VietQRGlobal คืออะไร และทำไมคนเดินทางต้องสนใจ
VietQRGlobal คือเครือข่ายระบบชำระเงิน QR Code สำหรับการชำระเงินข้ามพรมแดน ที่เชื่อมต่อธนาคารเวียดนามกับระบบรับชำระในหลายประเทศ เพื่อให้นักท่องเที่ยวและผู้บริโภคสามารถใช้แอปธนาคารของตนสแกนรหัส QR ชำระเงินได้โดยตรงในต่างประเทศ โดยไม่ต้องแลกเงินสดหรือเปิดบัญชีใหม่ เป็นการยกระดับการชำระเงินดิจิทัลให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์เดินทางและการชอปปิงข้ามประเทศอย่างต่อเนื่อง
หัวใจของเรื่องนี้คือ เวียดนามกำลังใช้ VietQRGlobal เป็นเครื่องมือยึดหัวหาดในสมรภูมิการชำระเงินดิจิทัลระดับภูมิภาค แทนที่จะรอให้ยักษ์ใหญ่ฟินเทคจากที่อื่นเข้ามาครองตลาด ธนาคารเวียดนามลงมือเชื่อมต่อระบบของตนเข้ากับพันธมิตรต่างประเทศ ทั้งผ่านการเชื่อมต่อแบบทวิภาคีและความร่วมมือเชิงกลยุทธ์กับผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานการชำระเงิน ซึ่งทำให้ลูกค้าสามารถใช้วิธีจ่ายเงินที่คุ้นเคยระหว่างเดินทางได้อย่างไร้รอยต่อ
จากห้างในกรุงเทพสู่เครือข่ายภูมิภาค การเคลื่อนไหวเชิงรุกของธนาคารเวียดนาม
ภาพที่ชัดเจนที่สุดของการบุกตลาดคือการที่ธนาคารเวียดอินจับมือกับ NAPAS และกลุ่มค้าปลีกขนาดใหญ่ในงานสัปดาห์เวียดนามในประเทศไทยซึ่งจัดที่ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ระหว่างวันที่ 17–20 กันยายน เพื่อผลักดันการเชื่อมต่อการชำระเงินดิจิทัลข้ามพรมแดนผ่าน VietQR Global และ ThaiQR บนระบบค้าปลีกของพันธมิตรในประเทศเจ้าภาพ
ข้อตกลงนี้ไม่ใช่แค่พิธีลงนามเชิงสัญลักษณ์ เพราะการเชื่อมต่อแบบสองทางทำให้ลูกค้าจากเวียดนามสามารถใช้แอป VietinBank iPay Mobile สแกนรหัส QR จ่ายเงินเมื่อซื้อสินค้าในต่างประเทศ ขณะเดียวกันนักท่องเที่ยวจากประเทศเจ้าภาพก็สามารถสแกนรหัสดิจิทัลเพื่อจ่ายในจุดรับชำระในเวียดนามได้ทันที บทบาทของธนาคารเวียดนามจึงขยับจากผู้ให้บริการจ่ายเงินในประเทศ ไปสู่ผู้เชื่อมโยงเส้นทางการบริโภคข้ามพรมแดนอย่างแท้จริง
ตัวเลขไม่โกหก การชำระเงินดิจิทัลเวียดนามกำลังทะยาน
การเติบโตของ VietQRGlobal ไม่ได้เกิดในสุญญากาศ แต่ตั้งอยู่บนฐานพฤติกรรมผู้ใช้ที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน รายงานของธนาคารกลางเวียดนามระบุว่า ในช่วงแปดเดือนแรกของปี ธุรกรรมการชำระเงินแบบไม่ใช้เงินสดเพิ่มขึ้น 34.56 เปอร์เซ็นต์ในด้านปริมาณ และ 13.26 เปอร์เซ็นต์ในด้านมูลค่า ขณะที่ธุรกรรมผ่านอินเทอร์เน็ตเพิ่มขึ้น 46.57 เปอร์เซ็นต์ และธุรกรรมผ่านมือถือเพิ่มขึ้น 35.33 เปอร์เซ็นต์
ที่สำคัญ การชำระเงินด้วย QR Code มีจำนวนถึง 311 ล้านรายการ คิดเป็นมูลค่า 274,200 ล้านดอง เพิ่มขึ้น 6.66 เปอร์เซ็นต์ในด้านปริมาณ และ 25.85 เปอร์เซ็นต์ในด้านมูลค่า ตัวเลขนี้บอกชัดว่า QR ไม่ใช่แค่ตัวเลือกเสริม แต่กำลังกลายเป็นโครงสร้างหลักของการชำระเงินดิจิทัล เมื่อฐานผู้ใช้ในประเทศหนาแน่น การขยายไปสู่การชำระเงินข้ามพรมแดนจึงเป็นก้าวต่อไปที่สมเหตุสมผล และใครตามไม่ทันก็เสี่ยงตกขบวน
VietQRGlobal กับการท่องเที่ยวและค้าปลีก ทำไมการเชื่อมต่อจึงสำคัญกว่าค่าส่วนลด
การเชื่อมต่อการชำระเงินข้ามพรมแดนผ่าน VietQRGlobal กำลังกลายเป็นตัวเร่งสำคัญของธุรกิจท่องเที่ยวและค้าปลีกในภูมิภาค เพราะมันทำให้การจ่ายเงินกลายเป็นเรื่องพื้นฐานที่ผู้เดินทางไม่ต้องคิดให้ปวดหัวอีกต่อไป จากข้อมูลของ NAPAS การเชื่อมต่อดังกล่าวกำลังเติบโตอย่างรวดเร็วในตลาดที่เปิดใช้แล้ว โดยจำนวนธุรกรรมของนักท่องเที่ยวจากบางประเทศเพื่อนบ้านที่จ่ายเงินในเวียดนามเพิ่มขึ้นถึงแปดเท่า ขณะที่มูลค่าธุรกรรมเพิ่มขึ้นหกเท่าในช่วงเวลาเดียวกันเมื่อเทียบกับปีก่อน
ในมุมกลับกัน คนเวียดนามที่เดินทางไปยังตลาดเหล่านั้นก็ใช้จ่ายเพิ่มขึ้นหลายเท่าเช่นกันทั้งด้านปริมาณและมูลค่า นี่คือหลักฐานเชิงตัวเลขว่าความสะดวกในการจ่ายเงินสามารถปลดล็อกกำลังซื้อใหม่ได้ ความร่วมมือกับผู้ให้บริการชำระเงินรายใหญ่ในประเทศเศรษฐกิจสำคัญ เช่น การเชื่อมต่อกับ UPI และแพลตฟอร์มชำระเงินของจีน ทำให้จำนวนธุรกรรมของนักท่องเที่ยวจีนที่สแกน VietQRGlobal ในเวียดนามเพิ่มขึ้นสามเท่าและมูลค่าเพิ่มขึ้นสี่เท่าเพียงสี่เดือนหลังเปิดเชื่อมต่อเต็มระบบ
อนาคตการชำระเงินข้ามพรมแดน เวทีที่เวียดนามไม่อยากเป็นผู้ตาม
สิ่งที่น่าสนใจคือ เวียดนามไม่ได้หยุดอยู่แค่การเชื่อมต่อกับประเทศเพื่อนบ้าน แต่กำลังเตรียมขยายการใช้งานการชำระเงินด้วย QR ไปยังญี่ปุ่น อินเดีย และมาเลเซีย ตามที่รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ของ NAPAS ระบุในงานสัมมนาเรื่องการส่งเสริมการชำระเงินข้ามพรมแดนผ่านรหัส QR หมายความว่า VietQRGlobal กำลังจะกลายเป็นโครงข่ายการชำระเงินที่ครอบคลุมหลายภูมิภาค ไม่เพียงอาเซียนแต่รวมถึงตลาดใหญ่ในเอเชียอื่นด้วย
สำหรับผู้ใช้ทั่วไป ผลลัพธ์ที่จับต้องได้คือการเดินทางที่เบาเงินสดลงมาก การแลกเงินสดจำนวนมากก่อนเที่ยวหรือการกังวลเรื่องอัตราแลกเปลี่ยนเริ่มหมดความสำคัญ เพราะลูกค้าสามารถสแกนจ่ายด้วยแอปธนาคารของตนเองพร้อมอัตราแลกเปลี่ยนที่โปร่งใสและธุรกรรมที่รวดเร็วและปลอดภัย ในภาพใหญ่ การที่ธนาคารเวียดนามเร่งลงทุนและขยายโครงสร้างพื้นฐาน QR ข้ามพรมแดนสะท้อนความตั้งใจจะเป็นผู้เล่นหลักในระบบการชำระเงินดิจิทัลของภูมิภาค ไม่ใช่เพียงผู้รับเทคโนโลยีจากภายนอก และนี่คือเกมยาวที่อาจกำหนดสมดุลอำนาจใหม่ของการค้าดิจิทัลเอเชียในอีกหลายปีข้างหน้า
