อันดับใหม่สะท้อนโจทย์ที่กว้างกว่าเทคโนโลยี
ความพร้อมด้านดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์คือความสามารถของประเทศในการนำเทคโนโลยีไปสร้างผลิตภาพและคุณค่าทางเศรษฐกิจ โดยต้องมีทั้งโครงสร้างพื้นฐาน บุคลากร กติกาที่เหมาะสม และความไว้วางใจจากสังคม วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 สมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทยเปิดเผยผล WDAIR 2026 ซึ่งจัดทำโดย IMD โดยไทยอยู่ที่อันดับ 43 จาก 70 เขตเศรษฐกิจทั่วโลก ตัวเลขนี้ควรอ่านเป็นสัญญาณเตือน ไม่ใช่เพียงตารางแข่งขัน เพราะความพร้อมใช้ AI ไม่ได้วัดจากเทคโนโลยีที่มีอยู่เท่านั้น แต่รวมถึงเงื่อนไขที่ทำให้คนและธุรกิจกล้าใช้ด้วย ปีนี้ IMD เปลี่ยนจากการจัดอันดับดิจิทัลเดิมมาครอบคลุม AI เต็มรูปแบบ เพิ่มปัจจัยหลักจาก 3 เป็น 5 ด้าน มี 15 ปัจจัยย่อยและ 88 ตัวชี้วัด พร้อมขยายการประเมินจาก 69 เป็น 70 เขตเศรษฐกิจ ดังนั้นอันดับจึงเทียบกับปีก่อนไม่ได้โดยตรง การอ่านว่าไทยดีขึ้นหรือแย่ลงจากตัวเลขเดิมจึงเสี่ยงสรุปผิด
ทุนพร้อม แต่กติกายังตามไม่ทัน
ความย้อนแย้งที่ควรจับตาคือไทยอยู่ที่อันดับ 12 ด้านทุนและการลงทุน AI แต่ได้อันดับ 55 ด้านการกำกับดูแล ขณะที่เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานอยู่ที่อันดับ 23 ภาพนี้บอกว่าการลงทุนด้าน AI มีฐานรองรับอยู่ไม่น้อย แต่ยังไม่รับประกันว่าจะถูกนำไปใช้ได้กว้าง ปลอดภัย และเกิดประโยชน์กับคนส่วนใหญ่ ตัวชี้วัดที่เป็นจุดเด่นมีทั้งมูลค่าหลักทรัพย์ของกลุ่มหุ้นเทคโนโลยีสารสนเทศและสื่ออันดับ 6 การลงทุนในโทรคมนาคมอันดับ 9 และการใช้หุ่นยนต์ในการศึกษาและวิจัยพัฒนาอันดับ 12 ในทางกลับกัน กรอบกฎหมายและระเบียบอยู่ที่อันดับ 50 การกำกับดูแลดิจิทัลและ AI อันดับ 55 และภาวะผู้นำภาครัฐอันดับ 59 ช่องว่างเช่นนี้กระทบผู้ใช้ทั่วไปโดยตรง ตั้งแต่ความปลอดภัยของข้อมูล ไปจนถึงความมั่นใจว่าเมื่อระบบตัดสินใจผิดจะมีหลักเกณฑ์รับผิดชอบ การเพิ่มเงินลงทุนโดยไม่ปรับกติกากำกับดูแล AI จึงอาจเร่งการใช้งาน แต่ไม่ช่วยให้เกิดความเชื่อมั่นดิจิทัล
สามทางที่เปลี่ยนการลงทุนให้เป็นผลิตภาพ
TMA เสนอสามแนวทางที่ควรเดินไปพร้อมกัน แนวทางแรกคือพัฒนาคนและองค์กร เพิ่มทักษะบุคลากรทุกระดับให้ใช้ AI เพิ่มผลิตภาพ สร้างนวัตกรรม และต่อยอดเป็นรูปแบบธุรกิจใหม่ แนวทางที่สองคือยกระดับการกำกับดูแล วางกติกาที่เหมาะสมพร้อมดูแลความปลอดภัยทางไซเบอร์ คุ้มครองข้อมูล และกำหนดหลักการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม แนวทางที่สามคือเชื่อมภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา ให้โยงนโยบาย งานวิจัย การพัฒนาคน และการประยุกต์ใช้ในธุรกิจเข้าด้วยกัน เพื่อขยายผลสู่มูลค่าทางเศรษฐกิจ นี่ไม่ใช่งานคนละส่วนที่รอทำต่อกัน แต่เป็นเงื่อนไขร่วมกันในการทำให้การทดลองใช้ AI มีต้นทุนต่ำ เชื่อมกับระบบงานได้ง่าย และปลอดภัยพอให้ประชาชนกับผู้บริโภคยอมรับ อันดับขีดความสามารถ AI จึงไม่ควรเป็นเป้าหมายในตัวเอง หากไทยต้องการเปลี่ยนเงินลงทุนเป็นความได้เปรียบจริง ต้องยกระดับกติกาและความเชื่อมั่นไปพร้อมกับการสร้างทักษะ มิฉะนั้นเทคโนโลยีจะก้าวหน้า แต่ประโยชน์ยังไปไม่ถึงคนส่วนใหญ่






