ขนมดัวร์บุรีและขนมปูตูปีริง มรดกขนมสตูลที่ฟื้นคืนชีวิต

ขนมสตูลดั้งเดิมไม่ใช่แค่ของหวาน แต่คือรากเหง้าของเมือง

ขนมสตูลดั้งเดิมคือขนมไทยท้องถิ่นที่ถือกำเนิดและเติบโตตามวิถีชีวิตชุมชนสตูล ผสมผสานวัตถุดิบพื้นบ้าน เทคนิคการทำขนมจากรุ่นปู่ย่าตายาย และรสชาติที่สะท้อนการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับเพื่อนบ้าน ขนมเหล่านี้จึงไม่ใช่แค่ของหวานหลังอาหาร แต่เป็นมรดกภูมิปัญญาอาหารที่บันทึกประวัติศาสตร์ผู้คน ศาสนา และการค้าขายของเมืองชายฝั่งแห่งนี้

มุมมองที่น่าสนใจคือ ขนมเหล่านี้เคยถูกมองว่าเชยและล้าสมัยในสายตาคนเมือง แต่วันนี้กลับกลายเป็นดาวเด่นบนเวทีอาหารพื้นถิ่น ขนมปูตูปีริงและขนมดัวร์บุรีคือตัวอย่างชัดเจนว่ารากเหง้าที่หลายบ้านเคยละเลยกำลังถูกเรียกร้องให้กลับมาอยู่บนโต๊ะอาหารอีกครั้ง การฟื้นคืนของขนมเหล่านี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องรสชาติ แต่เป็นการทวงคืนตัวตนของสตูลในโลกที่ทุกอย่างเหมือนกันไปหมด

ขนมปูตูปีริง เมื่อสูตรคุณตากลับมามีชีวิตในครกตำ

ขนมปูตูปีริงคือขนมพื้นเมืองที่ชื่อก็บอกวิธีทำ ปูตูหมายถึงการนึ่ง ปีริงหมายถึงจานหรือถ้วย ขนมนี้จึงเกิดจากการอัดแป้งลงถ้วยเล็กๆ แล้วนำไปนึ่งให้สุก ความพิเศษอยู่ที่การยืนหยัดทำแบบโบราณ ตั้งแต่การแช่ข้าวสารหนึ่งคืน ล้าง ผึ่งให้แห้ง แล้วนำมาตำจนเป็นแป้ง ก่อนร่อน นวดกับเกลือและน้ำเล็กน้อย จากนั้นอัดลงถ้วย ใส่น้ำตาลอ้อยตรงกลางแล้วอัดแป้งทับอีกที ก่อนเคาะออกและนำไปนึ่ง เมื่อกินคู่มะพร้าวขูด รสสัมผัสจะนุ่ม ชุ่มลิ้น น้ำตาลอ้อยละลายในปาก แตกต่างจากเวอร์ชันแป้งสำเร็จรูปที่ฝืดและคล้ายขนมโก๋

จุดที่ควรถามตัวเองคือ เราพร้อมหรือยังที่จะยอมให้ขนมแบบนี้หายไปพร้อมกับคนทำคนสุดท้าย เจ้าของสูตรขนมปูตูปีริงบอกเองว่าเธออาจเป็นรุ่นสุดท้ายที่ยังรักษาวิธีตำแป้งจากข้าวจริงๆ ไว้ เพราะลูกไม่สานต่อ การที่ลูกค้าเก่าตามถามว่าเมื่อไรจะทำขายอีก จนต้องรับทำตามออเดอร์ คือสัญญาณชัดเจนว่าตลาดเริ่มโหยหาของแท้มากกว่าความสะดวกสำเร็จรูป และนี่คือเสียงเรียกร้องให้ทั้งชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหันมาช่วยกันต่ออายุภูมิปัญญาในครกใบนี้

ขนมดัวร์บุรี ขนมสองเมืองที่กลายเป็น UNSEEN THAI

ขนมดัวร์บุรี หรือขนมสองเมืองคือภาพสะท้อนของสตูลในฐานะแยกวัฒนธรรมผ่านรูปแบบขนมที่แปลกตาและกรรมวิธีละเอียดอ่อน ใช้แป้งสาลีและแป้งข้าวเจ้ารวมกับน้ำตาล กะทิ เกลือ น้ำนมแมว และสีจากไม้ฝางในอดีต ก่อนจะปรับมาใช้สีผสมอาหารในปัจจุบัน แป้งต้องถูกกวนบนกระทะอย่างค่อยเป็นค่อยไป กว่าแป้งจะเนียนไม่จับเป็นก้อน ใช้เวลามากกว่าหนึ่งชั่วโมง จากนั้นจึงทำแผ่นแป้งบนกระทะใบเล็ก ห่อไส้ให้ได้รูปทรงโบราณ กินร้อนๆ คู่กับชากุหลาบ รสหวานฉ่ำและแป้งเหนียวนุ่มทำให้ถูกใจทั้งผู้ใหญ่และเด็กเล็ก ทุกรอมฎอนจะทำครั้งละ 4,000 ถึง 5,000 ลูก และมีลูกค้าจากมาเลเซียมาซื้อด้วย

ความสำคัญของขนมดัวร์บุรีไม่ได้จบแค่รสชาติ เพราะวันนี้มันถูกยกระดับให้เป็นหนึ่งใน UNSEEN THAI THAI เสน่ห์วัฒนธรรมทั่วไทย ที่กระทรวงวัฒนธรรมเห็นชอบให้เป็นตัวแทนอัตลักษณ์ของสตูล การยกขนมจากครัวบ้านไปสู่เวทีระดับชาติคือคำประกาศว่า มรดกภูมิปัญญาอาหารยังมีคุณค่าทางเศรษฐกิจและท่องเที่ยว ขนมดัวร์บุรีถูกสาธิตในงานใหญ่ มีผู้ว่าราชการจังหวัดและภาคส่วนต่างๆ ลงมือทำเอง ชิมเอง แสดงให้เห็นว่ารัฐพร้อมใช้ขนมไทยท้องถิ่นเป็นเครื่องมือเชื่อมความภูมิใจของคนสตูลกับสายตาคนนอก

จากของในความทรงจำสู่พลังเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชน

สิ่งที่เกิดขึ้นกับขนมปูตูปีริงและขนมดัวร์บุรีไม่ใช่แค่การรื้อฟื้นเมนูเก่า แต่คือการพิสูจน์ว่าตลาดเริ่มหันกลับมามองขนมสตูลดั้งเดิมอย่างจริงจัง ความต้องการขนมปูตูปีริงที่ยังใช้แป้งตำจากข้าวแท้ แสดงว่าผู้บริโภคพร้อมจ่ายเวลาและความอดทนเพื่อแลกกับรสชาติที่มีเรื่องเล่า ขณะที่ขนมดัวร์บุรีที่ผลิตครั้งละหลายพันชิ้นในช่วงรอมฎอนและมีลูกค้าข้ามชายแดนมาอุดหนุน แสดงให้เห็นศักยภาพของขนมไทยท้องถิ่นในการเป็นสินค้าเชื่อมคนและเมือง

มุมมองเชิงนโยบายที่สำคัญคือ การผลักดันขนมเหล่านี้เข้าโครงการ UNSEEN THAI ไม่ควรจบที่การจัดงานและถ่ายรูป แต่ต้องต่อยอดสู่การสนับสนุนช่างทำขนมรุ่นใหม่ การถ่ายทอดสูตรในโรงเรียน การพัฒนาแพ็กเกจที่ยังคงตัวตน และการสร้างเรื่องเล่าให้คนเมืองเข้าใจว่า ทำไมขนมหนึ่งชิ้นที่ดูเรียบง่ายจึงมีคุณค่ามากกว่าราคา ถ้าเราทำได้ ขนมสตูลจะไม่ใช่แค่ของฝาก แต่จะกลายเป็นภาษาที่เล่าเรื่องสตูลให้โลกรู้