จาก VR สู่สมาร์ตกลาส: จุดเปลี่ยนของตลาด XR
การเปลี่ยนผ่านจากเฮดเซ็ต VR ไปสู่สมาร์ตกลาสและแว่น AR คือการขยับของตลาด XR ที่สะท้อนว่าผู้บริโภคเริ่มให้ค่ากับอุปกรณ์สวมใส่ที่เบา ใช้งานในชีวิตประจำวันได้ต่อเนื่อง และผสาน AI มากกว่าประสบการณ์ VR แบบครอบศีรษะเต็มรูปแบบ ซึ่งต้องการเวลา สถานที่ และแรงจูงใจในการใช้งานที่สูงกว่าอย่างชัดเจน.
ประเด็นสำคัญในตอนนี้คือ “VR headset market collapse” ไม่ได้เป็นเพียงคำเกินจริง แต่มีตัวเลขรองรับ เฮดเซ็ต VR มียอดส่งมอบลดลงถึง 79% ในไตรมาสที่สอง ขณะที่สมาร์ตกลาสและแว่น AR กลับเติบโตอย่างรุนแรง. นี่ไม่ใช่รอบขาลงปกติของสินค้าเทคโนโลยี แต่คือสัญญาณว่ารูปแบบอุปกรณ์ที่ผู้ใช้ต้องการกำลังเปลี่ยนทิศทางอย่างสิ้นเชิงไปสู่แว่นอัจฉริยะที่ใช้ AI และ AR มากกว่าอุปกรณ์ VR แบบเดิม.
คำถามจึงไม่ใช่ว่า VR จะกลับมาได้หรือไม่ แต่คือ VR จะอยู่ตรงไหนในโลกที่สมาร์ตกลาสกำลังกลายเป็นจุดศูนย์กลางของระบบนิเวศ XR รุ่นใหม่.
สมาร์ตกลาสทะยาน 776% ขณะที่ VR ดิ่ง: ตัวเลขที่บอกทุกอย่าง
ตัวเลขล่าสุดทำให้คำว่า “smart glasses shipments surge” มีน้ำหนักมากกว่าคำโปรโมต AI Smart Glasses มียอดส่งมอบเพิ่มขึ้นถึง 776% ในไตรมาสเดียว ขณะที่แว่น AR โตอีก 62% ส่งผลให้ยอดส่งมอบแว่นอัจฉริยะเติบโตปีต่อปีถึง 89% แตะประมาณ 4 ล้านชิ้นในช่วงเวลานั้น. ในทางตรงกันข้าม เฮดเซ็ต VR ถูกระบุว่ามียอดส่งมอบร่วงลง 79% ในช่วงเดียวกัน.
คำกล่าวที่ควรจดคือ “AI Smart Glasses are surging in popularity, while VR headsets are collapsing in competition”. ตัวเลขเหล่านี้บอกชัดว่าแรงซื้อกำลังหมุนจากโลกเสมือนแบบปิดไปสู่แว่นที่แทรกตัวในชีวิตจริงมากกว่า กลายเป็นว่าผู้ใช้ “ไม่ค่อยสนใจ VR เท่าเดิม แต่หันไปมอง AI glasses และ AR glasses มากขึ้น” ตามการประเมินจากข้อมูลเดียวกัน.
เมื่อแนวโน้มเป็นเช่นนี้ การเติบโตของ XR รุ่นถัดไปย่อมไม่ได้วัดกันที่พลังประมวลผลของเฮดเซ็ตอีกต่อไป แต่จะวัดกันที่ความเบา ความเนียนในชีวิตประจำวัน และความฉลาดของระบบ AI บนสมาร์ตกลาส.
สมรภูมิ AR glasses vs VR headsets: การแข่งขันที่กำลังหดและกระจาย
หากมองในมุม “AR glasses vs VR headsets” จะเห็นความต่างของการแข่งขันอย่างชัดเจน ฝั่ง VR ถูกบีบจนใกล้ “VR headset market collapse” ผู้เล่นหลักบางรายถูกจัดอยู่ในหมวด “อื่นๆ” ด้วยซ้ำ และผลิตภัณฑ์บางรุ่นยังถูกมองว่าอยู่ในกลุ่มราคาพรีเมียมเมื่อเทียบกับเฮดเซ็ต VR ที่จับต้องง่ายกว่า.
ในขณะเดียวกันตลาดแว่น AR กลับมีการแข่งขันคึกคัก ผู้ผลิตรายหนึ่งครองส่วนแบ่ง 28% ตามด้วยอีกเจ้า 22% และอีกแบรนด์ 20% ทำให้สนามนี้ถูกบรรยายว่า “much more competitive on the AR glasses side of things”. นั่นหมายความว่าอำนาจการต่อรองและนวัตกรรมไม่ได้กระจุกอยู่กับรายใหญ่ไม่กี่รายเหมือน VR แต่กระจายไปในผู้เล่นหลายแบรนด์.
เมื่อผู้ใช้หันมาสนใจแว่น AR และ AI สมาร์ตกลาสมากกว่า VR แบบเดิม ผู้ผลิตจึงต้องเลือกระหว่างเล่นในตลาด VR ที่กำลังหดและถูกผูกขาดมากขึ้น หรือกระโดดเข้าสู่สนาม AR/smart glasses ที่แข่งขันดุเดือดแต่มีแนวโน้มเติบโตชัดเจน การรวมศูนย์และการเบียดกันของสองหมวดหมู่นี้จึงยิ่งทำให้ตลาด XR ตึงตัว.
การขยับของยักษ์ใหญ่: Apple VR layoffs และการหันสู่สมาร์ตกลาส AI
สัญญาณสำคัญอีกจุดมาจากการปรับทัพของค่ายใหญ่ การรายงานระบุว่ามีการ “Apple VR layoffs” โดยเลิกจ้างพนักงานอย่างน้อย 60 คนที่เกี่ยวข้องกับทีมพัฒนา VR ในกลุ่ม Vision และตำแหน่งคล้ายกัน. ก่อนหน้านี้ยังมีการปรับโครงสร้าง แยกทีม Vision ออกจากกลุ่มเดียวกัน และมอบหมายผู้บริหารเดิมไปดูแลโครงการอื่นที่เกี่ยวข้องกับ Siri แทน.
แม้ฝ่ายบริหารจะย้ำว่ายังคงมุ่งมั่นกับ visionOS และแนวทาง spatial computing แต่ก็มีการยอมรับว่ามีการลดลำดับความสำคัญของเฮดเซ็ตแบบปิด และหันไปโฟกัส wearable แบบใหม่ที่ใช้ AI มากขึ้น. รายงานเดียวกันชี้ว่าในภาพรวม แหล่งทรัพยากรถูกโยกไปยังโครงการสมาร์ตกลาสที่ขับเคลื่อนด้วย AI และยังมีการทบทวนเรื่องความเป็นส่วนตัวของสินค้ากลุ่มนี้หลังจากเกิดกระแสต่อต้านแว่น AI ของอีกค่ายหนึ่ง.
การเคลื่อนไหวเหล่านี้สะท้อนว่าบริษัทระดับแนวหน้ากำลังมองอนาคตของ XR ผ่านเลนส์ใหม่ ไม่ได้เดิมพันระยะยาวกับเฮดเซ็ต VR แบบ enclosed เท่านั้น แต่เปลี่ยนมาลงทุนในสมาร์ตกลาส AI ที่แทรกในชีวิตประจำวันมากกว่า ซึ่งจะยิ่งเร่งให้แนวโน้ม XR market trends เบนไปทางแว่นอัจฉริยะ.
XREAL และคลื่นใหม่ของ Android XR glasses: ตัวเลือกแทน VR
ขณะที่ยักษ์ใหญ่กำลังจัดลำดับความสำคัญใหม่ ผู้เล่นอย่าง XREAL กลับใช้ช่วงเวลานี้เร่งเกมของตนเอง แว่น XREAL Aura ถูกระบุว่าเป็น Android XR-based glasses รุ่นแรกของบริษัทที่มีจอแสดงผลในตัว และใช้ชุดควบคุมแยกซึ่งบรรจุส่วนประกอบที่จำเป็นสำหรับระบบ Android XR.
สิ่งที่น่าสนใจคือ Aura ถูกออกแบบให้ “mimics the functionality of a VR headset, just in a much smaller form factor”. กล่าวคือ มอบประสบการณ์คล้าย VR แต่ในรูปแบบแว่นที่เล็กและเบากว่า เป็นตัวอย่างชัดเจนของการ “pivoting to Android XR glasses as alternative to VR headsets” และบริษัทเองก็ยอมรับว่าการจองล่วงหน้ามากกว่า 10,000 เครื่องตั้งแต่เดือนมิถุนายนเป็น “exciting signal” ของความต้องการ.
เมื่อรวมกับตัวเลขยอดส่งมอบสมาร์ตกลาสที่พุ่งขึ้น และความนิยมของแว่น AR ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จะเห็นว่าผู้ใช้กำลังเลือกทางสายกลางระหว่าง VR แบบเต็มตัวกับอุปกรณ์พกพาธรรมดา นั่นคือแว่น XR ที่เบา ฉลาด และใส่ได้ทั้งวัน ซึ่งอาจกลายเป็นรูปแบบหลักของอุปกรณ์ XR ในระยะถัดไป.
