Passkey คืออะไร และทำงานต่างจากรหัสผ่านอย่างไร
Passkey คือวิธีเข้าสู่บัญชีออนไลน์ที่ใช้กุญแจเข้ารหัสคู่หนึ่งแทนรหัสผ่าน โดยผู้ใช้ยืนยันตัวตนด้วยใบหน้า ลายนิ้วมือ หรือรหัสประจำอุปกรณ์ และไม่ต้องพิมพ์รหัสลับส่งให้เว็บไซต์ กุญแจสาธารณะจะอยู่กับบริการ ส่วนกุญแจส่วนตัวถูกเก็บไว้อย่างปลอดภัยในอุปกรณ์หรือระบบจัดการ Passkey ของผู้ใช้
เมื่อเข้าสู่ระบบ อุปกรณ์ใช้กุญแจส่วนตัวตอบโจทย์การตรวจสอบทางเข้ารหัส โดยไม่ส่งกุญแจนั้นออกไปให้เว็บไซต์ นี่คือความต่างสำคัญจากการจำรหัสผ่านแบบเดิม ซึ่งผู้ใช้ต้องพิมพ์ข้อมูลลับทุกครั้งและอาจเผลอใช้รหัสเดียวกันหลายบริการ ส่วนการยืนยันสองขั้นตอนยังเริ่มจากรหัสผ่าน แล้วค่อยเพิ่มรหัสหรือคำขออนุมัติเป็นชั้นที่สอง Passkey จึงลดการพึ่งพาสิ่งที่ต้องจำและพิมพ์ แม้บางบริการจะยังเปิดให้ใช้รหัสผ่านควบคู่กันในช่วงเปลี่ยนผ่านก็ตาม

เหตุใด Passkey จึงกันเว็บไซต์ปลอมได้ดีกว่า OTP
จุดแข็งของ Passkey ไม่ได้อยู่ที่การสแกนนิ้วหรือใบหน้าเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การผูกการยืนยันเข้ากับชื่อเว็บไซต์จริง กุญแจที่สร้างไว้ใช้ได้กับโดเมนของบริการนั้น เมื่อผู้ใช้เปิดหน้าเลียนแบบ ระบบจึงไม่ส่งข้อมูลยืนยันที่มิจฉาชีพนำไปใช้ต่อกับเว็บจริงได้เหมือนการหลอกให้กรอกรหัสผ่านหรือ OTP
การขโมยรหัสผ่านและ OTP ยังเป็นไปได้ผ่านหน้าธนาคารปลอมที่หลอกให้เหยื่อกรอกข้อมูล แล้วนำรหัสไปล็อกอินบัญชีจริงทันที ส่วน Passkey ไม่ได้ส่งรหัสลับให้ผู้ใช้คัดลอกหรือส่งต่อ จึงลดช่องทางฟิชชิงได้มากกว่า แม้ระบบยืนยันสองขั้นตอนจะเพิ่มความปลอดภัยกว่าการใช้รหัสผ่านลำพัง แต่ก็ยังอาจถูกหลอกให้อนุมัติหรือเปิดเผยรหัสได้ หน่วยงานความมั่นคงไซเบอร์ของอังกฤษแนะนำให้เลือก Passkey เมื่อบริการรองรับ และใช้การยืนยันสองขั้นตอนกับบริการที่ยังไม่มีระบบนี้
ข้อสรุปที่ควรจำคือ Passkey ปลอดภัยกว่าในเรื่องการหลอกเอาข้อมูลล็อกอิน แต่ไม่ได้ทำให้บัญชีไม่มีวันถูกเจาะ ผู้ไม่หวังดีอาจโจมตีอุปกรณ์ บัญชีที่ใช้ซิงก์ หรือช่องทางกู้คืนได้ จึงยังต้องรักษาความปลอดภัยของอุปกรณ์และการตั้งค่าบัญชี

ข้อจำกัดที่ควรชั่งใจก่อนเปลี่ยน
ความสะดวกของ Passkey ผูกกับอุปกรณ์และระบบที่เก็บกุญแจ หากโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์หาย ผู้ใช้ต้องมีวิธีกู้คืนบัญชีและเข้าถึง Passkey จากอุปกรณ์อื่น การเลือกเก็บหรือซิงก์กุญแจผ่านบัญชีผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่งก็อาจทำให้ย้ายข้ามระบบนิเวศได้ไม่สะดวก จึงควรคิดเรื่องการสำรองและการเข้าถึงก่อนสร้าง Passkey ให้บัญชีสำคัญ
ความปลอดภัยของอุปกรณ์ยังสำคัญมาก หากคนร้ายได้อุปกรณ์และรู้รหัสปลดล็อก ก็อาจเข้าถึงบัญชีที่ใช้ Passkey ได้ ผู้ใช้จึงควรตั้งรหัสหน้าจอที่คาดเดายาก เปิดการล็อกด้วยชีวมิติเมื่อเหมาะสม และปกป้องบัญชีที่ใช้ซิงก์กุญแจ รวมถึงเตรียมช่องทางกู้คืนที่รัดกุม
อีกข้อที่ไม่ควรมองข้ามคือบริการอาจยังไม่รองรับ Passkey หรือยังเก็บรหัสผ่านและวิธีกู้คืนเดิมไว้ การมี Passkey จึงไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงทุกทางหายไปทั้งหมด ควรตรวจสอบวิธีเข้าสู่ระบบสำรองของแต่ละบัญชี และอย่าปิดการยืนยันสองขั้นตอนในบริการที่ยังต้องใช้รหัสผ่าน

เริ่มตั้งค่า Passkey อย่างเป็นขั้นตอน
เริ่มจากบัญชีที่สำคัญและบริการที่รองรับ เช่น อีเมล พื้นที่เก็บไฟล์ หรือบัญชีชำระเงิน เพราะบัญชีเหล่านี้มักเป็นกุญแจไปสู่บริการอื่น ก่อนเริ่ม ให้ตัดสินใจว่าจะจัดเก็บ Passkey ไว้กับระบบใด ตรวจว่ามีอุปกรณ์สำรองหรือวิธีกู้คืน และอัปเดตอุปกรณ์ให้พร้อม การเลือกแหล่งเก็บตั้งแต่ต้นช่วยลดปัญหาเมื่อเปลี่ยนโทรศัพท์หรือใช้หลายระบบ
- เข้าสู่บัญชีของบริการตามปกติ แล้วเปิดการตั้งค่าความปลอดภัยหรือการเข้าสู่ระบบ
- เลือกเมนูสร้าง Passkey หรือกุญแจเข้าสู่ระบบ แล้วทำตามคำแนะนำบนหน้าจอ
- ยืนยันตัวตนด้วยใบหน้า ลายนิ้วมือ หรือรหัสปลดล็อกอุปกรณ์ และเลือกตำแหน่งจัดเก็บตามที่ต้องการ
- ทดสอบเข้าสู่ระบบด้วย Passkey และตรวจสอบวิธีกู้คืนก่อนพึ่งพาวิธีใหม่นี้เพียงอย่างเดียว
หลังตั้งค่าแล้ว อย่าลบวิธีเดิมทันทีจนกว่าจะมั่นใจว่า Passkey ใช้งานได้และกู้คืนบัญชีได้จริง สำหรับบริการที่ยังไม่รองรับ ให้ใช้รหัสผ่านที่ไม่ซ้ำกันร่วมกับการยืนยันสองขั้นตอนต่อไป มุมมองที่เหมาะที่สุดไม่ใช่การย้ายทุกบัญชีในวันเดียว แต่คือเริ่มจากบริการที่รองรับและสำคัญ แล้วค่อยขยายเมื่อระบบสำรองพร้อม







