AI เปลี่ยนงาน แต่ความเปลี่ยนแปลงก็เปิดพื้นที่ให้คนเริ่มต้น
Gen Z กับ AI คือช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กำลังเปลี่ยนทั้งลักษณะงานและวิธีเริ่มต้นอาชีพ พร้อมเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่สร้างทางเลือกที่ไม่จำเป็นต้องเดินตามแบบแผนเดิม แซม อัลต์แมน ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ OpenAI กล่าวในการสนทนากับนักศึกษาธุรกิจว่า งานจำนวนมากจะถูก AI ทำได้ดีกว่า ถูกกว่า และเร็วกว่าเดิม รวมถึงอาจเปลี่ยนวิธีทำงานไปอย่างสิ้นเชิง อย่างไรก็ตาม เขาเตือนว่าการเปลี่ยนผ่านอาจไม่เกิดเร็วเท่าที่หลายคนคาด และไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องรีบลาออกไปตั้งบริษัททันที ประเด็นที่ควรรับฟังคือ คนเริ่มทำงานไม่ควรมองความไม่แน่นอนเป็นเหตุให้ยึดติดกับสูตรสำเร็จ เพราะการเปลี่ยนแปลงย่อมทำให้ทักษะและแนวคิดใหม่มีพื้นที่มากขึ้น
อัลต์แมนบอกว่าเขาผิดหวังที่นักศึกษาบริหารธุรกิจจำนวนมากยังเลือกทำสิ่งที่เคยเป็นกระแสเมื่อห้าปีก่อน แทนที่จะลองสิ่งใหม่ และมองว่าช่วงที่สนามกำลังเปลี่ยนคือเวลาที่เปิดโอกาสให้คนมีความคิด แรงผลักดัน และทักษะใหม่ได้เปรียบ นี่เป็นคำชวนให้ทดลอง ไม่ใช่คำรับประกันว่าจะประสบความสำเร็จ

AI กับอาชีพ: โอกาสไม่ได้จำกัดอยู่แค่การได้งาน
เมื่อ AI เข้ามารับช่วงงานบางส่วน ความเสี่ยงคือบทบาทเดิมอาจลดความสำคัญ แต่โอกาสคือการสร้างบริการหรือกิจการที่เมื่อไม่กี่ปีก่อนทำได้ยากหรืออาจเป็นไปไม่ได้ อัลต์แมนเชื่อว่าเทคโนโลยี AI สามารถเป็นฐานให้เกิดบริษัทใหม่ที่ใหญ่และมีความสำคัญได้ ในปี 2005 เขาลาออกจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดระหว่างเรียนวิทยาการคอมพิวเตอร์ เพื่อร่วมก่อตั้ง Loopt บริษัทเครือข่ายสังคมตามตำแหน่งที่ตั้ง ซึ่งต่อมาถูกซื้อกิจการ ประสบการณ์ส่วนตัวนี้ช่วยอธิบายว่าทำไมเขาจึงสนับสนุนการลงมือสร้าง แต่ไม่ได้แปลว่าการเป็นผู้ประกอบการเหมาะกับทุกคน ทางเลือกที่เป็นจริงกว่าคือเริ่มจากทดลองแก้ปัญหาเล็ก ๆ ด้วยเครื่องมือใหม่ แล้วดูว่ามีคนต้องการสิ่งนั้นหรือไม่
ตัวเลขการยื่นคำขอเริ่มธุรกิจในสหรัฐฯ ปี 2025 อยู่ที่ 5.7 ล้านรายการ สูงที่สุดในรอบสองทศวรรษที่มีการเก็บข้อมูล ตัวเลขนี้ชี้ว่าความสนใจในการเริ่มกิจการมีอยู่จริง แต่ไม่ควรถูกใช้เป็นหลักฐานว่าทุกธุรกิจจะเติบโตได้ สิ่งที่คนรุ่นใหม่ควรนำไปใช้คือความกล้าทดลองอย่างมีเป้าหมาย และมอง AI เป็นเครื่องมือเพิ่มความสามารถ ไม่ใช่ทางลัดที่ทดแทนความเข้าใจลูกค้าหรือการตัดสินใจของมนุษย์
สมัครงานยุค AI ต้องผ่านระบบ และยังต้องทำให้เห็นความเป็นคน
คำแนะนำให้สร้างสิ่งใหม่ฟังดูมีพลัง แต่คนส่วนใหญ่ยังต้องเผชิญด่านสมัครงานยุค AI ก่อนจะได้โอกาสแสดงฝีมือ งานวิจัยผู้หางานกว่า 1,100 คนในสหราชอาณาจักรและไอร์แลนด์พบว่า 81% ถูกปฏิเสธโดยไม่ได้พูดคุยกับใครในบริษัทที่สมัคร อีกทั้ง 42% เคยผ่านการสัมภาษณ์ด้วย AI ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา และในกลุ่มนี้ 57% ระบุว่าการสัมภาษณ์ช่วยให้แสดงทักษะได้ ภาพนี้สะท้อนความย้อนแย้ง: ระบบอัตโนมัติอาจช่วยให้การคัดเลือกเป็นขั้นตอนมากขึ้น แต่ผู้สมัครยังต้องหาทางทำให้ใบสมัครไปถึงมนุษย์ และต้องเชื่อมั่นว่าตนมีโอกาสอธิบายสิ่งที่ทำได้จริง
เรซูเม่สมัครงานจึงไม่ควรเป็นเพียงเอกสารที่ปรับคำให้ตรงกับระบบคัดกรองจนทุกคนดูคล้ายกัน งานวิจัยเดียวกันพบว่า 97% ของผู้หางานอยากนำเสนอสิ่งที่ใส่ลงในใบสมัครไม่ได้ ความกังวลไม่ได้มีแค่การผ่านตัวกรอง แต่ยังรวมถึงการสื่อสารให้เห็นวิธีคิด ผลงาน และประสบการณ์เฉพาะตัว การใช้ AI ช่วยเรียบเรียงทำได้ แต่ผู้สมัครควรตรวจให้แน่ใจว่าทุกข้อความตรงกับข้อเท็จจริงและยังฟังเป็นเสียงของตนเอง
คำตอบไม่ใช่เลือกข้างระหว่าง AI กับความเป็นตัวเอง
ความท้าทายของคนรุ่นใหม่จึงมีสองด้านพร้อมกัน คือปรับตัวให้ทำงานร่วมกับ AI และทำให้คนเห็นคุณค่าที่ระบบอัตโนมัติอาจอ่านไม่ออก ผู้หางาน 97% ที่ต้องการแสดงสิ่งซึ่งใบสมัครรองรับไม่ได้ กำลังชี้ถึงช่องว่างในวิธีจ้างงาน ไม่ใช่เพียงปัญหาการเขียนเรซูเม่ ผู้สมัครควรเตรียมตัวอย่างผลงาน วิธีแก้ปัญหา และบทเรียนจากประสบการณ์ เพื่อใช้เติมภาพที่เอกสารสั้น ๆ บอกไม่ได้ ขณะเดียวกัน นายจ้างก็ต้องคิดว่าจะเปิดพื้นที่ให้ผู้สมัครแสดงความสามารถได้มากกว่าการจัดอันดับข้อความอย่างไร
อัลต์แมนเคยคัดค้านคำกล่าวที่ว่า AI จะนำไปสู่หายนะด้านการจ้างงาน และต่อมายังระบุว่าไม่คาดว่าจะเห็นสังคมหรือรูปแบบการทำงานเปลี่ยนไปในทันที แม้คำประเมินเรื่องจังหวะเวลาอาจเปลี่ยนได้ แต่เป็นเหตุผลให้คนทำงานเตรียมพร้อมโดยไม่ตื่นตระหนก สรุปแล้ว คำชวนของเขามีประโยชน์เมื่อมองเป็นแรงผลักให้ลองสร้างทางเลือก ไม่ใช่คำสั่งให้ทุกคนเป็นผู้ประกอบการ ส่วนผู้สมัครงานควรใช้ AI อย่างรู้เท่าทัน พร้อมรักษาตัวอย่างและน้ำเสียงที่สะท้อนตัวตน เพราะในตลาดงานที่ระบบคัดกรองมีบทบาทมากขึ้น ความแตกต่างที่พิสูจน์ได้ยังสำคัญกว่าถ้อยคำที่ขัดเกลาจนเหมือนกันหมด






