ก และไม่ทำให้ครูห่างจากผู้เรียน

เครือข่ายร่วมกันผลักดันการเรียนรู้ที่ไม่ทิ้งความเป็นมนุษย์
FutureEd Fest ไม่ได้เสนออนาคตการศึกษาจากมุมขององค์กรใดองค์กรหนึ่ง แต่เกิดจากความร่วมมือของเครือข่ายภาครัฐ เอกชน และภาคสังคมกว่า 21 องค์กร เพื่อเปิดพื้นที่ให้ครู นักเรียน ผู้บริหารสถานศึกษา และผู้สนใจ แลกเปลี่ยนแนวทางการเรียนรู้ที่รับมือกับโลกซึ่ง AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้น จุดแข็งของการรวมภาคีหลากหลายฝ่ายคือทำให้การสนทนาไม่หยุดอยู่ที่เทคโนโลยี แต่เชื่อมไปถึงการพัฒนาครู โอกาสของผู้เรียน และการสร้างระบบการศึกษาที่เท่าเทียมและยั่งยืน
ภายในงานยังมีเวทีแลกเปลี่ยนแนวคิด เวิร์กชอป นิทรรศการ และการนำเสนอนวัตกรรมจากครูและนักเรียน พร้อมมอบรางวัลด้านนวัตกรรมการศึกษา 3 ประเภท รวม 15 รางวัล รูปแบบเหล่านี้มีความหมายเมื่อช่วยให้แนวคิดถูกทดลองและนำไปใช้จริง ไม่ใช่เพียงจัดแสดงเป็นครั้งคราว การร่วมมือของหลายองค์กรจึงควรต่อยอดเป็นการสนับสนุนต่อเนื่อง เพื่อให้ครูและผู้เรียนได้เรียนรู้จากการลงมือทำ

ทักษะมนุษย์ยุค AI คือสิ่งที่ควรเติบโตไปพร้อมเทคโนโลยี
ประเด็นสำคัญของงานไม่ใช่การปฏิเสธ AI แต่คือการยอมรับข้อจำกัดของมันควบคู่กับการใช้ประโยชน์อย่างมีเป้าหมาย ชัชชาติย้ำว่า AI ไม่มีความรู้สึก ความรัก ความเห็นอกเห็นใจ และความห่วงใย ซึ่งเป็นคุณค่าที่จำเป็นต่อการดูแลเด็กและสร้างความไว้วางใจในห้องเรียน มุมมองนี้ทำให้ทักษะมนุษย์ยุค AI ไม่ใช่หัวข้อเสริม แต่เป็นแกนที่ต้องพัฒนาไปพร้อมกับความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
นรรธพร จันทร์เฉลี่ย เสริบุตร ประธานมูลนิธิ Starfish Education และที่ปรึกษาผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เน้นการสร้างสมรรถนะที่เทคโนโลยีทดแทนไม่ได้ ควบคู่กับทักษะการทำงานร่วมกับ AI และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ผู้เรียนจึงควรได้ฝึกคิด ปรับตัว และทำงานกับผู้อื่น ไม่ใช่เพียงใช้เครื่องมือให้คล่อง เพราะความพร้อมต่ออนาคตต้องอาศัยทั้งความรู้ทางเทคโนโลยีและความเข้าใจผู้คน

บทสรุป: ใช้ AI เพื่อคืนเวลาให้ความสัมพันธ์ระหว่างครูกับเด็ก
ข้อเสนอที่ควรนำกลับจาก FutureEd Fest คือให้ AI รับงานที่ช่วยลดภาระครู แล้วรักษาบทบาทของครูไว้ในสิ่งที่สำคัญที่สุด ได้แก่ การสังเกตความต้องการของเด็ก การให้กำลังใจ และการสร้างพื้นที่ปลอดภัยสำหรับการเรียนรู้ หากระบบอัตโนมัติทำให้การสอนสะดวกขึ้น แต่กลับลดการพูดคุยและความเข้าใจระหว่างครูกับผู้เรียน นั่นไม่ใช่ความก้าวหน้าที่ควรยอมรับ
ดังนั้น AI ช่วยครูได้จริงเมื่อมันทำให้ครูมีเวลาออกแบบการเรียนรู้และดูแลผู้เรียนมากขึ้น โดยใช้ข้อมูลเป็นเครื่องประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่ผู้ตัดสินแทนครูหรือกำหนดคุณค่าของเด็ก แนวคิด “เจน AI หัวใจมนุษย์” จึงเป็นหลักเตือนใจที่ชัดเจน: ให้เทคโนโลยีเสริมพลังการศึกษา แต่ต้องไม่ลดทอนความสัมพันธ์ ความเห็นอกเห็นใจ และโอกาสที่เด็กแต่ละคนจะเติบโต







