เครื่องฟอกอากาศดีไอวายงบไม่ถึงพัน ประกอบเองได้ กรองพีเอ็ม 2.5 ได้จริงไหม

เข้าปลายฝนต้นหนาวทีไร เรื่องฝุ่นพีเอ็ม 2.5 ก็เริ่มวนกลับมาในหัวพวกเราทุกปีค่ะ ตัวเลขกลางเดือนตุลานี้ของกรุงเทพฯ ยังอยู่ในเกณฑ์ดี เฉลี่ยราวสิบแปดจุดสองไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ห่างจากเกณฑ์มาตรฐานที่สามสิบเจ็ดจุดห้าอยู่พอสมควร แต่สาวๆ ที่อยู่หอหรือห้องเช่าก็รู้กันดีว่าพอลมหนาวมาจริง ๆ ค่าฝุ่นมันพุ่งแบบไม่บอกล่วงหน้า จะซื้อเครื่องฟอกอากาศสำเร็จรูปดี ๆ สักเครื่องก็สามสี่พันบาทขึ้นไป วันนี้เราเลยขอรวมวิธีทำเครื่องฟอกอากาศแบบประกอบเองงบหลักร้อยถึงพันต้น ๆ จากคนที่ทำใช้จริงมาเล่าให้ฟังแบบตรง ๆ ทั้งงบ เสียง ค่าไฟ และข้อจำกัดที่คลิปส่วนใหญ่ไม่คอยบอกค่ะ

หลักการมีแค่สองชิ้น พัดลมดูดอากาศกับไส้กรองเฮป้า

หัวใจของมันไม่มีอะไรซับซ้อนเลยค่ะ ชิ้นแรกคือไส้กรองเฮป้าทรงกระบอกแบบเดียวกับที่ใช้ในเครื่องฟอกอากาศเสียวมี่ วางตั้งบนพื้นหรือบนโต๊ะ ชิ้นที่สองคือพัดลมดูดอากาศที่ครอบลงบนปากไส้กรองพอดี พอลมถูกดูดขึ้นด้านบน อากาศทั้งห้องก็จะถูกบังคับให้ลอดผ่านชั้นกรองเข้าจากด้านข้าง ฝุ่นจิ๋วเลยติดอยู่ในนั้นแล้วปล่อยลมสะอาดออกข้างบนแทน จุดชี้ชะตาอยู่ตรงรอยต่อระหว่างปากพัดลมกับปากไส้กรองนี่แหละค่ะ ต้องซีลให้สนิท ถ้าอากาศลอดช่องว่างได้ก็คือดูดทิ้งเปล่าไม่ผ่านกรอง

ถ้าพัดลมที่ซื้อมานั่งไม่สนิทกับปากไส้กรอง ก็ใช้อะแดปเตอร์ช่วยได้ เช่น กะละมังพลาสติกตัดก้นออกคว่ำครอบปากกรองแล้วฝังพัดลมลงไป หรือจะเอาแบบตะกร้าอย่างที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สาธิตไว้ก็ได้ คือเอาพัดลมดูดอากาศครอบปากตะกร้า พันเทปให้สนิท คลุมผ้ากรองด้านนอกแล้วซ้อนตะกร้าใบที่สองครอบอีกชั้น ทั้งหมดนี้ใช้งบราวหนึ่งพันสามร้อยบาท และทางคณะวัดผลแล้วว่ากรองฝุ่นพีเอ็ม 2.5 ได้เกินแปดสิบเปอร์เซ็นต์ค่ะ

อีกเรื่องที่คนทำใช้จริงย้ำเหมือนกันคือเลือกพัดลมดูดอากาศดีกว่าพัดลมคอมพิวเตอร์หรือพัดลมเล็ก ๆ เพราะพัดลมดูดอากาศถูกออกแบบให้เดินต่อเนื่องนาน ๆ ขนลมปริมาณมาก ทนและเงียบกว่าในระยะยาว และหน้าหกนิ้วเป็นขนาดที่ประกบกับปากไส้กรองเสียวมี่รุ่นยอดนิยมได้พอดีเป๊ะโดยไม่ต้องดัดแปลง เราคิดว่านี่คือจุดที่มือใหม่ควรเช็กก่อนกดสั่งของที่สุดค่ะ เพราะมีคนสั่งพัดลมมาแล้วปากใหญ่กว่าปากกรองนิดเดียว ใส่ไม่ได้ก็ต้องแก้กันวุ่น

ประกอบเองทีละขั้น ไม่ถึงชั่วโมงก็จบ

1. เทียบหน้าพัดลมกับปากไส้กรองก่อนว่านั่งพอดีไหม ถ้าไม่พอดีให้หากะละมังหรือตะกร้าพลาสติกตัดก้นออกมาเป็นอะแดปเตอร์
2. ติดเทปกาวสองหน้าหรือแผ่นโฟมอีวีเอรอบปากกรองหรือขอบอะแดปเตอร์ เพื่อเป็นซีลกันอากาศรั่ว
3. วางพัดลมลงให้ด้านดูดคว่ำลงบนปากกรอง ด้านเป่าชี้ขึ้นด้านบน
4. พันเทปผ้าหรือเทปเทาเก็บรอยต่อโดยรอบให้แน่น ยิ่งสนิทยิ่งบังคับอากาศให้ผ่านไส้กรองได้มาก
5. ถ้าในห้องมีเด็กเล็ก ให้หาตะแกรงพลาสติกครอบใบพัดด้านบนเสมอ เพราะหน้าพัดลมเปิดโล่ง มือเด็กแหย่ถึงได้แน่ ๆ
6. เสียบปลั๊กแล้วทดสอบ พัดลมแบบเชือกดึงส่วนใหญ่ดึงครั้งแรกลมแรงสุด ดึงครั้งที่สองจะลดเป็นโหมดเงียบ

เรื่องตำแหน่งวางก็สำคัญไม่แพ้กันค่ะ ให้ตั้งในห้องที่ปิดประตูหน้าต่างมิดชิด วางกลางห้องหรือฝั่งที่ลมหมุนได้ทั่ว อย่าชิดหัวเตียงเพราะยังไงก็มีเสียงพัดลมอยู่ข้างหูตลอดคืน ใครที่ลองแล้วรู้สึกว่าแรงสุดเสียงดังเกินทน มีคนติดดิเมอร์เพิ่มเพื่อหรี่รอบพัดลมเองก็เป็นทางออกที่ใช้ได้จริงค่ะ

งบเท่าไร ค่าไฟเท่าไร เสียงดังไหม

เราเช็กราคาในช้อปปี้วันที่ 20 ตุลาคม 2569 ให้แล้วนะคะ ไส้กรองเฮป้ารุ่นเทียบเท่าสำหรับเครื่องฟอกเสียวมี่มีตั้งแต่ราวสองร้อยสิบเก้าบาทสำหรับรุ่นเทียบธรรมดา ส่วนรุ่นเทียบเกรดเฮป้า 13 ที่มีชิประบุรุ่นเครื่องสำหรับเสียวมี่หลายรุ่นอยู่ที่ราวเจ็ดร้อยยี่สิบบาท ดูไส้กรองรุ่นเทียบเท่าได้ที่นี่ ถ้าเอาของแท้ศูนย์ก็ราวพันกว่าบาท ส่วนพัดลมดูดอากาศมิตซูบิชิแบบติดกระจกหน้าหกนิ้วมีขายบนช้อปปี้ราวแปดร้อยเจ็ดสิบบาท สเปกระบุกำลังไฟแปดวัตต์ ปริมาณลมสองร้อยสามสิบลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง เสียงสามสิบเก้าเดซิเบล ได้ฉลากประหยัดไฟเบอร์ห้า และรับประกันมอเตอร์ห้าปี

รวมแล้วถ้าใช้ไส้กรองรุ่นเทียบเกรดดีกับพัดลมตัวนี้ จะตกประมาณพันหนึ่งร้อยบาท แต่ถ้าเจอพัดลมหกนิ้วราคาห้าร้อยกว่าบาทกับไส้กรองสองร้อยกว่าบาทแบบที่หลายคนประกอบจริง ก็จบได้ใต้แปดร้อยบาทค่ะ ถือว่าถูกกว่าเครื่องสำเร็จรูปสี่ถึงห้าเท่าตัว

ค่าไฟแทบไม่ต้องกังวลเลยค่ะ แปดวัตต์เปิดทั้งวันทั้งคืนกินไฟราวศูนย์จุดสองหน่วยต่อเดือนตกประมาณหกหน่วย คิดค่าไฟหน่วยละสี่บาทโดยประมาณก็เดือนละยี่สิบกว่าบาท ถูกกว่าค่าไฟหลอดไฟบางดวงในห้องอีก ส่วนเสียงต้องแยกพูด ตรงสามสิบเก้าเดซิเบลคือสเปกของพัดลมรุ่นนี้ซึ่งถือว่าเบาพอจะนอนได้ แต่พัดลมรุ่นอื่นหรือจังหวะแรงสุดเสียงดังกว่านี้ชัด คนที่ใช้จริงเลยนิยมเปิดแรงสุดช่วงแรกแล้วค่อยดึงเชือกสลับไปโหมดเงียบก่อนนอนค่ะ

งบซ่อนอีกก้อนที่หลายคนลืมคือไส้กรองเป็นของสิ้นเปลืองที่ล้างไม่ได้ค่ะ เต็มแล้วต้องเปลี่ยนสถานเดียว เครื่องสำเร็จรูปส่วนใหญ่แนะนำราวหกเดือนต่อไส้กรองหนึ่งตัว ส่วนเครื่องประกอบเองให้ดูจากเครื่องวัดฝุ่น จอดวัดลมที่เป่าออกมาถ้าค่าไม่ลงใกล้ศูนย์เมื่อไรแปลว่ากรองอิ่มตัวแล้ว ก่อนสั่งไส้กรองราคาถูกมาก ๆ เราแนะนำให้ดูรีวิวความหนาและระยะจีบของกระดาษกรองดี ๆ เพราะของถูกเกินไปบางล็อตจีบห่างจนลมลอดเฉย ๆ ค่ะ

กรองได้จริงไหม และข้อจำกัดที่ต้องรู้ก่อนทำ

เรื่องประสิทธิภาพมีตัวเลขให้เกาะอยู่ค่ะ แบบตะกร้าของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วัดได้การกรองเกินแปดสิบเปอร์เซ็นต์ บ้านที่ประกอบแบบกล่องโฟมฝังพัดลมสองตัววัดในห้องนอนปิด ก่อนเปิดค่าเฉลี่ยราวสี่สิบห้า เปิดทิ้งไว้ทั้งคืนเช้ามาเหลือราวยี่สิบห้า และมีอีกบ้านที่ใช้แบบพัดลมประกบไส้กรองทุกวันมาเกือบห้าปี คอยเอาเครื่องวัดฝุ่นเช็คลมออกตลอดก็ยังได้ค่าศูนย์ถึงหนึ่ง แปลว่ากรองยังทำงานดีอยู่ เราเลยรู้สึกว่าถ้าประกอบถูกซีลสนิท ตัวนี้ไม่ใช่ของเล่นแต่เป็นเครื่องใช้จริงค่ะ

แต่ต้องพูดกันตรง ๆ ถึงข้อจำกัดด้วย มันได้ผลเฉพาะในห้องที่ปิดมิดชิด ฝุ่นที่ตกพื้นหรือเกาะผ้าไปแล้วมันไม่เก็บให้ เวอร์ชันพื้นฐานไม่มีตะแกรงกันนิ้วต้องเพิ่มเอง ไม่มีโหมดอัตโนมัติที่หยุดเองเมื่ออากาศสะอาด และไม่มีชั้นกรองกลิ่นแบบเครื่องสำเร็จรูป หน้าตาก็ต้องยอมหน่อยว่าสไตล์ตะกร้าพลาสติกไม่ได้เข้าห้องมินิมอลของทุกคนแน่ ๆ 55555

เพราะแบบนี้เราเลยมองว่าคนที่เหมาะกับเครื่องสำเร็จรูปคือคนที่อยากได้ความเงียบ โหมดอัตโนมัติ และการรับประกันในงบสามสี่พันบาทขึ้นไป แต่สำหรับสาวห้องเช่า หอพักโรงงาน หรือบ้านที่อยากมีเครื่องฟอกทุกห้องโดยไม่จ่ายหลักหมื่น เครื่องประกอบเองนี่แหละคือทางรอดของฤดูฝุ่นปีนี้ค่ะ

ก่อนจากกันขอฝากเช็กลิสต์สั้น ๆ ของเราไว้ค่ะ วัดปากไส้กรองกับหน้าพัดลมให้ชัวร์ก่อนสั่งของ เลือกเทปที่ลอกออกได้เพื่อให้เปลี่ยนกรองง่าย วางในห้องปิดและเสริมตะแกรงกันนิ้วถ้ามีเด็ก แล้วถ้ามีเครื่องวัดฝุ่นติดห้องไว้สักตัวจะยิ่งรู้ว่าของที่เราทำเองกับมือมันทำงานอยู่จริงไหม แค่นี้หน้าฝุ่นปีนี้ก็นอนหายได้แบบไม่หมดตัวแล้วค่ะ 👀