เวลเนสเศรษฐกิจ มูลค่าใหม่ของตลาดสุขภาพโลก

เวลเนสเศรษฐกิจคืออะไร และทำไมจึงกลายเป็นเกมเศรษฐกิจตัวใหม่

เวลเนสเศรษฐกิจ คือระบบกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ผลิตภัณฑ์ และบริการที่มุ่งสร้าง สุขภาวะที่ดีแบบองค์รวม ทั้งกาย ใจ และจิตวิญญาณ ครอบคลุมตั้งแต่การแพทย์เชิงป้องกัน การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ อาหารเพื่อสุขภาพ ความงาม การออกกำลังกาย ไปจนถึงไลฟ์สไตล์ที่ช่วยยืดช่วงเวลาที่คนมีสุขภาพดีให้ยาวนานขึ้น ไม่ใช่แค่ยืดอายุขัยอย่างเดียว

ในบริบทที่หลายประเทศกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัย เครื่องยนต์เศรษฐกิจดั้งเดิมเริ่มชะลอ และอัตราการเกิดลดลง เวลเนสเศรษฐกิจจึงไม่ใช่เทรนด์สุขภาพแฟชั่น แต่คือโอกาสสร้างมูลค่าใหม่ให้ระบบเศรษฐกิจ จากเดิมที่งบประมาณด้านสุขภาพถูกมองว่าเป็นค่าใช้จ่ายเพื่อรักษาโรค กำลังถูกตีความใหม่เป็นการลงทุนเพื่อยืดช่วงเวลาที่คนมีสุขภาพดี ลดปีแห่งความเจ็บป่วยเฉลี่ยก่อนตายลง ซึ่งปัจจุบันคนทั่วโลกต้องทนทุกข์ทรมานเฉลี่ยราวหนึ่งทศวรรษก่อนเสียชีวิต เป้าหมายของเวลเนสจึงคือการทำให้ช่วงสุขภาพดีหรือ Health Span ใกล้เคียงกับอายุขัยจริงมากที่สุด

จากการรักษาโรคสู่การสร้างสุขภาพ พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนเกม

หัวใจของเวลเนสเศรษฐกิจไม่ใช่เทคโนโลยีแพทย์ล้ำสมัย แต่คือการเปลี่ยนกรอบคิดของผู้คน จากการรอให้ป่วยแล้วไปโรงพยาบาล สู่การออกแบบชีวิตทุกวันให้สนับสนุนสุขภาพ การนิยามเวลเนสในมิติกาย ใจ และจิตวิญญาณ ทำให้ทุกธุรกิจที่ช่วยให้คนกินดี นอนดี เคลื่อนไหวเหมาะสม และมีสมดุลทางอารมณ์ ถูกจัดอยู่ใน Ecosystem ของเวลเนสทั้งหมด

หลังโควิด แนวโน้มนี้ชัดมากขึ้น ผู้คนตระหนักถึงโรคอ้วน โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ภาวะเครียด และค่ารักษาพยาบาลที่สูงขึ้นหลายเท่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ผู้บริโภคจำนวนมากจึงยอมจ่ายเพื่อป้องกัน ก่อนต้องจ่ายหนักตอนป่วย พร้อมกันนั้น พฤติกรรมยังขยับจากการซื้อสินค้าแยกชิ้น ไปสู่การเลือกรูปแบบไลฟ์สไตล์ด้านสุขภาพแบบครบวงจร ซึ่งหมายความว่าธุรกิจใดจับจิตวิทยานี้ได้ จะมีโอกาสสร้างความสัมพันธ์ระยะยาวกับลูกค้า มากกว่าการขายสินค้าแบบครั้งคราวเพียงอย่างเดียว

ตัวเลขที่ไม่ควรมองข้าม: ตลาดสุขภาพโลกและเวทีของสินค้าเวลเนสไทย

หนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญของเวลเนสเศรษฐกิจคือการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ซึ่งมีการใช้จ่ายรวมแตะหลักแสนล้านบาทและเติบโตมากกว่าสองเท่าในช่วงเวลาเพียงปีเดียว สะท้อนว่าผู้คนยินดีเดินทางเพื่อหาประสบการณ์ที่ตอบโจทย์สุขภาวะ ไม่ใช่เพื่อพักผ่อนเฉยๆ อีกต่อไป ขณะเดียวกัน รายงานด้านเศรษฐกิจสุขภาพระดับโลกชี้ว่าอุตสาหกรรมเวลเนสกำลังกลายเป็นหนึ่งในตลาดที่เติบโตเร็วที่สุดของโลก

ในเวทีนี้สินค้าเวลเนสไทยกำลังขึ้นเป็น “ของใหญ่” เมื่อมูลค่าตลาดผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพขยายตัวเพิ่มขึ้นร้อยละสิบภายในปีเดียว และมีมูลค่ารวมล่าสุดแตะระดับสูงตามรายงานของสถาบันวิจัยด้านเวลเนส โครงสร้างรายได้ยังกระจายตัวชัด ทั้งจากการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ การแพทย์แผนดั้งเดิมและทางเลือก และธุรกิจสปา ซึ่งรวมถึงสปาเชิงการแพทย์ที่เติบโตแบบก้าวกระโดดในอัตราร้อยละสองหลัก ข้อมูลเหล่านี้ไม่ใช่เพียงสถิติ แต่คือสัญญาณว่าตลาดสุขภาพโลกกำลังมองหาทางเลือกใหม่ และพร้อมเปิดพื้นที่ให้ผู้เล่นที่มีอัตลักษณ์ชัดเจน

THINK THAILAND และโอกาสธุรกิจสุขภาพในยุคที่สุขภาวะคือแบรนด์

เมื่อสินค้าเวลเนสไทยถูกยกให้เป็นหมากสำคัญในตลาดโลก หน่วยงานด้านการค้าระหว่างประเทศจึงเดินหน้าขับเคลื่อนแคมเปญ THINK THAILAND : NEXT LEVEL ตั้งเป้าผลักดันเวลเนสให้ก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในเสาหลักของการส่งเสริมการค้า ภายใต้แนวคิดยกระดับจากคุณค่าท้องถิ่นสู่การมองระดับโลก แคมเปญนี้เชื่อมผู้ประกอบการกับตลาดต่างประเทศทั้งด้านการค้าและงานแสดงสินค้า พร้อมสร้างมูลค่าการเจรจาทางการค้าหลายร้อยล้านบาท และวางแผนเชิงรุกต่อเนื่องในปีถัดไปเพื่อบุกตลาดเฉพาะกลุ่มในหลายภูมิภาค

ในทางปฏิบัติ นี่คือสัญญาณเตือนว่าผู้ประกอบการเวลเนสไทยจะขายด้วยปริมาณอย่างเดียวไม่ได้อีกต่อไป การแข่งขันในตลาดสุขภาพโลกกำลังขยับจากสงครามราคา ไปสู่การสร้างนวัตกรรม การยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยวิทยาศาสตร์ และการออกแบบประสบการณ์ที่ทำให้ผู้บริโภครู้สึกว่าแบรนด์ช่วยออกแบบชีวิต ไม่ใช่แค่ขายครีม ขายสมุนไพร หรือขายแพ็กเกจท่องเที่ยว ผู้เล่นที่เข้าใจการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภค และปรับกลยุทธ์ให้สะท้อนภาพเวลเนสแบบองค์รวม จะมีข้อได้เปรียบชัดเจนในสมรภูมินี้

บทสรุป: จากสังคมสูงวัยสู่เศรษฐกิจที่ยืดอายุความสุข

เบื้องหลังการเติบโตของเวลเนสเศรษฐกิจ คือแรงกดดันจากโครงสร้างสังคมที่เปลี่ยนไปอย่างรุนแรง จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ขณะที่มีการคาดการณ์ว่าถ้าคนตายมากกว่าเด็กเกิดใหม่ปีละราวหนึ่งแสนห้าหมื่นคน ต่อไปอีกสามทศวรรษจำนวนประชากรอาจหดเหลือประมาณครึ่งเดียว หากยังใช้โมเดลเศรษฐกิจที่วัดจากการบริโภคอย่างเดียว สังคมจะยิ่งเปราะบาง ทั้งในมิติสุขภาพและฐานะการเงินของครัวเรือน

ทางออกจึงไม่ใช่แค่สร้างโรงพยาบาลหรือเตียงคนไข้เพิ่ม แต่ต้องย้ายจุดเน้นไปที่การสร้างสุขภาพเชิงป้องกัน และเปลี่ยนค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพให้กลายเป็นการลงทุนเพื่อยืดอายุของช่วงเวลาที่คนมีคุณภาพชีวิตดี ในระดับนโยบาย การเป็นเจ้าภาพการประชุมสุดยอดด้านเวลเนสระดับโลกที่กำลังจะจัดขึ้นในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า คือโอกาสวางตัวเองในฐานะศูนย์กลางของเศรษฐกิจสุขภาพ ขณะที่ในระดับผู้ประกอบการ ผู้ชนะจะไม่ใช่แค่คนที่ผลิตสินค้าถูกกว่า แต่คือผู้ที่ช่วยให้ผู้บริโภคอายุยืน ชื่นใจ สุขทั้งกาย หลับสบาย และมีทางเลือกตายอย่างสงบตามเป้าหมายสูงสุดของเวลเนสเศรษฐกิจ