HPV คืออะไร และทำไมผู้ชายถึงต้องสนใจ
เชื้อเอชพีวีหรือ Human Papillomavirus คือไวรัสที่ติดต่อผ่านการสัมผัสผิวหนังและเพศสัมพันธ์ มีหลายสายพันธุ์ ทั้งแบบเสี่ยงต่ำและเสี่ยงสูง แฝงตัวในร่างกายได้โดยไม่แสดงอาการ ทำให้หลายคนไม่รู้ตัวว่าติดเชื้อแล้ว เชื้อชนิดเสี่ยงสูงบางกลุ่มสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งหลายตำแหน่ง เช่น มะเร็งปากมดลูก มะเร็งทวารหนัก มะเร็งช่องคลอด มะเร็งปากช่องคลอด รวมถึงมะเร็งช่องปากและลำคอ การป้องกันด้วยวัคซีนและพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัยจึงเป็นหัวใจสำคัญของการป้องกันโรคจาก HPV
ข้อเท็จจริงที่ชวนสะดุ้งคือ ผู้ชายจำนวนมากถูกมองข้ามในเรื่องสุขภาพผู้ชาย HPV ทั้งที่ผู้ชายมากกว่า 90% ที่เคยมีเพศสัมพันธ์มีโอกาสได้รับเชื้อในช่วงหนึ่งของชีวิต และมักไม่มีอาการ ทำให้ส่งต่อเชื้อให้คู่ครองโดยไม่รู้ตัว นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัวหรือเป็นแค่ปัญหาของผู้หญิง แต่คือประเด็นสุขภาพของทุกความสัมพันธ์
ผู้ชายเสี่ยงมะเร็งช่องปากจาก HPV มากกว่าผู้หญิงถึง 5 เท่า
มะเร็งช่องปากจาก HPV ไม่ได้เกิดกับผู้หญิงเท่านั้น แต่พบในผู้ชายมากกว่าหญิงถึง 5 เท่า จากข้อมูลโรงพยาบาลพบว่า มะเร็งช่องปากและลำคอที่เกี่ยวข้องกับเชื้อ HPV พบได้ทั้งสองเพศ แต่ผู้ชายเป็นมากกว่าผู้หญิงอย่างชัดเจน แถมยังเป็นมะเร็งที่พบมากเป็นอันดับที่ 4 ในผู้ชายกลุ่มนี้ด้วย นี่คือสัญญาณว่าเราประเมินความเสี่ยงในผู้ชายต่ำเกินไป
ปัจจัยเสี่ยงสำคัญของมะเร็งช่องปากและลำคอคือ การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ และการติดเชื้อ HPV เมื่อรวมกับความจริงว่าผู้ชายสร้างภูมิคุ้มกันตามธรรมชาติจากการติดเชื้อได้น้อย และมีโอกาสติดเชื้อซ้ำ ภาพที่ออกมาชัดเจนมากว่า ถ้าไม่พูดเรื่องการป้องกันให้ดังขึ้นในหมู่ผู้ชาย เรากำลังปล่อยให้ช่องว่างความเสี่ยงขยายออกไปเรื่อยๆ
วัคซีน HPV ป้องกันได้มากกว่าแค่มะเร็งปากมดลูก
ตลอด 20 ปีของวัคซีน HPV ทั่วโลกมีผู้ได้รับวัคซีนแล้วมากกว่า 100 ล้านคน แสดงข้อมูลประสิทธิภาพและความปลอดภัยจากการใช้จริงอย่างต่อเนื่อง วัคซีน HPV ป้องกันโรคและมะเร็งที่เกิดจากเชื้อ HPV ได้อย่างน้อย 6 โรค ได้แก่ มะเร็งปากมดลูก มะเร็งช่องคลอด มะเร็งปากช่องคลอด มะเร็งทวารหนัก มะเร็งช่องปากและลำคอ และหูดหงอนไก่ นี่ไม่ใช่วัคซีนสำหรับอวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่ง แต่คือเกราะป้องกันทั้งระบบ
สำหรับผู้ชาย วัคซีน HPV ชนิด 9 สายพันธุ์จากสหรัฐอเมริกาเป็นวัคซีนที่ได้รับอนุมัติให้ใช้ในเพศชาย เพื่อช่วยป้องกันโรคและมะเร็งจากเชื้อ HPV ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพผู้ชาย HPV โดยเฉพาะ การฉีดไม่ใช่การดูแลตัวเองฝ่ายเดียว แต่ช่วยลดการส่งต่อเชื้อให้คนรัก ตามแนวคิดชัดๆ ว่า การป้องกันไม่ใช่เรื่องของคนคนเดียว แต่คือการดูแลคนรอบตัวไปพร้อมกัน
การป้องกันโรค HPV ต้องเริ่มก่อนมีอาการ ไม่ใช่รอให้ป่วย
ปัญหาของ HPV คือเชื้อมักแฝงตัวอยู่ในร่างกายได้นานเป็นปีโดยไม่มีอาการ ทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่าตัวเองปลอดภัย ทั้งที่กำลังมีความเสี่ยงสะสมอยู่ การป้องกันโรค HPV จึงต้องเริ่มจากการฉีดวัคซีน HPV ป้องกัน การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอสำหรับผู้ที่เกี่ยวข้อง และการใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ การมีคู่นอนเพียงคนเดียวก็ยังเสี่ยงติดเชื้อได้ เพราะเชื้อติดต่อผ่านการสัมผัสผิวหนังและสามารถแฝงอยู่ได้นาน
แพทย์เน้นย้ำตรงกันว่า อย่ารอให้มีอาการหรือรอให้คนข้างตัวเตือน ควรเข้าพบแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนการฉีดวัคซีนตามช่วงอายุและสุขภาพของแต่ละคนตั้งแต่ตอนที่ยังสบายดี แม้ผู้ที่เคยมีเพศสัมพันธ์ หรืออายุเกิน 30 ปีแล้ว ก็ยังได้รับประโยชน์จากการฉีด เพราะช่วยป้องกันการติดเชื้อสายพันธุ์ใหม่ที่ยังไม่เคยสัมผัสมาก่อน
จากแคมเปญ “รักใครให้ชวนป้องกัน” สู่การลงมือของเรา
แคมเปญ “HPV ก็เรื่องของเรา รักใครให้ชวนป้องกัน” ที่เปิดตัวในโอกาสครบรอบ 20 ปีนวัตกรรมวัคซีน HPV และปีที่ 17 ของโรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ส่งสารสำคัญว่า HPV ไม่ใช่เรื่องของผู้หญิงหรือผู้ชายเพียงฝ่ายเดียว แต่เป็นเรื่องของทุกคนในความสัมพันธ์เดียวกัน การที่คู่รักคนดังออกมาพูดเรื่องนี้บนเวทีเดียวกับทีมแพทย์ เป็นภาพสะท้อนว่าการป้องกันเชื้อนี้ควรเป็นบทสนทนาปกติในครอบครัวและคู่รัก ไม่ใช่เรื่องน่าอาย
สารที่เราไม่ควรมองข้ามคือ การแสดงความรักวันนี้ ไม่ได้มีแค่การดูแลกันยามป่วย แต่คือการชวนกันป้องกันก่อนเจ็บป่วย ต่างคนต่างไปปรึกษาแพทย์เรื่องวัคซีน HPV ป้องกัน เลือกวิถีชีวิตและพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัย และกล้าพูดเรื่องสุขภาพผู้ชาย HPV อย่างเปิดเผย ถ้ามอง HPV เป็นเรื่องของเราทุกคน ไม่ใช่เฉพาะผู้หญิง วันหนึ่งสถิติมะเร็งช่องปากจาก HPV ในผู้ชายอาจลดลงได้จริง
