การทำ CPR ช่วยชีวิต คืออะไร และทำไมคนธรรมดาต้องรู้
การทำ CPR ช่วยชีวิต คือทักษะช่วยเหลือฉุกเฉินเมื่อหัวใจหยุดเต้นหรือหยุดหายใจ ที่ใช้การกดหน้าอกและช่วยหายใจเพื่อให้เลือดและออกซิเจนไหลเวียนต่อไปชั่วคราว จนกว่าทีมแพทย์หรือเครื่องมือทางการแพทย์จะมาถึง การทำ CPR เป็นส่วนหนึ่งของการปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่คนทั่วไปสามารถเรียนรู้ได้ และมักเป็นตัวแบ่งเส้นบางๆ ระหว่างการรอดชีวิตกับการสูญเสียคนที่เรารัก
กรณีของเอส กันตพงศ์ บำรุงรักษ์ คือหลักฐานมีชีวิตว่า การทำ CPR ช่วยชีวิตได้จริง เขาวูบหมดสติและหัวใจหยุดเต้นกลางงานอีเวนต์ มีเพียงไม่กี่นาทีที่ชี้ชะตา โชคดีที่มีคุณหมอซึ่งพาครอบครัวมาทานข้าวเดินผ่านมาเห็น จึงรีบเข้าช่วยทำ CPR ทันทีทั้งที่จุดเกิดเหตุและบนรถพยาบาล เขายอมรับตรงๆ ว่า “ถ้าวันนั้นไม่มีคนทำ CPR เป็นอยู่ตรงนั้น ผมคงไม่ได้กลับมานั่งตรงนี้” นี่ไม่ใช่ประโยคสวยหรู แต่คือข้อเท็จจริงที่ควรทำให้ทุกคนถามตัวเองว่า เราพร้อมจะช่วยคนข้างๆ แค่ไหน

นาทีหัวใจหยุดเต้น วินาทีที่คนข้างๆ สำคัญกว่าที่คิด
เหตุการณ์หัวใจหยุดเต้นของเอสเกิดขึ้นกลางงานอีเวนต์ปี 2566 เขาเล่าว่าตัวเองจำอะไรไม่ได้เลย รู้เพียงจากคนรอบข้างว่าเขาล้มวูบลงไปต่อหน้าผู้คนจำนวนมาก นี่คือภาพสะท้อนความจริงว่า ภาวะหัวใจหยุดเต้นไม่ได้เกิดเฉพาะในโรงพยาบาล แต่เกิดได้ทุกที่ ตั้งแต่ห้างสรรพสินค้า ฟู้ดคอร์ท ไปจนถึงงานอีเวนต์ที่ดูสนุกสนาน
สิ่งที่น่าคิดคือ ในช่วงไม่กี่นาทีก่อนรถพยาบาลมาถึง ชีวิตของเขาไม่ได้อยู่ในมือหมอในโรงพยาบาล แต่ขึ้นอยู่กับคนที่อยู่ตรงนั้นทันที การที่คุณหมอที่บังเอิญผ่านมาเริ่มทำ CPR ทันที ทำให้เลือดและออกซิเจนยังคงไหลเวียนไปเลี้ยงสมองและอวัยวะสำคัญต่อเนื่อง ผลคือเขาฟื้นกลับมาได้ แม้ต้องเริ่มฝึกเดิน พูด และเรียนรู้คำศัพท์ใหม่อีกครั้ง แต่เขายังมีโอกาสกลับมาใช้ชีวิตและเล่าเรื่องนี้ให้คนอื่นฟัง นี่คือพลังของการช่วยเหลือฉุกเฉินที่เริ่มต้นจากคนธรรมดา

เมื่อไม่มีใครช่วยทัน เรื่องเศร้าก็เกิดขึ้นได้ในไม่กี่คำรอ
ด้านทับทิม อัญรินทร์ ธีราธนันพัฒน์ ซึ่งทำงานจิตอาสาและลงพื้นที่ช่วยเหลือผู้ประสบเหตุ เล่าประสบการณ์อีกด้านที่ต่างจากเอสโดยสิ้นเชิง เธอพูดถึงคนรู้จักที่ต้องสูญเสียภรรยาจากการสำลักอาหารในฟู้ดคอร์ท ทั้งที่อยู่ในพื้นที่สาธารณะ มีผู้คนจำนวนมาก แต่กลับไม่มีใครช่วยเหลือได้ทันท่วงที นี่คือความจริงที่เจ็บปวดว่า คนจำนวนมากยังไม่รู้วิธีช่วยเหลือผู้มีภาวะสำลัก หรือไม่กล้าเข้าไปช่วยเพราะกลัวทำผิด
ทับทิมย้ำว่า คนธรรมดานี่แหละที่ช่วยชีวิตคนมาแล้วมากมาย ไม่จำเป็นต้องเป็นหมอหรือพยาบาล แค่มีความตั้งใจและมีความรู้ที่ถูกต้อง เรื่องราวของเธอทำให้เห็นด้านมืดของการขาดทักษะช่วยเหลือฉุกเฉิน เมื่อไม่มีใครรู้วิธีทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้นหรือทำ CPR ผลลัพธ์คือการสูญเสียที่ไม่น่าจะเกิดขึ้น ถ้าในฟู้ดคอร์ทวันนั้นมีเพียงหนึ่งคนที่เคยฝึกช่วยเหลือผู้สำลักหรือทำ CPR เป็น เรื่องราวอาจจบไม่เหมือนเดิม

จากเวที HEART CARE SHARE สู่คำถามใหญ่ของสังคม เราพร้อมแค่ไหน
หลังรอดชีวิต เอสขึ้นเวที HEALTHY TALK ในกิจกรรม HEART CARE SHARE by LACTASOY เพื่อเล่าประสบการณ์เฉียดตายร่วมกับทับทิม กิจกรรมนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “หนึ่งความรู้…คุ้มค่าหลายชีวิต” เปิดโอกาสให้ประชาชนเรียนรู้การทำ CPR การช่วยเหลือผู้มีภาวะสำลัก และการใช้เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติ หรือ AED ผ่านการฝึกปฏิบัติจริงกับวิทยากรจากมูลนิธิหัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ นี่ไม่ใช่แค่เวทีเล่าประสบการณ์ แต่เป็นพื้นที่ที่เปลี่ยนผู้ฟังให้กลายเป็นผู้ลงมือช่วยได้ในอนาคต
เรื่องราวของเอสและทับทิมสะท้อนชัดว่า ทักษะการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป ประชาชนทั่วไปสามารถเรียนรู้และฝึกฝนได้ แต่คำถามคือ เราจะรอให้เกิดเหตุการณ์กับคนใกล้ตัวก่อนหรือไม่ จึงจะยอมสละเวลาสองสามชั่วโมงไปเรียนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น การทำ CPR และการใช้ AED การช่วยเหลือฉุกเฉินไม่ใช่ภาระของใครคนหนึ่ง แต่คือความรับผิดชอบร่วมกันของทุกคนในสังคม

บทสรุป วินาทีที่หัวใจหยุดเต้น คุณอยากเป็นคนดูหรือคนช่วย
เรื่องของเอส กันตพงศ์คือภาพของการรอด เพราะมีคนทำ CPR เป็นอยู่ตรงนั้นทันที ขณะที่เรื่องที่ทับทิมเล่าคือภาพของการสูญเสีย เพราะไม่มีใครช่วยได้ทัน ทั้งสองเหตุการณ์เกิดในพื้นที่สาธารณะเหมือนกัน ต่างกันเพียงอย่างเดียวคือ การมีหรือไม่มีคนที่มีทักษะช่วยเหลือฉุกเฉินอยู่ใกล้ๆ
เอสพูดติดตลกว่า “เดี๋ยวนี้ใครจะไปเดทหรือคบกับใคร ลองถามเขาก่อนเลยนะครับว่า ทำ CPR เป็นไหม” แต่ในความขำมีความจริงซ่อนอยู่ ว่าการทำ CPR ช่วยชีวิตได้จริง และอาจเป็นคำถามสำคัญไม่แพ้เรื่องนิสัยหรืออาชีพของคนรักเรา การเรียนรู้การปฐมพยาบาลเบื้องต้น การทำ CPR และการใช้ AED คือการลงทุนเวลาให้กับชีวิตของคนรอบตัว เมื่อหัวใจหยุดเต้นในวินาทีที่ไม่มีหมออยู่ใกล้ คุณอยากเป็นคนยืนมองอย่างรู้สึกผิด หรืออยากเป็นคนลงมือช่วยแล้วพูดได้เต็มปากว่า คุณทำดีที่สุดแล้ว






