เทคโนโลยีจะมีค่าก็ต่อเมื่อคนใช้ได้จริง
AI กับเศรษฐกิจคือการนำระบบปัญญาประดิษฐ์มาเพิ่มความรู้ ความสามารถ และประสิทธิภาพในการทำงานของคนและธุรกิจ โดยผลลัพธ์จะเกิดขึ้นจริงเมื่อบุคลากรนำเครื่องมือไปใช้กับงานประจำวันและสร้างประโยชน์ที่ผู้บริโภคสัมผัสได้ นายธนินท์ เจียรวนนท์ ประธานอาวุโสเครือเจริญโภคภัณฑ์ เสนอแนวทางเพิ่มขีดแข่งขันของประเทศในการสนทนาบนเวทีเศรษฐกิจระดับชาติ ระหว่างวันที่ 4–6 พฤศจิกายน 2569 โดยชี้ว่าการเตรียมคนต้องเดินคู่กับพลังงานและการจัดการน้ำ นี่เป็นจุดตั้งต้นที่ถูกต้อง เพราะการซื้อเทคโนโลยีโดยไม่สร้างทักษะให้คนย่อมเสี่ยงได้เครื่องมือราคาแพง แต่ไม่ได้ผลิตภาพเพิ่ม
การพัฒนาทักษะ AI จึงไม่ควรจำกัดอยู่กับพนักงานสายเทคโนโลยีหรือคนรุ่นใหม่ คนมีประสบการณ์ต้องเรียนรู้วิธีทำงานใหม่ด้วย เพราะความรู้ที่เคยใช้ได้อาจไม่พอกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนเร็ว ขณะที่ AI ช่วยให้ผู้ประกอบการรายบุคคลเข้าถึงงานซึ่งเดิมต้องมีทีมสนับสนุน และเปิดทางให้ทีมเล็กสร้างธุรกิจรูปแบบใหม่ได้ แต่โอกาสนี้มาพร้อมความเสี่ยงต่องานบางประเภทในช่วงเปลี่ยนผ่าน การฝึกใช้เครื่องมือกับงานจริงและสร้างงานอนาคตให้คนปัจจุบันจึงเป็นหน้าที่ขององค์กร ไม่ใช่เรื่องที่ผลักให้ลูกจ้างรับมือเพียงลำพัง

ทักษะอย่างเดียวไม่พอ หากไฟฟ้าและน้ำไปไม่ถึง
คำว่าโครงสร้างพื้นฐาน AI ไม่ได้หมายถึงระบบคอมพิวเตอร์เพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงไฟฟ้าที่เพียงพอและมีต้นทุนเหมาะสม ตลอดจนระบบน้ำที่รองรับเศรษฐกิจจริง การเติบโตของ AI ศูนย์ข้อมูล หุ่นยนต์ และยานยนต์ไฟฟ้าทำให้ความต้องการไฟฟ้าเพิ่มขึ้น หากกำลังผลิตและระบบรองรับไม่ทัน การลงทุนและการใช้เทคโนโลยีก็อาจติดคอขวด การเตรียมพลังงานจึงต้องเป็นแผนระยะยาว ไม่ใช่รอให้ความต้องการล้นระบบแล้วค่อยแก้
ด้านพลังงาน ข้อเสนอให้ติดตามก๊าซธรรมชาติในช่วงเปลี่ยนผ่านและศึกษาเทคโนโลยีนิวเคลียร์ขนาดเล็กเป็นทางเลือกระยะยาว ควรนำไปประเมินอย่างรอบด้านทั้งความมั่นคง ต้นทุน และผลกระทบ ไม่ใช่ถือว่าเทคโนโลยีใดเทคโนโลยีหนึ่งแก้ปัญหาได้ทันที ส่วนน้ำ การจัดการอย่างเป็นระบบช่วยให้เกษตรกรมีน้ำใช้สม่ำเสมอและลดผลเสียจากน้ำท่วมหรือภัยแล้ง กล่าวให้ชัด การพัฒนาคนโดยไม่วางแผนไฟฟ้าและน้ำ เท่ากับเตรียมผู้ใช้เครื่องมือไว้แล้ว แต่ยังไม่มีระบบให้เครื่องมือทำงานเต็มกำลัง

โรงงานและไร่นาคือบททดสอบผลิตภาพ
AI ภาคการผลิตจะมีความหมายเมื่อช่วยแก้ปัญหาหน้างาน เช่น ลดความผิดพลาด เพิ่มความแม่นยำ และทำให้กระบวนการต่อเนื่องขึ้น การนำหุ่นยนต์ไปใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร ค้าปลีก และศูนย์กระจายสินค้าจึงมีโอกาสเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุน แต่หุ่นยนต์ต้องได้รับการฝึกให้เหมาะกับแต่ละงาน และยังทำงานแทนมนุษย์ได้ไม่ครบทุกด้าน AI ยังช่วยสอนให้หุ่นยนต์เรียนรู้และทำงานดีขึ้นต่อเนื่อง ทว่าองค์กรต้องปรับวิธีทำงานพร้อมกับพัฒนาทักษะพนักงาน มิฉะนั้นเครื่องจักรอาจเร็วขึ้น แต่ทั้งระบบยังทำงานสะดุด
AI ภาคเกษตรก็ต้องเริ่มจากปัญหาที่เกษตรกรเผชิญ ไม่ใช่เริ่มจากการขายอุปกรณ์ การจัดการน้ำที่เชื่อถือได้ การใช้เครื่องจักรและเทคโนโลยีเกษตรให้เหมาะกับพื้นที่ รวมถึงข้อมูลที่ช่วยตัดสินใจ ล้วนมีส่วนเพิ่มประสิทธิภาพและมูลค่าผลผลิต ภาคเกษตรและโรงงานจึงเป็นพื้นที่ทดสอบสำคัญว่าเทคโนโลยีสร้างผลลัพธ์จริงหรือเป็นเพียงโครงการสาธิต ความสำเร็จควรวัดจากผลผลิตที่สม่ำเสมอ ความปลอดภัยที่ดีขึ้น และต้นทุนตลอดห่วงโซ่ที่ลดลง ไม่ใช่จำนวนเครื่องจักรที่ติดตั้ง

ตัวชี้วัดสุดท้ายต้องอยู่ที่ผู้บริโภค
เทคโนโลยีไม่ควรถูกนับว่าประสบความสำเร็จเพียงเพราะองค์กรทำงานเร็วขึ้น หากประโยชน์ไม่ส่งต่อไปถึงผู้ซื้อ การแข่งขันที่ยั่งยืนต้องทำให้สินค้าได้คุณภาพและปลอดภัยขึ้น พร้อมลดต้นทุนตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการขนส่ง เพื่อให้ผู้บริโภคเข้าถึงสินค้าได้ในราคาที่เหมาะสม เป้าหมายนี้ยิ่งสำคัญเมื่อผู้ซื้อค้นข้อมูลและเปรียบเทียบสินค้าได้ง่ายขึ้น คำว่า “ของดี ราคาถูก” จึงไม่ใช่คำขวัญ แต่เป็นบททดสอบว่า AI และระบบอัตโนมัติช่วยให้ทั้งธุรกิจและผู้บริโภคได้ประโยชน์หรือไม่
ข้อเสนอด้านองค์กรที่กล่าวถึงการลดลำดับบริหารจากห้าถึงหกชั้นให้เหลือสองชั้น พร้อมให้อำนาจคนหน้างานตัดสินใจ สะท้อนว่าทักษะใหม่ต้องมาพร้อมอำนาจและวิธีทำงานที่เปิดทางให้คนลงมือ ขณะเดียวกัน การดึงดูดคนเก่งจากทั่วโลกเป็นแนวคิดที่ต้องแปลงเป็นสภาพแวดล้อมและโอกาสทำงานจริง ไม่ใช่เพียงเป้าหมายบนเวที หากภาคธุรกิจและภาครัฐเชื่อมการเรียนรู้เข้ากับไฟฟ้า น้ำ และการปรับกระบวนการผลิตได้ AI ก็มีโอกาสยกระดับผลิตภาพอย่างเป็นรูปธรรม มิฉะนั้นผลลัพธ์จะกระจุกอยู่กับองค์กรที่พร้อมอยู่แล้ว






