Lizzie Borden ใน Monster คืออะไร และทำไมเราควรสนใจความต่างระหว่างข้อเท็จจริงกับซีรีส์
Lizzie Borden Netflix คือซีรีส์ดราม่าอาชญากรรมในแฟรนไชส์ Monster ที่หยิบคดีฆาตกรรมลิซซี่ บอร์เดนมาดัดแปลงเป็นเรื่องราวแบบ period crime horror โดยใช้โครงเรื่องจากคดีจริงแต่แต่งเติมความสัมพันธ์ ตัวละคร และแรงจูงใจให้เข้มข้นขึ้นเพื่อความบันเทิง ไม่ได้มุ่งความถูกต้องทางประวัติศาสตร์แบบสารคดี ใครที่หลงรักแนว true crime adaptation จึงต้องตระหนักว่า Monster series Lizzie เป็นการตีความคดีดังในเชิงศิลปะ ไม่ใช่บันทึกข้อเท็จจริง
หัวใจสำคัญคือ Ryan Murphy นำคดีลิซซี่ บอร์เดนซึ่งเคยถูกกล่าวหาว่าฆ่าพ่อและแม่เลี้ยงด้วยขวานในยุควิกตอเรียน มาขยายความเป็นละครเต็มรูปแบบ Monster ถูกนิยามชัดว่าเป็นซีรีส์ที่ใช้คดีจริงเป็นจุดตั้งต้นของจินตนาการมากกว่าจะเป็นสารคดีที่เคร่งครัดกับทุกดีเทล ดังนั้นผู้ชมจึงควรถามตัวเองตั้งแต่ตอนกดดูว่า เรากำลังดูความจริง หรือกำลังดูประวัติศาสตร์เวอร์ชันเขียนใหม่
รักต้องห้ามระหว่างลิซซี่กับคนรับใช้ เรื่องแต่งที่กลายเป็นหัวใจของซีรีส์
หนึ่งในจุดขายใหญ่ของ Monster: The Lizzie Borden Story คือการวางความสัมพันธ์ระหว่างลิซซี่กับสาวใช้ในบ้าน ให้กลายเป็นรักโรแมนติกที่เร่าร้อนและเป็นแรงขับสำคัญต่อโศกนาฏกรรม ซีรีส์ระบุชัดว่าลิซซี่สนิทสนมกับคนใช้ที่ในเวอร์ชันนี้ใช้ชื่อ Bridget Sullivan และ Maggie และค่อยๆ พัฒนาจากความไว้ใจเป็นความใกล้ชิดลึกซึ้ง นี่คือแกนดราม่าที่ดันโทนเรื่องไปทางความรักต้องห้ามมากกว่าคดีฆาตกรรมอย่างเดียว
แต่เมื่อหันไปดูหลักฐานทางประวัติศาสตร์ กลับไม่มีบันทึกใดยืนยันว่าทั้งสองเคยเป็นคนรักกัน แหล่งข้อมูลระบุชัดว่า แม้ซีรีส์จะพรรณนาว่าลิซซี่และ Bridget เป็นคนรักกัน แต่ไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ใดสนับสนุนว่าพวกเธอมีความสัมพันธ์เชิงชู้สาว แนวคิดเรื่องรักระหว่างนายหญิงกับคนใช้เกิดจากนิยายปี 1984 และหนังปี 2018 ที่ใช้ชื่อ Lizzie ซึ่งต่างก็เป็นงานแต่งเติมมากกว่าจะอ้างอิงคดีจริงโดยตรง ดังนั้นในบริบท Netflix historical accuracy ตรงนี้คือการเลือกความเข้มข้นทางอารมณ์มากกว่าความถูกต้อง
บ้านวิกตอเรียนอำมหิตกับคดีขวานนองเลือด: ภาพจำจาก Netflix vs ภาพจริงในประวัติศาสตร์
หน้าจอ Netflix วาดโลกของลิซซี่เป็นบ้านวิกตอเรียนที่โหดร้าย เธอถูกกักขังอยู่ในครอบครัวที่เต็มไปด้วยการควบคุมและคำพูดเสียดแทงจากแม่เลี้ยง Abby จนเมื่อมีสาวใช้คนใหม่ที่ไม่เหมือนใครเข้ามา โลกของลิซซี่จึงเหมือนถูกเปิดออก การถูกกดทับผสมกับความสัมพันธ์ใหม่ทำให้ซีรีส์ค่อยๆ เขียนเส้นทางสู่การฆ่าพ่อและแม่เลี้ยงด้วยขวานอย่างสยองขวัญ ซึ่งถูกพรรณนาว่าเป็นอาชญากรรมยุควิกตอเรียนที่ช็อกทั้งประเทศ
ในแง่โทนภาพและความโหด Monster ทำให้การฆาตกรรมดูเป็น bloodbath แบบฮอร์เรอร์เต็มตัว แต่ในเอกสารร่วมสมัยและบันทึกการพิจารณาคดี รายละเอียดจำนวนครั้งที่ฟัน เลือดสาด หรือฉากหลังทางอารมณ์ไม่ได้จัดองค์ประกอบละครแบบนี้ การเน้นความกะโหลกแตก เลือดสาด และความสยองจึงเป็นตัวอย่างชัดเจนของ Netflix historical accuracy ที่ยอมเบนไปเพื่อความบันเทิง ซีรีส์จงใจดันโทนให้เป็น gory Victorian crime มากกว่าภาพบันทึกทางกฎหมายที่เย็นชาและไร้ดนตรีประกอบ
Monster ในฐานะ true crime adaptation ที่เลือกเรื่องเล่าเหนือเอกสาร
แฟรนไชส์ Monster ถูกโปรโมตว่าเป็นซีรีส์อาชญากรรมที่หยิบคดีดังมาเล่าใหม่ แต่ตัวซีรีส์เองก็ยืนยันว่าเป็นงานดราม่าไม่ใช่สารคดี ผู้สร้างยอมรับตรงไปตรงมาว่า Monster เป็นซีรีส์ที่ขึ้นชื่อเรื่องการแต่งเติมครีเอทีฟเพื่อความบันเทิงของผู้ชม และซีซันลิซซี่ก็เป็นอีกตัวอย่างที่ชัดเจน นี่คือรูปแบบของ true crime adaptation ที่ใช้คดีจริงเป็นแกน แต่ตัดสินใจเติมความสัมพันธ์ ตัวละครรอง และแรงจูงใจให้สอดคล้องธีมที่อยากเล่า
ไลน์สำคัญคือ Monster series Lizzie ใช้ธีมความติดกับดักและการกบฏในบ้านอำมหิตเป็นเหตุผลทางอารมณ์สำหรับการฆาตกรรม โครงเรื่องเน้นว่าลิซซี่ติดอยู่ใน household ที่โหดร้าย ถูกแม่เลี้ยงใช้คำพูดทิ่มแทง ถูกกดขี่เรื่องเพศและเสรีภาพ จนการก่อเหตุกลายเป็นการก่อกบฏส่วนตัว เมื่อมองผ่านแว่น Netflix historical accuracy สิ่งนี้สะท้อนแนวคิดของ Ryan Murphy ที่ตั้งใจใช้คดีจริงเป็นสปริงบอร์ดทางศิลปะ ไม่ใช่เส้นตรงของหลักฐาน
สรุป: ดู Monster แบบสนุกได้ แต่อย่าเผลอให้ซีรีส์เขียนประวัติศาสตร์แทนเรา
เมื่อเอาคดีลิซซี่ตัวจริงมาวางเทียบ Monster: The Lizzie Borden Story จะเห็นชัดว่าซีรีส์เลือกความดราม่าเหนือความตรงตามเอกสาร ทั้งเรื่องรักกับคนรับใช้ที่ไม่มีหลักฐานรองรับ และการปรุงโทนบ้านวิกตอเรียนอำมหิต กับฉากขวานนองเลือดที่ช็อกทั้งประเทศ สำหรับคนดู การรู้เท่าทันว่ากำลังเสพ true crime adaptation ไม่ใช่สารคดี คือทางออกที่ซื่อสัตย์ทั้งต่อผู้สร้างและต่อประวัติศาสตร์
ทางเลือกง่ายที่สุดคือ ดู Lizzie Borden Netflix ในฐานะงานดราม่าเข้มข้น แล้วค่อยแยกเวลาไปอ่านคดีจริงจากเอกสารอื่นเพื่อเติมภาพให้ครบ ประโยคที่ควรจำคือ ซีรีส์ใช้คดีจริงเป็น springboard สำหรับ storytelling ไม่ใช่คำตัดสินสุดท้ายของข้อเท็จจริง ถ้าเรารู้ว่ากำลังดูประวัติศาสตร์เวอร์ชันดัดแปลง เราก็จะสนุกกับ Monster series Lizzie ได้เต็มที่ โดยไม่หลงลืมว่าความจริงยังซับซ้อนกว่านั้นมาก
