ท่องเที่ยวดิจิทัลคืออะไร และทำไมแพลตฟอร์มถึงกลายเป็นสมรภูมิใหม่
ท่องเที่ยวดิจิทัล คือการออกแบบ ประชาสัมพันธ์ และขายประสบการณ์ท่องเที่ยวผ่านเทคโนโลยีออนไลน์ ครอบคลุมตั้งแต่การสร้างแรงบันดาลใจ การสื่อสารแบบเรียลไทม์ การจอง การชำระเงิน ไปจนถึงการเก็บข้อมูลเพื่อนำมาพัฒนาบริการให้ตรงใจนักท่องเที่ยวเฉพาะราย โดยเชื่อมผู้เดินทาง ผู้ประกอบการ และพันธมิตรด้านเทคโนโลยี การเงิน และคอนเทนต์ให้อยู่ในระบบนิเวศเดียวกัน
แก่นของการเปลี่ยนผ่านนี้คือการย้ายจากการรอโชคชะตาให้นักท่องเที่ยวเดินเข้าร้าน ไปสู่การเข้าไปอยู่ในมือถือของผู้คนก่อนที่เขาจะตัดสินใจเดินทาง พฤติกรรมของนักเดินทางเปลี่ยนอย่างชัดเจนจากการดูโปสเตอร์หรือโบรชัวร์ มาให้ความสำคัญกับข้อมูล รีวิว ประสบการณ์ และการตอบคำถามที่รวดเร็วผ่านข้อความสนทนา รัฐมนตรีผู้กำกับดูแลนโยบายท่องเที่ยวชี้ชัดว่าอุตสาหกรรมต้องเปลี่ยนจากการเน้นปริมาณนักเดินทางไปสู่การสร้างมูลค่าสูงอย่างยั่งยืน และต้องมองจากฝั่งความต้องการของนักท่องเที่ยว ไม่ใช่แค่สิ่งที่ผู้ประกอบการอยากขาย ท่องเที่ยวดิจิทัลจึงไม่ใช่ตัวเลือกเสริม แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ของเศรษฐกิจท่องเที่ยว
เมื่อ WhatsApp กลายเป็นเคาน์เตอร์ทัวร์บนมือถือของผู้คน 3 พันล้านคน
บนสมรภูมิท่องเที่ยวดิจิทัล WhatsApp การท่องเที่ยวกำลังกลายเป็นเครื่องมือที่ทรงอิทธิพลที่สุดชิ้นหนึ่ง รัฐมนตรีการท่องเที่ยวและกีฬาเป็นประธานเปิดงานสัมมนา “WhatsApp Sessions for Business: Unlocking Opportunities in Thailand’s Travel Industry” เพื่อผลักดันให้ผู้ประกอบการหันมาใช้การสนทนาเป็นหัวใจในการขาย การจับมือระหว่างหน่วยงานรัฐ การท่องเที่ยว และ Meta จึงไม่ใช่งานอีเวนต์เชิงสัญลักษณ์ แต่คือการเปิดประตูให้ธุรกิจรายเล็กเชื่อมเข้ากับฐานผู้ใช้กว่า 3 พันล้านคนทั่วโลกผ่าน WhatsApp
ในเชิงตัวเลข ภาคท่องเที่ยวกำลังฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว โดยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติสะสม 21.28 ล้านคน สร้างรายได้ 1,040,385 ล้านบาทในช่วงต้นปีจนถึงต้นเดือนกันยายน และมีการคาดการณ์ว่าสัดส่วนของภาคการท่องเที่ยวต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศจะเพิ่มจาก 14.92% เป็น 15.89% ในปีถัดไป คีย์คำคือ Conversational Commerce นักเดินทางต้องการสอบถาม เปรียบเทียบ และปิดการจองผ่านแอปที่คุ้นเคย มากกว่าจะโทรหาคอลเซ็นเตอร์ การใช้ WhatsApp Business ช่วยให้โรงแรมบูติก โฮมสเตย์ คลินิกเวลเนส หรือผู้จัดทริปชุมชนสามารถรับคำถามหลายภาษา ส่งรูป วิดีโอ และลิงก์จ่ายเงินได้ในหน้าต่างเดียว กระตุ้นการจองตรงโดยไม่ต้องมีงบโฆษณาใหญ่
จากโฮมสเตย์ถึงร้านอาหารท้องถิ่น ประตูสู่ผู้คนนับล้านที่ไม่ต้องผ่านเอเจนซี
หัวใจสำคัญของท่องเที่ยวดิจิทัลไม่ใช่แค่ตัวเลขมหาศาลของผู้ใช้งาน แต่คือการทำให้ผู้ประกอบการรายย่อยเข้าถึงนักท่องเที่ยว ออนไลน์ได้อย่างเท่าเทียม เทคโนโลยีข้อความสนทนาสามารถลดระยะห่างระหว่างผู้ประกอบการกับนักเดินทาง และเปิดโอกาสให้โฮมสเตย์ ร้านอาหารท้องถิ่น ผู้ให้บริการสุขภาพและเวลเนส รวมถึงผู้จัดกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชนพูดคุยกับนักเดินทางต่างชาติได้โดยตรงมากขึ้น โดยไม่ต้องผ่านตัวกลางหลายชั้น
โครงการสัมมนาเชิงปฏิบัติการที่จัดร่วมกับ Meta เพื่อหนุน SME ด้านการท่องเที่ยว 200 รายให้เข้าถึงฐานผู้ใช้ WhatsApp กว่า 3 พันล้านคนจึงเป็นตัวอย่างชัดเจนของการทำให้สนามแข่งขันเสมอมากขึ้น จากมุมมองของนักเดินทาง สิ่งนี้แปลว่าพวกเขาจะได้รับบริการที่เป็นส่วนตัวและรวดเร็วยิ่งขึ้น สำรวจและจองประสบการณ์เฉพาะพื้นที่ที่เอเจนซียักษ์อาจไม่เคยเสนอ ในขณะเดียวกันก็ช่วยให้รายได้จากการท่องเที่ยวไหลเข้าสู่ชุมชนรอบนอกได้มากขึ้น เป็นการกระจายโอกาสที่เกิดจากมือถือเครื่องเดียว
สื่อดิจิทัลสู่ตลาดจีน ยุทธศาสตร์คอนเทนต์ วัฒนธรรม และการค้า
ในอีกด้านหนึ่ง การสร้างการรับรู้และความเชื่อมั่นในหมู่นักเดินทางจากตลาดขนาดใหญ่จำเป็นต้องใช้สื่อดิจิทัลท้องถิ่น ทีมโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีได้หารือร่วมกับผู้บริหารแพลตฟอร์มโซเชียลรายใหญ่จากจีน เพื่อใช้ศักยภาพของแพลตฟอร์มออนไลน์สนับสนุนการประชาสัมพันธ์ด้านการท่องเที่ยว วัฒนธรรม และสินค้า โดยเป้าหมายคือการสื่อสารกับประชาชนจีนโดยตรง เพื่อสร้างภาพลักษณ์และความเชื่อมั่น กระตุ้นการเดินทางและเปลี่ยนการรับรู้ให้กลายเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจจริง
แนวทางที่ถูกวางไว้มุ่งพัฒนาเนื้อหาดิจิทัลและเชื่อมโยงเครือข่ายผู้สร้างสรรค์คอนเทนต์ เพื่อขยายการรับรู้จากเมืองท่องเที่ยวหลักไปสู่เมืองรองและชุมชนที่มีศักยภาพ พร้อมกันนั้นยังใช้ทุนทางวัฒนธรรม เช่น งานหัตถศิลป์ แฟชั่น ศิลปะ และมรดกทางวัฒนธรรมมาปรับให้อยู่ในรูปแบบที่เข้าถึงผู้บริโภคยุคใหม่มากขึ้น กลยุทธ์นี้ไม่ได้มองแพลตฟอร์มเป็นเพียงช่องลงโฆษณา แต่เป็นพื้นที่ให้คอนเทนต์ วัฒนธรรม และสินค้าเดินทางไปพร้อมกัน ทำให้การท่องเที่ยวดิจิทัลกลายเป็นส่วนหนึ่งของ Soft Power และการค้าด้วย
Asian Digital Travel Ecosystem เมื่อท่องเที่ยว การเงิน คอนเทนต์ และแฟนด้อมหลอมรวม
อีกก้าวสำคัญของระบบนิเวศการท่องเที่ยว คือการสร้างแพลตฟอร์มที่ไม่ได้จบแค่การจองทริป แต่ครอบคลุมทั้งเทคโนโลยี การชำระเงิน และคอนเทนต์ในเครือเดียวกัน บริษัทพัฒนาโครงการ “Asian Digital Travel Ecosystem” เพื่อเชื่อมพันธมิตรระดับโลกกับธุรกิจรีเทล ไลฟ์สไตล์ และจุดหมายปลายทางในภูมิภาค โดยจับมือกับพันธมิตรจากจีนอย่าง Huawei UnionPay Alipay+ Weixin หรือ WeChat และ iQIYI ครอบคลุมตั้งแต่อุปกรณ์มือถือ ระบบชำระเงิน คอนเทนต์ ความบันเทิง ไปจนถึงการท่องเที่ยว
แพลตฟอร์มนี้ออกแบบให้เชื่อมประสบการณ์นักเดินทางตั้งแต่ก่อนเดินทาง ระหว่างทริป จนถึงหลังกลับบ้าน มีศักยภาพเข้าถึงผู้บริโภคกว่า 1,000 ล้านคน และปรับโมเดลจากการรอให้นักท่องเที่ยวเดินเข้าศูนย์การค้าหรือแหล่งท่องเที่ยว ไปสู่การสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าตั้งแต่ต้นทางผ่านแอปที่เขาใช้อยู่แล้ว นอกจากนี้ ยังเตรียมขยายความร่วมมือไปยังพันธมิตรระดับโลกในยุโรปและตลาดลักชัวรี เพื่อเชื่อมฐานลูกค้า สิทธิประโยชน์ และประสบการณ์ข้ามพรมแดน ก่อนต่อยอดระบบนิเวศท่องเที่ยวดิจิทัลให้ยิ่งใหญ่ขึ้นในอนาคต ในภาพรวม นี่คือการยืนยันว่าท่องเที่ยวดิจิทัลยุคใหม่ไม่ได้แยกระหว่างทริป ช้อป และคอนเสิร์ต แต่รวมทุกอย่างไว้ในระบบนิเวศเดียวที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและแฟนด้อม
