หัวใจหยุดเต้นกลางงานอีเวนต์ นิยามใหม่ของคำว่าใกล้ตัว
การทำ CPR ช่วยชีวิต คือการกดหน้าอกและช่วยหายใจให้ผู้ที่หัวใจหยุดเต้นอาการหรือหยุดหายใจ เพื่อคงการไหลเวียนของเลือดและออกซิเจนไปยังสมองและอวัยวะสำคัญ การช่วยเหลือฉุกเฉินรูปแบบนี้ต้องอาศัยทักษะช่วยชีวิตสำคัญที่ผู้คนทั่วไปสามารถเรียนรู้ได้ และมักเป็นตัวแปรชี้ชะตาว่าผู้ป่วยภาวะหัวใจหยุดเต้นจะมีโอกาสฟื้นกลับมาใช้ชีวิตต่อหรือไม่ กรณีของเอส กันตพงศ์ บำรุงรักษ์คือภาพจำที่ทำให้คำว่าหัวใจหยุดเต้นไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เขาวูบหมดสติและหัวใจหยุดเต้นกลางงานอีเวนต์ในปี 2566 ท่ามกลางผู้คนมากมาย แต่สิ่งที่ตัดสินว่าเขาจะรอดไม่ใช่จำนวนคนที่อยู่รอบตัว หากเป็นการที่มีคนทำ CPR เป็นอยู่ตรงนั้นพอดี เอสพูดเองอย่างตรงไปตรงมาว่า “ถ้าวันนั้นไม่มีคนทำ CPR เป็นอยู่ตรงนั้น ผมคงไม่ได้กลับมานั่งตรงนี้” ประโยคเดียวนี้คือคำเตือนแรงที่สุดว่าชีวิตเราแขวนอยู่กับความพร้อมของคนรอบข้างมากแค่ไหน

ไม่ใช่แค่รู้จัก CPR แต่ต้องมีคนทำเป็นอยู่ตรงนั้น
สิ่งที่น่าคิดจากเหตุการณ์ของเอสไม่ใช่แค่การทำ CPR ช่วยชีวิตได้ แต่คือช่องว่างระหว่างการรู้ว่ามี CPR กับการมีคนที่ลงมือทำได้จริงในสถานการณ์ฉุกเฉิน เขารอดเพราะมีคุณหมอที่พาครอบครัวมาทานข้าวผ่านมาเห็นเหตุการณ์และเข้ามาช่วยทำ CPR ทั้งตรงจุดเกิดเหตุและบนรถพยาบาล ถ้าวันนั้นไม่มีบุคคลที่มีทักษะช่วยชีวิตสำคัญอยู่ในระยะสายตา เรื่องนี้อาจจบลงด้วยการสูญเสียคนหนึ่งคนไปอย่างไม่มีวันย้อนคืน คำพูดติดตลกของเอสที่ว่า “เดี๋ยวนี้ใครจะไปเดทหรือคบกับใคร ลองถามเขาก่อนเลยนะครับว่า ทำ CPR เป็นไหม” ฟังดูขำ แต่สะท้อนความจริงอันโหดร้ายว่าเหตุฉุกเฉินเกิดขึ้นได้ทุกที่ ตั้งแต่บนเวทีอีเวนต์ไปจนถึงโต๊ะอาหารในห้าง การมีคนที่ทำ CPR เป็นอยู่ใกล้ตัวไม่ใช่เรื่องฟุ่มเฟือย แต่คือการลงทุนด้านความปลอดภัยของสังคมทั้งใบ

เรื่องเล่าของทับทิม กับความเงียบงันในฟู้ดคอร์ท
อีกด้านหนึ่ง ทับทิม อัญรินทร์ ธีราธนันพัฒน์ซึ่งทำงานอาสากู้ภัยและช่วยเหลือผู้ประสบเหตุฉุกเฉิน เล่าเหตุการณ์ที่คนรู้จักต้องสูญเสียภรรยาจากการสำลักอาหารในฟู้ดคอร์ท แม้จะเป็นพื้นที่ที่มีผู้คนจำนวนมาก แต่กลับไม่มีใครช่วยเหลือได้ทัน นี่คือด้านมืดของสังคมที่รู้จักคำว่าการช่วยเหลือฉุกเฉิน แต่ไม่รู้ว่าจะลงมืออย่างไรเมื่อเหตุเกิดขึ้นตรงหน้า ทับทิมสะท้อนมุมมองสำคัญว่า หลายคนคิดว่าตัวเองเป็นแค่คนธรรมดา จะไปช่วยใครได้ แต่ในความเป็นจริงคนธรรมดานี่แหละที่ช่วยชีวิตคนมาเยอะมาก ไม่จำเป็นต้องเป็นหมอหรือพยาบาล แค่มีความตั้งใจ ความรู้ที่ถูกต้อง และพร้อมจะช่วย เรื่องเล่าของเธอคือหลักฐานว่าช่องว่างระหว่างการรอดกับการสูญเสีย มักเกิดขึ้นเพราะคนรอบข้างไม่เคยฝึกทักษะช่วยชีวิตขั้นพื้นฐาน ทั้งการช่วยผู้สำลักและการทำ CPR ให้กลายเป็นการกระทำอัตโนมัติเมื่อเจอเหตุฉุกเฉิน

จากเวที HEART CARE SHARE สู่คำถามว่าเราพร้อมแค่ไหน
หลังผ่านเหตุการณ์เฉียดตาย เอสไม่ได้หยุดแค่การรอดชีวิต เขาขึ้นเวที HEALTHY TALK ในกิจกรรม HEART CARE SHARE by LACTASOY เพื่อถ่ายทอดประสบการณ์ร่วมกับทับทิมที่นำเรื่องราวจากงานอาสากู้ภัยมาแบ่งปัน กิจกรรมนี้ตั้งอยู่บนแนวคิด “หนึ่งความรู้…คุ้มค่าหลายชีวิต” เปิดโอกาสให้ประชาชนได้เรียนรู้การทำ CPR การช่วยเหลือผู้มีภาวะสำลัก และการใช้เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติ AED ผ่านการฝึกปฏิบัติจริงกับวิทยากรจากมูลนิธิหัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ นี่ไม่ใช่แค่เวทีพูดคุยสุขภาพ แต่คือการประกาศว่าทักษะช่วยชีวิตสำคัญไม่ใช่เรื่องของบุคลากรทางการแพทย์เท่านั้น เรื่องราวของเอสและทับทิมชี้ให้เห็นชัดว่าประชาชนทั่วไปสามารถเรียนรู้และฝึกฝนได้ และการอบรมรับรองการทำ CPR หรือการเข้าร่วมกิจกรรมสร้างการรับรู้เช่นนี้คือการลงทุนที่มีผลเป็นความเป็นความตายของคนรอบตัวเราโดยตรง

บทสรุปที่ไม่ควรปล่อยผ่าน: ถึงเวลาที่ทุกคนต้องทำ CPR เป็น
เมื่อมองภาพรวมของเหตุการณ์หัวใจหยุดเต้นอาการกลางงานอีเวนต์ของเอสและเรื่องสูญเสียในฟู้ดคอร์ทที่ทับทิมเล่า เราแทบไม่อาจปฏิเสธได้ว่าการทำ CPR ช่วยชีวิตคือเส้นแบ่งที่ชัดเจนระหว่างการรอดและการจากไปโดยไม่ทันลา ทั้งสองเรื่องสะท้อนตรงกันว่าทักษะการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานไม่ใช่เรื่องไกลตัว และประชาชนทั่วไปสามารถเรียนรู้และฝึกฝนได้ คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่า CPR ดีหรือไม่ แต่คือเรายอมรับได้หรือไม่หากวันหนึ่งคนที่ล้มลงตรงหน้าเราเป็นคนที่เรารัก แล้วเราไม่มีความรู้พอจะกดหน้าอกเขาแม้แต่ครั้งเดียว สังคมที่ปล่อยให้การช่วยเหลือฉุกเฉินเป็นหน้าที่ของคนบางกลุ่มเท่านั้น คือสังคมที่ยอมรับความสูญเสียโดยไม่จำเป็น ถึงเวลาแล้วที่ทุกคนควรมองการอบรม CPR การเรียนรู้การช่วยผู้สำลัก และการใช้ AED เป็นทักษะพื้นฐานเทียบเท่าการขับรถหรือการใช้โทรศัพท์ เพราะในวันที่หัวใจใครสักคนหยุดเต้น ทักษะช่วยชีวิตสำคัญเหล่านี้อาจเป็นสิ่งเดียวที่ยืดเวลาชีวิตให้เขาได้ทัน






