การลงทุนที่ต้องต่อยอดเกินกว่าการตั้งโรงงาน
ความร่วมมือด้านรถยนต์ไฟฟ้าและเทคโนโลยีดิจิทัล คือการเชื่อมการผลิตรถพลังงานไฟฟ้าเข้ากับระบบข้อมูล ปัญญาประดิษฐ์ และทักษะแรงงาน เพื่อสร้างอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าในประเทศ ไม่ใช่เพียงประกอบสินค้าเพื่อส่งออก นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อมคณะ เยี่ยมชม BYD และ Tencent ที่นครเซินเจิ้นเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน ระหว่างภารกิจร่วมประชุมผู้นำเอเปค โดยหารือโอกาสขยายความร่วมมือด้านรถยนต์ไฟฟ้า เศรษฐกิจดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ การพบปะครั้งนี้สำคัญเพราะวางโจทย์การลงทุน BYD ไว้คู่กับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและพัฒนาคน หากไทยรับได้เพียงงานผลิต แต่ไม่ได้ความรู้และผู้ผลิตท้องถิ่น โอกาสยกระดับอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าก็จะจำกัด

ขยายฐานผลิต พร้อมดึงชิ้นส่วนเข้าสู่ห่วงโซ่ไทย
BYD ยืนยันเดินหน้าขยายฐานผลิตรถ EV ในไทย โดยเน้นรถรุ่นที่ได้รับความนิยมในภูมิภาค และมุ่งใช้ไทยเป็นฐานส่งออกไปยังตลาดภูมิภาคกับพื้นที่อื่นทั่วโลก บริษัทเปิดโรงงานผลิตรถยนต์ไฟฟ้าและรถยนต์ปลั๊กอินไฮบริดในนิคมอุตสาหกรรมดับเบิลยูเอชเอ จังหวัดระยอง เมื่อเดือนกรกฎาคม 2567 ขั้นต่อไปที่น่าจับตาไม่ใช่แค่กำลังผลิต แต่คือแผนเพิ่มสัดส่วนชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศ หากชิ้นส่วนใดยังผลิตในไทยไม่ได้ BYD ระบุแนวทางนำการผลิตเข้ามาสร้างห่วงโซ่อุปทานภายในประเทศ การเพิ่มชิ้นส่วนท้องถิ่นอาจช่วยลดต้นทุนรถที่ผลิตในไทยและเพิ่มความได้เปรียบด้านภาษี แต่ผลประโยชน์จะเกิดจริงเมื่อผู้ประกอบการไทยผ่านมาตรฐานและได้รับโอกาสร่วมผลิต ไม่ใช่เพียงตั้งเป้าตัวเลขโดยไม่มีการเชื่อมโยงธุรกิจ

ความร่วมมือ Tencent ต้องแปลงเป็นทักษะและการใช้งานจริง
ด้าน Tencent การหารือมุ่งสำรวจความร่วมมือด้านเทคโนโลยีดิจิทัล การพัฒนาทักษะบุคลากร และการใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ รวมถึงผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม บริษัทมีความเชี่ยวชาญด้านระบบคลาวด์ ปัญญาประดิษฐ์ และแพลตฟอร์มดิจิทัล อีกทั้งดำเนินธุรกิจในไทยผ่านบริการอย่างวีทีวีและจูกซ์ นี่ทำให้ความร่วมมือ Tencent มีโอกาสเชื่อมโลกการผลิตเข้ากับข้อมูลและบริการดิจิทัล แต่การนำเทคโนโลยีเข้ามาไม่เท่ากับการพัฒนาคนโดยอัตโนมัติ รัฐและบริษัทควรกำหนดการฝึกอบรมที่ตรงกับงานจริง ตั้งแต่การใช้ระบบดิจิทัลในโรงงานไปจนถึงการดูแลข้อมูลและเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ มิฉะนั้นเทคโนโลยีอาจเพิ่มประสิทธิภาพให้กิจการ แต่ทิ้งแรงงานไว้ข้างหลัง

ความสำเร็จวัดจากห่วงโซ่อุปทานและคนไทย
รัฐบาลระบุเป้าหมายให้ความร่วมมือสร้างงาน รายได้ เปิดทางให้ผู้ประกอบการไทยเข้าร่วมห่วงโซ่อุปทาน และพัฒนาทักษะแรงงานให้ตรงกับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ทิศทางนี้ถูกต้อง แต่การประกาศขยายโรงงานยังไม่ใช่หลักฐานว่าเศรษฐกิจไทยจะได้ประโยชน์ทั่วถึง สิ่งที่ควรติดตามคือสัดส่วนชิ้นส่วนในประเทศ จำนวนผู้ผลิตไทยที่ได้สัญญาและผ่านมาตรฐาน ตลอดจนโอกาสฝึกทักษะที่นำไปใช้ทำงานได้จริง การเชื่อมการลงทุน เทคโนโลยี และกำลังคนเข้าด้วยกันจะช่วยให้ฐานผลิตรถ EV แข็งแรงกว่าโรงงานที่พึ่งพาการนำเข้าชิ้นส่วนและความรู้จากภายนอก ความร่วมมือครั้งนี้จึงควรถูกตัดสินจากผลที่เกิดกับธุรกิจและแรงงานในประเทศ ไม่ใช่จากขนาดของชื่อบริษัทเพียงอย่างเดียว
สรุปแล้ว การขยายฐานผลิตของ BYD และการหารือดิจิทัลกับ Tencent เปิดโอกาสให้ไทยขยับจากฐานประกอบไปสู่ฐานผลิตและส่งออกที่มีผู้ประกอบการท้องถิ่นร่วมอยู่ในห่วงโซ่ เงื่อนไขชี้ขาดคือการเพิ่ม Local Content ให้เกิดการผลิตจริง และลงทุนกับทักษะคนควบคู่กับเทคโนโลยี หากทำได้ การลงทุนครั้งนี้จะยกระดับอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าได้มากกว่าการเพิ่มจำนวนรถที่ผลิต แต่หากขาดการถ่ายทอดความรู้และการเชื่อมธุรกิจไทย ประโยชน์ก็อาจกระจุกอยู่กับผู้ลงทุนเป็นหลัก







