REEV จริงประหยัดกว่าไฮบริดหรือไม่ เมื่อดูการสิ้นเปลืองน้ำมัน

REEV คืออะไร และทำไมเรื่องประหยัดจึงไม่ตรงกับที่หลายคนคิด

รถยนต์แบบ REEV หรือ Range Extended Electric Vehicle คือรถที่ขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าตลอดเวลา ใช้แบตเตอรี่ความจุค่อนข้างใหญ่เป็นแหล่งพลังงานหลัก และมีเครื่องยนต์สันดาปภายในขนาดเล็กทำหน้าที่เฉพาะการปั่นไฟเติมเข้าระบบ ไม่ได้ส่งกำลังลงล้อโดยตรงเหมือนรถไฮบริด HEV โครงสร้างนี้ทำให้ REEV ให้ฟีลลิ่งเหมือนรถไฟฟ้าเต็มรูปแบบ แต่ยังเติมน้ำมันเพื่อขยายระยะทางวิ่งได้โดยไม่ต้องพึ่งสถานีชาร์จ

คำโฆษณาที่ว่า REEV ประหยัดน้ำมันอาจเป็นจริงเฉพาะการใช้งานความเร็วต่ำถึงปานกลางในเมือง เพราะมอเตอร์ไฟฟ้าทำงานในจุดที่มีประสิทธิภาพสูงและเครื่องยนต์ปั่นไฟหมุนรอบต่ำคงที่ แต่พอออกต่างจังหวัดแช่ความเร็วสูงเกิน 120 กิโลเมตรต่อชั่วโมงทุกอย่างกลับด้าน REEV กลายเป็นรถที่กินน้ำมันมากกว่าไฮบริด HEV อย่างชัดเจน เนื่องจากต้องแปลงพลังงานหลายชั้นและต้องลากน้ำหนักตัวรถที่มากกว่ามาก การจะเข้าใจให้ชัดจึงต้องมองเชิงวิศวกรรม ไม่ใช่ดูแค่ตัวเลขแรงม้าหรือคำว่าไฟฟ้า

REEV vs HEV ทำไมไฮบริดแบบดั้งเดิมยังประหยัดกว่าบนทางไกล

ในระบบ REEV เส้นทางพลังงานเมื่อใช้โหมดน้ำมันล้วนคือ น้ำมันถูกเผาไหม้ในเครื่องยนต์ กลายเป็นพลังงานกลหมุนเจเนอเรเตอร์ แปลงเป็นไฟฟ้า ส่งผ่านอินเวอร์เตอร์เข้าไปยังมอเตอร์ และจึงกลายเป็นแรงหมุนลงล้อ ขั้นตอนนี้มีการสูญเสียความร้อนและความต้านทานรวมราว 30 เปอร์เซ็นต์ ทำให้เหลือประสิทธิภาพเพียงประมาณ 70–75 เปอร์เซ็นต์ของพลังงานดั้งเดิม เมื่อวิ่งทางไกลที่ต้องการกำลังต่อเนื่อง การแปลงสองต่อแบบนี้จึงทำให้การสิ้นเปลืองพลังงาน REEV แพ้รถไฮบริดแบบ HEV อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ฝั่งไฮบริด HEV ใช้แนวคิดต่างกันชัดเจน เครื่องยนต์และมอเตอร์ไฟฟ้าทำงานร่วมกันได้หลายโหมด แต่หัวใจคือการมีทางส่งกำลังตรงจากเครื่องยนต์ลงล้อผ่านชุดเกียร์และคลัตช์โดยตรง ในช่วงวิ่งความเร็วคงที่บนทางด่วนหรือทางไกล เครื่องยนต์จะทำงานในรอบที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ส่งกำลังกลลงล้อโดยมีการสูญเสียแค่ราว 3–5 เปอร์เซ็นต์ คำพูดที่ตรงที่สุดคือ HEV คือรถน้ำมันที่เอาไฟฟ้ามาช่วยเสริม ส่วน REEV คือรถไฟฟ้าที่ใช้เครื่องยนต์มาคอยชาร์จไฟ เมื่อเข้าใจแบบนี้จะเห็นชัดว่าบนทางไกล HEV ชนะเรื่องประหยัดน้ำมันอย่างไม่มีข้อโต้แย้ง

น้ำหนักแบตเตอรี่และแอโร ไขข้อสงสัยว่าทำไม REEV แพ้ตัวเลขกิโลเมตรต่อลิตร

ประสิทธิภาพรถไฮบริดไม่ได้วัดจากเครื่องยนต์หรือมอเตอร์อย่างเดียว แต่โครงสร้างและน้ำหนักตัวก็มีผลมาก REEV ต้องแบกแบตเตอรี่แรงดันสูงขนาด 30–50 kWh มอเตอร์ไฟฟ้าคู่ และเครื่องยนต์ปั่นไฟเต็มชุด ทำให้ตัวรถหนักกว่า HEV ในขนาดตัวใกล้เคียงกันราว 200–400 กิโลกรัม น้ำหนักส่วนเกินนี้แปลเป็นพลังงานที่ต้องใช้เพิ่มในการเอาชนะความเฉื่อยและแรงต้านการหมุนของยางทุกครั้งที่รถออกตัวหรือเร่งแซง ดังนั้นต่อให้ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพสูง ตัวเลขการสิ้นเปลืองพลังงาน REEV ก็จะถูกลงโทษจากฟิสิกส์พื้นฐานอยู่ดี

ตัวอย่างจากรถ REEV ทรงกล่องอย่าง JAECOO 6T REEV และ iCAR V27 REEV ที่เน้นลุยและตัวถังสูง เมื่อวิ่งความเร็วสูงแช่ที่ 140–150 กิโลเมตรต่อชั่วโมง อัตราสิ้นเปลืองน้ำมันสามารถหล่นลงไปแถว 10.3 กิโลเมตรต่อลิตร เนื่องจากต้องเจอทั้งแรงต้านอากาศที่สูงจากทรงกล่องและการสูญเสียจากการแปลงพลังงานหลายขั้น REEV ถูกออกแบบมาให้ประหยัดสุดในช่วง 0–110 กิโลเมตรต่อชั่วโมงที่เครื่องยนต์ปั่นไฟรอบต่ำนิ่ง แต่ถ้าเจ้าของรถชอบกดคันเร่งยาวบนทางหลวงบ่อยๆ ภาพฝันเรื่อง REEV ประหยัดน้ำมันจะหายไปอย่างรวดเร็ว

สเปกจริงไม่อิงโฆษณา JAECOO 6T REEV vs iCAR V27 REEV

เมื่อมองรายละเอียดจะเห็นว่า REEV รุ่นใหม่เน้นสมรรถนะสูงและระยะทางยาวจนน่าประทับใจ JAECOO 6T REEV รุ่น 4WD Ultra ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าคู่ขับเคลื่อนสี่ล้อระบบ i WD จับคู่กับเครื่องยนต์เบนซิน 1.5 ลิตรปั่นไฟ ให้กำลังสูงสุด 428 แรงม้า แรงบิด 505 นิวตันเมตร อัตราเร่ง 0–100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง 5.5 วินาที แบตเตอรี่ LFP จาก CATL ความจุ 33.67 kWh วิ่งไฟฟ้าล้วนได้ 160 กิโลเมตร และมีระยะทางวิ่งรวมไฟฟ้าบวกน้ำมัน 750 กิโลเมตรในรุ่นขับสี่ พร้อมถังน้ำมัน 45 ลิตร รองรับการชาร์จ AC 6.6 kW DC 100 kW และจ่ายไฟภายนอก V2L ได้ 2.3 kW กั้นด้วยหน้าจอกลาง 15.6 นิ้วและระบบเสียง Infinity 12 ลำโพง

iCAR V27 REEV ขยับขึ้นไปอีกขั้นด้วยตัวถังใหญ่กว่า 5,045 x 1,976 x 1,894 มิลลิเมตร ระยะฐานล้อ 2,900 มิลลิเมตร และระยะต่ำสุดถึงพื้น 224 มิลลิเมตร จึงเหมาะกับสายออฟโรดมากกว่า JAECOO 6T ที่ยาว 4,503 มิลลิเมตรและมีระยะต่ำสุดถึงพื้น 220 มิลลิเมตร มอเตอร์ไฟฟ้าคู่ระบบ i AWD ทำงานกับเครื่องยนต์เบนซิน 1.5 เทอร์โบ ให้กำลัง 455 แรงม้า แรงบิด 505 นิวตันเมตร อัตราเร่ง 0–100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง 6.0 วินาที แบตเตอรี่ 34.31 kWh วิ่งไฟฟ้าล้วน 150 กิโลเมตร แต่เด่นที่ระยะทางวิ่งรวมถึง 1,000 กิโลเมตร ถังน้ำมันใหญ่ 60 ลิตร ชาร์จ AC 6.6 kW DC 100 kW และ V2L สูงสุด 6.0 kW พร้อมจอ 15.4 นิ้วความละเอียด 3K และชุดเสียง Pioneer 15 ลำโพงพร้อมซับวูฟเฟอร์

เลือกอะไรดี REEV หรือ HEV เมื่อมองจากการสิ้นเปลืองและการใช้งานจริง

จุดแข็งที่ทำให้ REEV น่าสนใจคือความยืดหยุ่นในการเดินทางยาวโดยไม่ต้องรอคิวชาร์จ และระยะทางวิ่งรวมที่แตะ 1,000 กิโลเมตรในบางรุ่นอย่าง iCAR V27 REEV เจ้าของที่ใช้ชีวิตในเมืองเป็นหลัก ขับช่วงความเร็วไม่เกิน 110 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และมีโอกาสชาร์จไฟที่บ้านหรือออฟฟิศบ่อยๆ จะได้ประโยชน์จากการขับไฟฟ้าล้วนที่ไม่ใช้น้ำมันเลย เมื่อแบตเตอรี่หมดก็ให้เครื่องยนต์ช่วยปั่นไฟต่อ ทำให้ REEV ประหยัดน้ำมันในมุมการใช้งานแบบไฟฟ้าเสริมด้วยน้ำมัน

ฝั่งไฮบริด HEV แม้จะไม่มีโหมดขับไฟฟ้าล้วนระยะไกล แต่สำหรับคนที่ใช้ความเร็วสูงบนทางหลวงบ่อย และไม่อยากรับภาระน้ำหนักแบตเตอรี่ใหญ่ HEV ยังเป็นคำตอบที่ตรงไปตรงมาที่สุด เพราะระบบส่งกำลังส่งแรงจากเครื่องยนต์ลงล้อได้โดยตรง ลดการสูญเสียจากการแปลงพลังงานสองต่อ สรุปสั้นๆ HEV คือรถน้ำมันที่ประหยัดสุดในยุคนี้ ส่วน REEV คือรถไฟฟ้าที่ไม่ต้องชาร์จไฟเวลาเดินทางไกล ถ้าต้องเลือก ต้องเริ่มจากการถามตัวเองก่อนว่าขับแบบไหนมากกว่า เมืองหรือต่างจังหวัด แล้วค่อยตัดสินใจ ไม่เช่นนั้นคำว่า REEV ประหยัดน้ำมันอาจกลายเป็นความคาดหวังที่สวนทางกับบิลค่าเชื้อเพลิง

• ซื้อ REEV ถ้าคุณอยากได้ฟีลขับไฟฟ้า แรงบิดฉับไว ไม่อยากวางแผนจอดชาร์จบนทางไกล และขับในเมืองเป็นส่วนใหญ่
• ข้าม REEV ถ้าคุณใช้ความเร็วสูงต่อเนื่องบนทางหลวง เพราะการสูญเสียจากการแปลงพลังงานและน้ำหนักแบตเตอรี่จะทำให้สิ้นเปลืองน้ำมันมากกว่า HEV
• ซื้อ HEV ถ้าคุณต้องการรถน้ำมันที่ประหยัดที่สุด เติมน้ำมันอย่างเดียวจบ ไม่ต้องเสียบปลั๊ก และเน้นทางไกลเป็นหลัก
• ข้าม HEV ถ้าคุณอยากขับโหมดไฟฟ้าล้วนระยะทางยาว หรืออยากใช้ฟังก์ชันอย่าง V2L จ่ายไฟให้เครื่องใช้ไฟฟ้าภายนอกรถที่ REEV หลายรุ่นให้มาจากโรงงาน