AI กับเศรษฐกิจต้องเริ่มจากคน
AI กับเศรษฐกิจ หมายถึงการใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพ เปิดโอกาสทางธุรกิจ และยกระดับสินค้า โดยต้องพัฒนาทักษะคนและโครงสร้างพื้นฐานควบคู่กัน เพื่อให้ประโยชน์จากเทคโนโลยีตกถึงผู้ผลิต แรงงาน และผู้บริโภคอย่างทั่วถึง นี่คือสาระสำคัญจากข้อเสนอของธนินท์ เจียรวนนท์ ประธานอาวุโสเครือเจริญโภคภัณฑ์ บนเวทีเสวนาเรื่องการยกระดับเศรษฐกิจ ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 4–6 พฤศจิกายน 2569 มุมมองนี้มีน้ำหนักเพราะ AI ไม่ได้สร้างความสามารถให้ธุรกิจโดยอัตโนมัติ หากคนใช้เครื่องมือไม่เป็น หรือระบบไฟฟ้าและน้ำรองรับไม่ได้ เทคโนโลยีก็อาจหยุดอยู่แค่การทดลอง
ทักษะคนยุค AI จึงไม่ใช่หลักสูตรสำหรับพนักงานใหม่เท่านั้น คนทำงานทุกวัยต้องเรียนรู้ต่อเนื่อง เพราะประสบการณ์และวิธีทำงานที่เคยได้ผลอาจไม่พอในสภาพแวดล้อมใหม่ ขณะเดียวกัน คนรุ่นใหม่ควรได้รับพื้นที่ให้ลงมือขับเคลื่อน ไม่ใช่ถูกจำกัดด้วยลำดับชั้นเดิม ข้อเสนอให้ดึงดูดคนเก่งจากทั่วโลกจำนวนห้าล้านคนสะท้อนโจทย์ที่ใหญ่กว่าการฝึกอบรม คือการสร้างสภาพแวดล้อมที่คนมีความสามารถอยากเข้ามาทำงานและสร้างธุรกิจ

ฝึกพนักงานให้ใช้ AI และให้อำนาจคนหน้างาน
การนำ AI เข้าสู่องค์กรควรเดินพร้อมกับการเตรียมทักษะและงานใหม่ให้พนักงาน ไม่ใช่รอให้ระบบเปลี่ยนแล้วค่อยหาทางรองรับ เครือเจริญโภคภัณฑ์ระบุว่าให้ความสำคัญกับหลักสูตรที่นำความรู้จากทั่วโลกมาช่วยให้บุคลากรใช้ AI กับงานจริง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนตลอดกระบวนการ แนวทางนี้สำคัญต่อคนทำงาน เพราะ AI อาจทำให้งานบางอย่างเปลี่ยนไป แต่การพัฒนาทักษะใหม่ช่วยให้พวกเขาพร้อมรับบทบาทและโอกาสที่เกิดขึ้น แทนที่จะถูกมองเป็นเพียงต้นทุนที่ระบบอัตโนมัติจะเข้ามาแทน
การเตรียมคนยังต้องเปลี่ยนวิธีบริหาร ธนินท์กล่าวถึงแผนลดลำดับชั้นจากห้าถึงหกชั้นเหลือสองชั้น เพื่อให้คนหน้างานตัดสินใจได้ เพราะเข้าใจปัญหาและสถานการณ์จริง พร้อมใช้ AI ติดตามข้อมูลและผลการทำงาน นี่เป็นการออกแบบองค์กรที่มีเหตุผลกว่าใช้ AI เพื่อเฝ้าติดตามพนักงานเพียงอย่างเดียว หากผู้บริหารชี้แนะโดยไม่ชี้นำ คนทำงานย่อมมีโอกาสใช้ความรู้จากหน้างานแก้ปัญหาได้รวดเร็ว และเรียนรู้จากผลลัพธ์จริง
AI ภาคการผลิตต้องสร้างของดีในราคาที่เข้าถึงได้
AI ภาคการผลิตจะมีความหมายเมื่อช่วยให้ผลิตได้แม่นยำขึ้น ลดข้อผิดพลาด และยกระดับคุณภาพ ไม่ใช่เพียงเพิ่มจำนวนเครื่องจักร ซีพีร่วมลงทุนพัฒนาหุ่นยนต์เพื่อใช้ในเกษตร อุตสาหกรรม ค้าปลีก และศูนย์กระจายสินค้า โดยมุ่งเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และลดความผิดพลาด ซึ่งสำคัญเป็นพิเศษในอุตสาหกรรมอาหารที่ความผิดพลาดอาจกระทบความปลอดภัยของผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม หุ่นยนต์ยังต้องฝึกให้เหมาะกับแต่ละกระบวนการ และไม่สามารถทำงานได้เทียบเท่ามนุษย์ในทุกด้าน การลงทุนจึงควรพิจารณาความเหมาะสมกับงานจริง พร้อมพัฒนาทักษะของคนที่จะทำงานร่วมกับเทคโนโลยี
เกณฑ์ตัดสินความสำเร็จไม่ควรหยุดที่ตัวเลขผลิตภาพของบริษัท แต่ต้องดูผลที่ผู้บริโภคได้รับด้วย เป้าหมายคือสินค้าที่คุณภาพดีขึ้น ปลอดภัยขึ้น และราคาถูกลง เมื่อผู้บริโภคเปรียบเทียบข้อมูลและสินค้าได้ง่าย ธุรกิจที่ลดต้นทุนได้โดยไม่ลดคุณภาพย่อมแข่งขันได้ดีกว่า นี่ทำให้การใช้เทคโนโลยีตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการขนส่งมีเหตุผลก็ต่อเมื่อช่วยส่งผ่านประโยชน์ไปถึงคนซื้อ หากต้นทุนที่ลดลงไม่สะท้อนเป็นสินค้าที่ดีและเข้าถึงได้ การนำ AI มาใช้ก็ยังไม่ตอบโจทย์เศรษฐกิจในวงกว้าง
พลังงานและน้ำคือโครงสร้างพื้นฐาน AI
โครงสร้างพื้นฐาน AI ไม่ได้มีเพียงศูนย์ข้อมูลหรือระบบดิจิทัล แต่รวมถึงพลังงานที่เพียงพอและน้ำที่จัดการอย่างเป็นระบบด้วย การเติบโตของ AI ศูนย์ข้อมูล หุ่นยนต์ และยานยนต์ไฟฟ้าทำให้ความต้องการไฟฟ้าเพิ่มขึ้น จึงต้องเตรียมทั้งปริมาณและต้นทุนพลังงานให้รองรับการลงทุน ธนินท์มองว่าก๊าซธรรมชาติยังมีบทบาทในช่วงเปลี่ยนผ่าน และเสนอให้ติดตามเทคโนโลยีนิวเคลียร์ขนาดเล็กในฐานะทางเลือกระยะยาว โดยพิจารณาความปลอดภัย ต้นทุน และพลังงานสะอาดควบคู่กัน การเตรียมพลังงานจึงไม่ใช่เรื่องของผู้ประกอบการเทคโนโลยีเท่านั้น แต่เป็นเงื่อนไขต่อความสามารถในการแข่งขันของภาคผลิตโดยรวม
ภาคเกษตรสะท้อนความสำคัญของโครงสร้างพื้นฐานได้ชัดเจน ประเทศมีข้อได้เปรียบด้านภูมิประเทศและภูมิอากาศ แต่ยังเผชิญทั้งน้ำท่วมและภัยแล้ง การจัดการน้ำจึงเป็นฐานเพิ่มปริมาณ คุณภาพ และมูลค่าผลผลิต ไม่ใช่เพียงมาตรการรับมือภัยพิบัติ ข้อเสนอให้รวมพื้นที่เกษตรแปลงเล็กเป็นแปลงใหญ่ โดยเจ้าของที่ดินมีส่วนร่วมและได้รับผลตอบแทนตามสัดส่วน อาจช่วยให้จัดระบบชลประทานและใช้เครื่องจักรได้คุ้มขึ้น ทั้งยังเปิดทางให้เกษตรกรมีรายได้จากผลตอบแทนของกิจการและประกอบอาชีพอื่นเพิ่มเติม การลงทุนด้านน้ำควรมีเงื่อนไขชัดเจนและเป็นธรรม โดยคำนึงถึงประโยชน์ของเกษตรกรและประเทศ
บทสรุป: วัด AI จากผลที่เกิดกับคนและผลิตภาพ
ข้อเสนอทั้งหมดชี้ไปในทิศทางเดียวกัน: AI ไม่ใช่ทางลัดที่แยกจากนโยบายคนและโครงสร้างพื้นฐาน หากต้องการให้เทคโนโลยีสร้างผลิตภาพจริง องค์กรต้องฝึกพนักงานก่อนและระหว่างการเปลี่ยนผ่าน กระจายอำนาจให้คนหน้างานใช้ข้อมูลตัดสินใจ และรัฐต้องวางระบบพลังงานกับน้ำให้รองรับการผลิตและเกษตร การปรับกฎเกณฑ์ให้ชัดเจนและเป็นธรรมก็จำเป็นต่อการดึงดูดการลงทุน แนวทางเหล่านี้ควรเดินหน้าไปพร้อมกัน ไม่ใช่เลือกลงทุนด้านเทคโนโลยีก่อนแล้วค่อยแก้ปัญหาคนและทรัพยากรภายหลัง
ท้ายที่สุด ความสำเร็จของ AI กับเศรษฐกิจควรวัดจากงานที่มีคุณภาพและโอกาสใหม่ที่คนเข้าถึงได้ ตลอดจนสินค้าที่ดีและราคาไม่เป็นอุปสรรคต่อผู้บริโภค หากพลังงานและน้ำพร้อม คนมีทักษะ และองค์กรเปิดพื้นที่ให้ตัดสินใจ เทคโนโลยีก็มีโอกาสยกระดับทั้งภาคผลิตและเกษตรได้จริง แต่หากขาดองค์ประกอบเหล่านี้ AI ก็เสี่ยงเป็นเพียงเครื่องมือของบางองค์กร โดยไม่สร้างประโยชน์กว้างพอให้เศรษฐกิจโดยรวม






