จากความร่วมมือสู่บริการที่ผู้ป่วยเข้าถึงได้
การแพทย์ทางไกลคือบริการที่เชื่อมผู้ป่วยและบุคลากรทางการแพทย์กับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญผ่านระบบออนไลน์ เพื่อขอคำปรึกษา วินิจฉัย และวางแผนการรักษาโดยไม่ต้องเดินทางไปพบผู้เชี่ยวชาญทุกครั้ง ซึ่งอาจมีความหมายมากเป็นพิเศษสำหรับผู้ป่วยโรคซับซ้อนในพื้นที่ห่างไกลเมื่อระบบเชื่อมต่อทำงานได้จริง
เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 นิพนธ์ บุญญามณี อุปนายกสมาคมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจไทย-จีน พร้อมด้วยอดุลย์ ชูทอง รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลาและคณะ เดินทางเยือนโรงพยาบาลหัวซี มหาวิทยาลัยเสฉวน ที่นครเฉิงตู เพื่อหารือความร่วมมือด้านการแพทย์ การรักษาพยาบาล และการวิจัยกับฝ่ายจีน ประเด็นที่ควรจับตาไม่ใช่เพียงการลงนามบันทึกความเข้าใจ แต่คือการเปลี่ยนความเชี่ยวชาญจากสถาบันขนาดใหญ่ให้เป็นความช่วยเหลือที่โรงพยาบาลในภาคใต้ใช้ได้จริง ทั้งด้านรักษามะเร็งและการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางไกล

ความเชี่ยวชาญที่ต้องต่อยอดเป็นความรู้ร่วม
โรงพยาบาลหัวซีเป็นศูนย์การแพทย์ขนาดใหญ่ที่มีประวัติกว่า 130 ปี มีเตียงรองรับผู้ป่วยประมาณ 4,900 เตียง และเชี่ยวชาญการรักษาโรคซับซ้อน รวมถึงการผ่าตัดมะเร็งปอดและการผ่าตัดทรวงอก ในปี 2568 ให้บริการผู้ป่วยนอกและฉุกเฉินรวมกว่า 7.64 ล้านครั้ง และดำเนินการผ่าตัดกว่า 220,000 ครั้ง ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนขนาดและประสบการณ์ แต่ไม่ได้รับประกันว่าความเชี่ยวชาญจะส่งต่อถึงผู้ป่วยภาคใต้โดยอัตโนมัติ
ฝ่ายจีนเสนอขยายความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ผ่าน MOU เพื่อส่งเสริมการวิจัยร่วม การแลกเปลี่ยนบุคลากร และการถ่ายทอดองค์ความรู้ โดยเน้นเทคนิคผ่าตัดขั้นสูง การรักษามะเร็ง และเทคโนโลยีแพทย์ทางไกล ประโยชน์ที่มีน้ำหนักจึงอยู่ที่การเรียนรู้ร่วมกันและพัฒนาศักยภาพทีมรักษาในพื้นที่ ไม่ใช่การมองว่าความร่วมมือนี้จะทำให้ผู้ป่วยทุกคนต้องเดินทางไปรักษาที่จีน

แพทย์ทางไกลอาจลดระยะห่างระหว่างโรงพยาบาล
หัวใจของแผนนี้คือการศึกษาระบบแพทย์ทางไกลของโรงพยาบาลหัวซี ซึ่งมีเครือข่ายเชื่อมสถานพยาบาลกว่า 729 แห่ง ครอบคลุม 26 มณฑลและเขตการปกครองของจีน แนวทางที่เสนอคือเชื่อมโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ โรงพยาบาลหาดใหญ่ โรงพยาบาลสงขลา และสถานพยาบาลในพื้นที่ เพื่อให้แพทย์หารือกรณีซับซ้อน ตรวจทานผลตรวจ วางแผนรักษามะเร็ง และแลกเปลี่ยนความรู้ด้านการผ่าตัด
หากออกแบบบริการให้ต่อเนื่อง ระบบนี้อาจลดภาระเดินทางของผู้ป่วยและครอบครัว เร่งการขอความเห็นจากแพทย์เฉพาะทาง และช่วยลดช่องว่างระหว่างโรงพยาบาลที่มีทรัพยากรต่างกัน แต่แพทย์ทางไกลไม่ใช่สิ่งทดแทนการตรวจหรือหัตถการที่ต้องพบแพทย์โดยตรง ผลลัพธ์จึงขึ้นกับระบบส่งต่อที่ชัดเจน ความพร้อมด้านเทคโนโลยี มาตรฐานการรักษา และการจัดการข้อมูลกับข้อกฎหมาย

MOU ต้องมีแผนปฏิบัติและผลลัพธ์วัดได้
แผนเบื้องต้นคือประสานผู้บริหารและบุคลากรทางการแพทย์จากโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ โรงพยาบาลหาดใหญ่ และโรงพยาบาลสงขลา ไปเยือนโรงพยาบาลหัวซีในเดือนมีนาคม 2570 เพื่อศึกษาดูงาน แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และหารือรายละเอียด MOU ขั้นต่อไปจึงควรระบุให้ชัดว่าจะเริ่มจากสาขาใด ใครรับผิดชอบการปรึกษาทางไกล และผู้ป่วยจะเข้าสู่บริการผ่านช่องทางใด
การเชื่อมสถาบันแพทย์จะมีคุณค่าก็ต่อเมื่อผู้ป่วยได้รับคำแนะนำเร็วขึ้น แพทย์ในพื้นที่ได้เครื่องมือและความรู้เพิ่มขึ้น และการส่งต่อไม่สะดุด ความร่วมมือรักษามะเร็งและแพทย์ทางไกลระหว่างมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์กับโรงพยาบาลหัวซีจึงเป็นโอกาสที่น่าต่อยอด แต่ MOU เป็นเพียงจุดเริ่มต้น ภารกิจสำคัญคือทำให้ความร่วมมือกลายเป็นบริการที่เข้าถึงได้จริงและมีมาตรฐานสำหรับประชาชนภาคใต้






