ภาษีออกนอกประเทศคืออะไร และทำไมทริปปลายปีอาจแพงขึ้น
ภาษีออกนอกประเทศ คือค่าธรรมเนียมที่รัฐจัดเก็บจากผู้โดยสารที่เดินทางออกจากประเทศทางอากาศทุกคน ไม่ว่าถือสัญชาติใด โดยจะถูกรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายการเดินทาง เช่น ค่าโดยสารเครื่องบิน หรือค่าธรรมเนียมสนามบิน เพื่อเพิ่มรายได้ภาครัฐ แต่ทำให้ต้นทุนท่องเที่ยวของผู้โดยสารสูงขึ้น และอาจส่งผลต่อความต้องการเดินทางในภาพรวม
รัฐกำลังเตรียมจัดเก็บภาษีออกนอกประเทศหรือ Exit fee จากผู้โดยสารทุกคนที่เดินทางด้วยเครื่องบินทั้งคนในประเทศและต่างชาติ ส่งผลให้ต้นทุนท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นราว 2-3% และทำให้หุ้นกลุ่มการบินและโรงแรมมีความอ่อนไหวทันที นโยบายนี้ยังอยู่ระหว่างการเปิดรับฟังความคิดเห็น โดยมีตัวเลขภาษีเดินทางออกนอกประเทศที่ถูกพูดถึงในระดับ 1,000 บาทต่อครั้ง เมื่อรวมกับค่าโดยสารเครื่องบินที่สูงขึ้นจากต้นทุนอื่น เช่น ราคาน้ำมัน นักเดินทางจึงต้องเตรียมใจว่าทริปปลายปีอาจแพงขึ้นอย่างเลี่ยงไม่ได้
ต้นทุนเพิ่ม 2-3% ใครเจ็บสุดระหว่างนักเดินทาง หุ้นสายการบิน และโรงแรม
การเพิ่มต้นทุนท่องเที่ยว 2-3% อาจฟังดูไม่มาก แต่สำหรับทริปครอบครัวหรือการเดินทางบ่อยครั้ง ภาษีออกนอกประเทศจะกลายเป็นภาระที่รู้สึกได้ทันที นักเดินทางที่ต้องบินไปทำงานหรือเยี่ยมญาติอาจเริ่มลดจำนวนทริป ขณะที่นักท่องเที่ยวสายประหยัดมีแนวโน้มเลื่อนหรือหันไปเที่ยวในประเทศแทน ผลคือปริมาณผู้โดยสารระหว่างประเทศอาจชะลอลงในระยะสั้นถึงกลาง
ฝั่งตลาดทุน หุ้นกลุ่มการบินและโรงแรมถูกกดดันเพราะนักลงทุนกังวลว่าค่าโดยสารเครื่องบินที่สูงขึ้นจะทำให้ยอดจองตั๋วและห้องพักชะลอ ในระยะสั้นสายการบินอาจต้องเลือกระหว่างแบกรับภาษีบางส่วนเพื่อลดแรงต้านจากผู้โดยสาร หรือผลักภาระเต็มจำนวนแล้วเสี่ยงให้ดีมานด์หาย ขณะที่โรงแรมปลายทางอาจต้องออกโปรโมชันแรงขึ้นเพื่อดึงนักท่องเที่ยวกลับมา ทำให้กำไรหดตัวแม้จำนวนผู้เข้าพักอาจไม่ลดลงมากนัก
แคมเปญเที่ยวไฮซีซันช่วยได้แค่ไหน เมื่อภาษีออกนอกประเทศกดดัน
ในอีกด้านหนึ่ง ภาครัฐพยายามชดเชยผลกระทบด้วยการกระตุ้นการเดินทางในประเทศช่วงปลายปี ผ่านโครงการบินทั่วไทย ฮีลใจทุกทริป และ Amazing Thailand เที่ยวทั่วไทยไปกับทัวร์ เพื่อหนุนการเดินทางช่วงไฮซีซัน โครงการร่วมกับ 7 สายการบินไทย เช่น การบินไทย ไทยแอร์เอเชีย การบินกรุงเทพ และสายการบินอื่น มอบส่วนลดค่าโดยสารเครื่องบินภายในประเทศ 500 บาทต่อเที่ยว หรือสูงสุด 1,000 บาทต่อคนสำหรับตั๋วไปกลับ โดยมีการสนับสนุนที่นั่งรวม 112,000 ที่นั่ง และคาดว่าจะสร้างรายได้จากการเดินทางไม่น้อยกว่า 156 ล้านบาท
อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ประเมินว่าที่นั่งที่ได้รับการสนับสนุนคิดเป็นเพียง 0.3-1.6% ของปริมาณที่นั่งที่แต่ละสายการบินขายได้ในช่วงไฮซีซันเท่านั้น กล่าวอีกแบบคือ แคมเปญช่วยได้ แต่ช่วยไม่มากพอจะกลบผลกระทบจากภาษีออกนอกประเทศที่ทำให้ต้นทุนท่องเที่ยวเพิ่ม 2-3% โดยเฉพาะเส้นทางระหว่างประเทศที่ไม่ได้อยู่ในโครงการส่งเสริม การเดินทางข้ามจังหวัดด้วยรถบัสและรถตู้ก็มีการสนับสนุนผ่านโครงการเที่ยวทั่วไทยไปกับทัวร์ ซึ่งคาดว่าจะสร้างรายได้ไม่น้อยกว่า 209 ล้านบาท แต่ก็ยังเป็นเพียงกันชนชั่วคราวต่อแรงกระแทกจากภาษีใหม่
มุมมองต่อหุ้นสายการบินไทยและสนามบิน: พักหายใจระยะสั้น เล่นยาวระยะยาว
แม้ภาษีออกนอกประเทศและราคาน้ำมันที่ยังสูงจะเป็นแรงกดดันสำคัญ แต่นักวิเคราะห์ยังคงให้น้ำหนักการลงทุนกลุ่มการบินในระดับ Neutral และมองว่าผลบวกจากมาตรการกระตุ้นเที่ยวในประเทศยังจำกัด ความเสี่ยงไม่ได้มาจากภาษีเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์ที่อาจทำให้ต้นทุนเชื้อเพลิงผันผวนอีกด้วย
ในเชิงกลยุทธ์ มีการเลือกหุ้นท่าอากาศยานไทยเป็น Top Pick ของกลุ่ม เพราะมีความเสี่ยงจากราคาน้ำมันต่ำกว่าสายการบิน และยังได้อานิสงส์จากการปรับขึ้นค่าบริการผู้โดยสารขาออกในเส้นทางระหว่างประเทศมากกว่า 50% โดยคาดว่ากำไรปกติปีงบประมาณหนึ่งจะเติบโต 53% จากปีก่อน ขณะเดียวกันยังแนะนำซื้อหุ้นการบินกรุงเทพ SAV และการบินไทย ส่วน AAV ถูกให้คำแนะนำ Neutral สาระสำคัญคือ นักลงทุนไม่จำเป็นต้องหนีหุ้นสายการบินไทยทั้งหมด แต่ควรยอมรับว่าระยะสั้นจะผันผวนสูง และมองเป็นการลงทุนระยะยาวมากกว่าเก็งกำไรเร็ว
นักเดินทางควรปรับตัวอย่างไร เมื่อภาษีออกนอกประเทศกลายเป็นต้นทุนใหม่
เมื่อภาษีออกนอกประเทศมีแนวโน้มจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของค่าใช้จ่ายถาวร นักเดินทางจำเป็นต้องวางแผนละเอียดขึ้น หากต้องบินออกนอกประเทศหลายครั้งต่อปี ควรคำนวณต้นทุนรวมทั้งภาษีและค่าโดยสารเครื่องบินล่วงหน้า และเปรียบเทียบกับทางเลือกอื่น เช่น การย้ายบางทริปมาเที่ยวในประเทศที่มีโปรโมชันสนับสนุนค่าโดยสารและค่ารถโดยสารอยู่แล้ว
ในระยะสั้น ผู้โดยสารอาจใช้ประโยชน์จากโครงการลดค่าโดยสารภายในประเทศที่ยังเปิดจองและเดินทางได้ต่อเนื่องช่วงปลายปีถึงต้นปีหน้า ซึ่งมีช่วงจอง 15 ตุลาคมถึง 15 ธันวาคม และเดินทางได้ถึง 15 มกราคม ขณะที่โครงการสนับสนุนการเดินทางด้วยรถบัสและรถตู้เดินทางได้ถึง 31 มกราคม ส่วนใครที่ยังต้องบินออกนอกประเทศอยู่ดี การจองล่วงหน้าและเลือกช่วงเวลาที่ค่าโดยสารต่ำลงจะช่วยดูดซับผลกระทบจากภาษีใหม่ได้บางส่วน สุดท้ายภาษีออกนอกประเทศคือสัญญาณว่าการเดินทางทางอากาศกำลังเข้าสู่ยุคต้นทุนสูง ผู้เดินทางที่ปรับแผนได้เร็วจะเสียเปรียบน้อยที่สุด
