ทักษะที่ต้องพร้อมก่อนเหตุฉุกเฉิน
การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน หรือ CPR คือการกดหน้าอกเพื่อช่วยพยุงการไหลเวียนเลือดเมื่อผู้ประสบเหตุหมดสติและสงสัยว่าหัวใจหยุดเต้น ส่วนเครื่อง AED เป็นอุปกรณ์ที่วิเคราะห์คลื่นไฟฟ้าหัวใจและแนะนำการช่วยเหลือด้วยเสียง ทำให้ผู้พบเหตุเริ่มลงมือได้ระหว่างรอทีมแพทย์ฉุกเฉิน
หัวใจหยุดเต้นอาจเกิดขึ้นโดยไม่ทันตั้งตัว ทั้งในคนที่มีโรคประจำตัวและคนที่ดูแข็งแรง เช่น ระหว่างออกกำลังกายหรือแข่งขันกีฬา การมีเครื่อง AED อยู่ใกล้ตัวจึงยังไม่พอ หากไม่มีคนรู้วิธีใช้และกล้าช่วยเหลือ การฝึก CPR และใช้ AED ควรถูกมองเป็นทักษะพื้นฐานของสถานศึกษาและชุมชน ไม่ใช่ความรู้เฉพาะของบุคลากรทางการแพทย์

อบรมให้ครบทั้งความรู้และการลงมือทำ
มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์จัดอบรมการช่วยชีวิตขั้นพื้นฐานและการใช้เครื่อง AED ให้นักศึกษาและบุคลากร เพื่อเตรียมรับมือเหตุฉุกเฉินในพื้นที่ที่มีคนหลากหลายกลุ่มเข้าออก การอบรมครอบคลุม CPR การใช้ AED และการช่วยเหลือผู้ที่มีสิ่งแปลกปลอมอุดกั้นทางเดินหายใจ โดยมีทีมวิทยากรจากวิทยาลัยพยาบาลศาสตร์ถ่ายทอดความรู้
รูปแบบที่น่าเอาไปใช้ต่อคือสอนภาคทฤษฎีควบคู่กับสถานการณ์จำลอง จากการประเมินอาการเบื้องต้น ไปจนถึงการกดหน้าอกและใช้อุปกรณ์ ผู้เข้าอบรมได้ฝึกด้วยตนเองเป็นกลุ่มและรับคำแนะนำจากวิทยากร วิธีนี้ช่วยเปลี่ยนความรู้ที่ฟังมาให้เป็นลำดับการปฏิบัติที่คุ้นมือ และสร้างความมั่นใจเมื่อต้องรับมือเหตุจริง
การฝึกยังสอนให้รู้จักจังหวะและความลึกของการกดหน้าอกที่เหมาะกับแต่ละช่วงวัย รวมถึงตำแหน่งวางมือและวิธีช่วยผู้สำลักอาหาร ความรู้เหล่านี้มีประโยชน์ทั้งในมหาวิทยาลัย ที่บ้าน และในพื้นที่สาธารณะ เพราะเหตุฉุกเฉินไม่ได้เลือกสถานที่หรือผู้ประสบเหตุ

AED ต้องมีคนพร้อมใช้ ไม่ใช่แค่มีติดตั้ง
วิธีใช้เครื่อง AED เป็นส่วนสำคัญของการฝึก เพราะผู้ช่วยเหลือจำเป็นต้องเข้าใจขั้นตอนและทำตามคำแนะนำของอุปกรณ์อย่างปลอดภัย เครื่องสามารถวิเคราะห์คลื่นไฟฟ้าหัวใจและให้คำแนะนำผ่านระบบเสียง แต่การฝึกก่อนเกิดเหตุช่วยให้ผู้พบเหตุไม่เสียเวลาไปกับความไม่คุ้นเคย
มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์มีเครื่อง AED สองเครื่อง ติดตั้งบริเวณอาคาร 7 และหน้าห้องพยาบาลอาคาร 3 พร้อมตรวจสอบสภาพอุปกรณ์ทุกเดือน การดูแลเครื่องให้พร้อมใช้งานเป็นเรื่องจำเป็นพอ ๆ กับการฝึกคนให้รู้ตำแหน่งเครื่องและวิธีใช้ หากขาดอย่างใดอย่างหนึ่ง แผนช่วยชีวิตฉุกเฉินก็อาจสะดุดในช่วงที่ทุกนาทีมีความหมาย
การฝึก CPR ยังมีส่วนของการช่วยผู้สำลักอาหาร ซึ่งต้องสังเกตอาการและเลือกแนวทางช่วยเหลือให้เหมาะกับวัย การอบรมปฐมพยาบาลที่มีการฝึกปฏิบัติจึงควรเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ทดลองทำจริง ไม่ใช่จำขั้นตอนจากคำบรรยายเพียงอย่างเดียว

จากมหาวิทยาลัยสู่ชุมชนที่ช่วยกันได้
การจัดอบรมอย่างต่อเนื่องช่วยให้ทักษะไม่กระจุกอยู่กับเจ้าหน้าที่พยาบาลหรือทีมรักษาความปลอดภัยเท่านั้น กลุ่มที่มีหน้าที่รับมือเหตุโดยตรงควรได้ฝึกอย่างเข้มข้น ขณะเดียวกันบุคลากรและนักศึกษาทั่วไปก็ควรมีพื้นฐาน เพราะคนแรกที่พบผู้ประสบเหตุอาจเป็นเพื่อนร่วมชั้น เพื่อนร่วมงาน หรือสมาชิกในครอบครัว
สถานศึกษาจึงควรทำให้การฝึก CPR เป็นกิจกรรมที่หมุนเวียนถึงคนหลายกลุ่ม และทบทวนทักษะสม่ำเสมอ ส่วนชุมชนสามารถใช้แนวคิดเดียวกันได้ด้วยการฝึกสถานการณ์จำลองและทำความรู้จักจุดติดตั้ง AED การฝึกช่วยให้ผู้พบเหตุได้ลองประเมินอาการ ฝึกกดหน้าอก และคุ้นกับขั้นตอนก่อนต้องเผชิญเหตุจริง จึงมีโอกาสลงมือช่วยได้อย่างมั่นใจขึ้น
หัวใจสำคัญไม่ใช่การมีอุปกรณ์หรือจัดอบรมให้ครบตามกำหนดเท่านั้น แต่คือการทำให้คนรอบตัวรู้ว่าจะเริ่มช่วยอย่างไรและได้ฝึกจนพร้อม ความรู้ที่นำไปใช้ช่วยตนเอง ผู้อื่น และคนในครอบครัวได้ คือเหตุผลที่ CPR และ AED ควรเป็นทักษะติดตัวของทุกคน







